Kültürel antropoloji / Mahmut Tezcan.

On cover: Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş 3. baskı.

Bibliograpphy: pages 221-225.

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ANTROPOLOJİ NEDİR? 1 1. Giriş 1 Özel Uzmanlık Alanları 1 II. İlkel Kültür ya da İlkel Toplum Nedir? 4 III. Kültür Nedir? 4 IV. Kültürün Özellikleri 6 V. Antropolojinin Tarihsel Temelleri 6 VI. Kültürel Antropolojinin Yöntem ve Teknikleri 7 2. BÖLÜM KÜLTÜRE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 9 I. Kültürel Gecikme 9 II. Alt Kültür 9 III. Kültürel Yozlaşma 10 IV. Kültür Öğesi 10 V. Kültür Alanı 10 VI. Kültürleme 11 VII. Kültür Şoku 11 VIII. Kültür Karmaşası 11 IX. Kültür Emperyalizmi 11 3. BÖLÜM İLKEL DÜŞÜNCE VE İLKEL ZİHNİYET 13 Etnologlara Göre İlkel Düşüncenin Özellikleri 14 4. BÖLÜM ANTROPOLOJİK KURAMLARIN GELİŞMESİ 16 I. Evrimciler 16 İlk Evrimciler: 16 A. Edward B. Taylor (1832-1917): Üç Aşamada Evrim 16 B. Tarihselci Görüş (Franz Boas) 17 C. Yayılmacılık 18 1. İngiliz Okulu 18 2. Alman-Avusturya Yayılmacılığı 19 3. Amerikan Yayılmacılığı (Difüzyonizmi) 19 D. Yeni Evrimciler 19 1. Leslie White: Kültürel Maddecilik 20 2. Julian Stezvard: Kültürel Ekoloji 20 II. İşlevselci Akım 21 A. Bronislaw Malinowski (1884-1942) 21 B. R.Radcliffe-Brown (1881-1955): Yapısal İşlevselcilik 22 C. Claude Levi-Strauss (1908-): Fransız Yapısalcılığı 23 III. Birey ve Toplum (Psikolojik Antropoloji) 25 A. Ruth Benedict: Grup Kişiliği 25 B. Margaret Mead: Kişiliğin Esnekliği 26 C. Freudcu Yaklaşım 26 D. Abram Kardiner: Temel Kişilik Yapısı 27 1. Milli Karakter 27 2. Kişiliğe İstatistiksel Yaklaşımlar 28 3. Modal Kişilik 28 5. BÖLÜM TÜRKİYE'DE KÜLTÜREL ANTROPOLOJİNİN GELİŞMESİ 29 I. Genel Olarak 29 Köye Yönelik Çalışmalar 30 Genel Değerlendirme 32 II İlk Türk Kültür Antropologu Olarak Ziya Gökalp 32 1. Eğitim Antropolojisine Katkısı 33 2. Din Antropolojisine Katkıları 34 3. Çeşitli Yerleşim Birimleri 35 4. Aşiret Toplumsal Örgütlenmesi 35 5. Eski Türk Gelenekleri 37 6. Folklor ve Ziya Gökalp 38 7. Kültür Kavramı 40 Sonuç 41 6. BÖLÜM YAŞAM BİÇİMLERİNE GÖRE TOPLUM TİPLERİ 42 I. Sanayi Öncesi Topluluklar. 43 A. Avcı ve Toplayıcı Toplumlar 43 B. Bahçeci Toplumlar 43 C. Tarıma Dayalı Toplumlar 44 D. Bazı Özel Toplumlar 45 II. Sanayi Toplumları 46 7. BÖLÜM EKONOMİK ANTROPOLOJİ 47 I. Mal ve Hizmetlerin Üretimi ve Tüketimi 47 A. Homo Economicus'un Geçersizliği 48 B. Gösterişçi Tüketim 49 C. İş Bölümü 49 1. Cinsiyete Dayalı İş Bölümü 49 2. Kadın-Erkek Birlikte Çalışması 51 3. Yalnız ya da Birlikte Çalışma 51 II. Mal ve Hizmetlerin Dağılımı ve