Engelsiz Türkiye için: yolun neresindeyiz? : mevcut durum ve öneriler / proje yöneticisi Elzi Menda ; yayına hazırlayanlar Nesrin Balkan, Neyyir Berktay.

Includes bibliographical references.

Bakan Fatma Şahin’in Mesajı 5 Dilek Sabancı’nın Mesajı 7 Rektör’ün Mesajı 9 Giriş 11 Bilgi ve Hizmete Erişim 19 Fiziksel Erişilebilirlik 123 Eğitim 173 İstihdam 229 Siyasal Katılım 259 Sağlık ve Rehabilitasyon Hizmetlerine Erişim 273 Maliyet Analizi 287 Yazarların Özgeçmişleri 308

Türkiye’de nüfusun yaklaşık % 12,26’sını oluşturan engelli bireylerin hakları, uluslararası sözleşmeler, Anayasa ve yasalarla güvence altına alınmıştır. 2005 yılında çıkarılan 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ve 27084 sayılı Resmi Gazete’de 18.12.2008 tarihinde yayınlanan 5825 sayılı Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’nin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile engelli bireylerin sağlık, eğitim, rehabilitasyon, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunların çözümü hedeflenmiştir.1 Yasalardaki tüm düzenlemelere karşın uygulamada yetersizlikler göze çarpmaktadır. Engelli bireylerin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen temel etmenler, yetersiz politikalar ve standartlar, olumsuz tutumlar, yeterli hizmet sağlanmaması, etkin finansman eksikliği, erişilebilirliğin yetersizliği, engelli bireylerin yaşamlarını doğrudan etkileyen konularda karar alma süreçlerine dahil edilmemeleri, engellilik hakkında sağlam ve karşılaştırılabilir verilerin ve uygulanan programlara ilişkin bulguların yetersizliği olarak belirtilmektedir.2 Bu nedenlerle, engelli birçok kişi sağlık hizmetlerine, eğitime ve istihdam olanaklarına engelsiz bireylerle eşit şekilde erişememekte ve yaşamın birçok alanından dışlanmaktadır. Yasalarla güvence altına alınan haklara ilişkin uygulamada yaşanan aksaklıkların giderilmesi yönünde birçok çalışma yapılmaktadır. Etkin politikaların oluşturulmasında, bütünsel bir bakış açısı büyük önem taşımaktadır. Elinizdeki rapor bu konuda katkı yapmayı hedeflemektedir. Rapor aşağıdaki başlıklardan oluşmaktadır: Bilgi ve Hizmete Erişim, Fiziksel Erişilebilirlik, Eğitim, İstihdam, Siyasal Katılım, Sağlık ve Rehabilitasyon Hizmetleri, Maliyet Analizi Raporun Maliyet Analizi’ne ayrılan son bölümünde, ilk beş başlığın her biri için öncelikli olarak önerilen ikişer politika önerisinin finansal analizi yapılmıştır. Başlıkların her biri farklı ekipler tarafından farklı çalışma yöntemleri kullanılarak hazırlanmış, ekiplerde engelli bireyler, akademisyenler ve alanda çalışan uzmanlar yer almıştır. Ekiplerin çalışmalarına yol göstermek üzere de ilgili bakanlıklar, resmi kurumlar, engelli bireyler, engelli yakınları, STK’lar ve iş dünyasından bir Danışma Kurulu oluşturulmuştur. 3-4 Aralık 2012 tarihlerinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile UNICEF’in birlikte gerçekleştirdiği “Her Çocuk için Engelsiz Yaşam” Konferansı’nda Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Aylin Çiftçi, engelleri olan vatandaşların hak ettikleri yaşam kalitesine ulaşabilmeleri için yaptıkları ve yürütmekte oldukları çalışmaları paylaşmış, bu çalışmalar raporun ilgili bölümlerine eklenmiştir.