Değiştirilmesi 51 Symbioik Ticarî İlişkiler 52 III. Hediyeleşme Gelenekleri 53 A. İlkel Toplumlarda Hediye 53 1. "Kula" 54 2.Potlaç 55 3. Yağmacılık 55 B. Devlet Büyüklerinin Hediye Vermesi 55 C Türk Kültüründe Hediyenin Özelliği 56 1. Ülkemizde Hediye Götürülen Durumlar 57 2. Dinsel Yön 57 3. Uygunluk 58 4. Çeşitli Hediye Kavramları 58 5. Hediyenin İşlevleri 59 Sonuç .59 8. BÖLÜM ISI VE İNSAN: SICAKLIĞA VE SOĞUKLUĞA UYUM 60 I. Sıcaklığa Uyum 60 1. Konutların Özel İnşası 60 2. Farklı Mekanlara Gidiş 60 3. Yiyecek-İçecek Yoluyla Sıcaklığa Uyum 61 4. Teknik Araç Gereçler Geliştirilmesi 61 5. Giysiler Yoluyla Serinleme 61 6. Çalışma Saatlerinin Yeniden Düzenlenmesi.... 61 II. Soğukluğa Uyum 62 Tunguzlar Örneği 62 9. BÖLÜM AİLE VE AKRABALIK SİSTEMLERİ 64 I. Kültürlere Göre Evlilik Türleri 64 Eş Ödünç Verme (Cicisbeism) 66 II. Kız Kaçırma 67 A. Oturakalma 68 B. Kaçışma (Anlaşarak Kaçma) 68 III. Boşanma 68 Kimler Çokeş Evlilik Yapar? 69 IV. Dulluk 70 V. Akrabalık Sistemleri 70 Oturulan Yer 71 İlkellerde Akrabalıkla İlgili Hak ve Görevler 71 VI. Sınırlandırılmış Davranış Kalıplan 71 A. Şakalaşma 71 B. Kaçınma 72 Fücur Tabusu 73 VII. Toplumsal Gruplaşmalar 73 VIII. Taygeldi Ailesi 74 IX. Akrabalık İlişkileri 76 A. Genel Olarak Akrabalık İlişkileri 76 1. Toplumsal Değişmelerin Akrabalık İlişkilerine Etkisi 77 2. Akrabalığın Dinsel Yönü 78 B. Sanal Akrabalık (Tasavvurî Akrabalık) 78 1. Kan Kardeşliği 79 2. Ahret Kardeşliği 80 3. Süt Kardeşliği 81 4. Kur'an Kardeşliği 82 5. Yol Kardeşliği (Musâhiblik) 82 6. Kirvelik 84 7. Ebe Anneliği 87 8. Asker Arkadaşlığı 87 9. Sınıf Arkadaşlığı 87 10. Tutma Kardeşlik 87 11. Sağdıçlık 87 12. Yengelik 88 13. Dünür Başı 88 14. Kına Analığı 89 15. Ad Babalığı 89 16. Sanal Akrabalığın İşlevleri 89 10. BÖLÜM YAŞ DERECELERİ VE GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR 91 I. Yaş Derecesi 91 Erkekler Evi 93 II-Gönüllü Kuruluşlar 94 Gizli Dernek 94 11. BÖLÜM KÜLTÜR VE KİŞİLİK 96 12. BÖLÜM EĞİTİM ANTROPOLOJİSİ 99 I. Giriş 99 II. Kültür-Eğitim İlişkileri 100 A. Farklı toplumlar farklı kültürlere sahiptirler 100 B. Eğitim, bir toplumun tüm kültürüne dayanır 100 C. Çeşitli kültürlerin eğitimsel yöntemlerini inceleyerek katkıda bulunma 101 D. İnsanın tanınmasında eğitimciye yardımcılık 101 E. Kültürlenmenin dinamiklerini öğrenme 101 F. Eğitim kültürü aktarır 101 G. Kültürel ekoloji eğitimi etkiler 102 H. Öğretmem daha iyi anlama 102 I. Okul dışı deneyimlerin önemi 102 III. Eğitimle İlgilenen Antropologlar 103 IV. Toplumsal Denetim ve Eğitim 106 V. Gelenek, Görenek ve Eğitim 107 VI. Ön Erinlik ve Erinlik Sonrası Eğitimin Karşılaştırılması 107 A. Genel Giriş 107 B. Ön Erinlik ve Erinlik Sonrası Eğitim Nasıl Farklılaşırlar? 109 1. Düzenleme 109 2. Personel 112 3. Ortam 116 4. Program 117 5. Genel Sonuç 118 13. BÖLÜM SİYASAL ANTROPOLOJİ 125 Siyasal Örgütlenme Türleri 125 Merkezileşmemiş Siyasal Sistemler 125 Eski Türklerde Sosyo-Politik Örgütlenme 129 14. BÖLÜM t

Düğün Evinin Odununu Getirmek 151 8. İmece 151 9. Gecekondu Yapımında Yardımlaşma 151 10. Türklerde Hayır Kuruluşları ve Toplumsal Yardımlaşma 152 11. İmaret 152 12. Ahmet Yesevî ve Türklerin Din Değiştirmesi 153 I. Ahmet Yesevî Hakkında 153 II. Türk İslam Sentezi 154 III. Ahmed Yesevî'nin Değerlendirilmesi 156 17. BÖLÜM DİL VE KÜLTÜR 159 1. Kültür Değişmesi ve Dil 160 2. Dildeki Değişmeler 161 3. Yöresel Farklılaşma 161 4. Toplumsal Katmanlaşma ve Dil 162 5. Çift Dil Kullanma 162 18. BÖLÜM GELENEKSEL İLETİŞİM 165 19. BÖLÜM İLKELLERDE SANAT 169 1. İlkellerde Sanatçı 169 2. İlkellerde Sanatsal Etkinlikler 170 3. Dövme, Samoalının "Havası" 171 Türkiye'de Dövme 174 20. BÖLÜM İLKELLERDE YAŞAM ZEVKİ 175 21. BÖLÜM KENT ANTROPOLOJİSİ 179 1. Yoksulluk Kültürü 179 Yoksulluk Kültürünün Önemi 179 2. Gecekondular 181 3. Gettolar !81 22. BÖLÜM KALKINMA ANTROPOLOJİSİ 182 I. Kalkınma-Kültür İlişkisi 182 II. Türkiye İçin Bir Kalkınma Modeli Olarak "Atölye Evler" 183 III. Kalkınma ve Değişim Engelleri 185 A. Sosyo-Ekonomik Engeller 186 1. Ekonomik Engeller 186 2. Değişmeye Karşı Toplumsal Engeller 186 B. Değişmeye Karşı Psikolojik Engeller 188 1. Algılamanın Kültürler Arası Farklılaşması 188 2. İletişim Sorunları 191 3. Öğrenme Sorunları 192 C. Değişmeye Karşı Kültürel Engeller 193 1. Değerler ve Tutumlar 193 Tuvalet Yapımı 197 2. Kültür Yapısı 197 3. Hareket Kalıpları ve Vücudun Alışkın Olduğu Durumlar 198 4. Boş İnanlar 199 23. BÖLÜM KÜLTÜREL DEĞİŞME 200 Kültür Değişmesi Aşamaları 200 A. Yenilik 201 1. Çeşitlemeler 202 2. Keşif. 202 3. Deneme 202 4. Buluş 203 5. Yayılma (Difüzyon)- Kültür İktibası 203 B. Seçici Ayıklama 206 Yeniliklerin Kabullenilmesinde Bazı İlkeler 206 C. Toplumsal Kabullenme 208 D. Bütünleşme 208 E. Kültürleşme (Acculturation) 208 24. BÖLÜM SAĞLIK ANTROPOLOJİSİ 211 I. Sağlık Antropolojisinin Konusu 211 II. Sağlık ve Hastalığa İlişkin Türk Davranış Kalıpları 212 A. Doktorun Erkek Oluşu 212 B. Mahrem Hastalıklar 212 C. Otoriter Doktor Davranışları 212 D. Hasta Ziyaretleri 213 1. Hastahanede Ziyaret 213 2. Evde Ziyaret 213 F. Doktora Başvurma Zamanı 214 G. Reçete 215 H. Sağlık Konusunda Umursamazlık 215 Sonuç 215 25. BÖLÜM UYGULAMALI ANTROPOLOJİ 216 Sonuç 218 KAYNAKLAR 221