İnsan ADAMTS-3 geninin transkripsiyonel regülasyonu / Ayşe Tuğşen Aydemir;tez danışmanı Prof.Dr.Feray Köçkar.

Tez (Dok)--Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Bağ dokunun temel bileşeni olan kollajenlerin olgunlaşma süreci oldukça karmaşık ve önemli bir süreçtir. Prokollojen moleküllerinin N-terminal ve C-terminal uçlarındaki peptitlerin doğru şekilde uzaklaştırılmaması halinde kollajen fibril organizasyonu aksamakta ve kollajenlerle bağlantılı çeşitli hastalıklar ortaya çıkmaktadır. İnsan ADAMTS-3 (bir disintegrin ve metalloproteaz trombospondin motif 3) geni kemik ve kıkırdağın temel kollajen tipi olan tip II kollajenin olgunlaşmasında görevli bir N-propeptidazdır. ADAMTS-3 ekspresyonuyla ilgili birçok çalışma yapılmış fakat gen ekspresyonu için en önemli basamak olan transkripsiyonel regülasyonu henüz aydınlatılmamıştır. Çalışmada ilk olarak çeşitli hücre hatlarında ADAMTS-3 genine ait ekspresyon çalışmaları yapıldı. En fazla ekspresyon PC3 hücrelerinde gözlenirken tez çalışma modeli olan Saos-2 ve MG63 hücrelerinde de ADAMTS-3 ekspresyonu belirlendi. Gen regülasyon çalışmaları için ADAMTS-3 promotor bölgesine ait 1340 bç’lik bölgenin klonlaması gerçekleştirilerek, dört farklı promotor parçası TS3[-131/+40], TS3[-576/+40], TS3[-899/+40], TS3[-1340/+40] lusiferaz vektörüne klonlandı. Saos-2 ve MG63 hücrelerinde geçici transfeksiyonları yapılan promotor parçalarından en yüksek aktiviteyi TS3[-576/+40]’nın gösterdiği belirlendi. Biyoinformatik analizleri yapılan ADAMTS-3 promotorunun TATA kutusu içermediği, GC bazları açısından oldukça zengin olduğu ve başta SP1, C/EBPα ve USF transkripsiyon faktörleri için birçok bağlanma motifi içerdiği tespit edildi. SP1, C/EBPα ve USF için kotransfeksiyonları yapılan ADAMTS-3 geninin transkripsiyonel aktivitesinin azaldığı tespit edildi. Saos-2 hücrelerinde DNA-protein bağlanma analizleri ile SP1, C/EBPα ve USF’nin promotora bağlandığı belirlendi. Söz konusu transkripsiyon faktörlerinin aşırı ifadesi neticesinde ADAMTS-3’ün mRNA ve protein düzeyinde ifadesinin azaldığı Saos-2 ve MG63 hücrelerinde belirlendi. Tip I, II ve III kollajen ekspresyonlarının SP1, C/EBPα ve USF aşırı ifadesi yapılmış MG63 hücrelerinde azaldığı belirlendi. Saos-2 hücrelerinde SP1’in tip I kollajen ekspresyonunu azaltırken, tip II ve III ekspresyonunu arttırdığı belirlendi. C/EBPα’nın tip I ve II kollajen ekspresyonunu arttırırken tip III kollajeni azalttığı, USF’nin ise tip I, II ve III kollajen ekspresyonlarını azalttığı yapılan ekspresyon çalışmalarıyla belirlendi. Sonuç olarak ADAMTS-3 promotorunun ve ADAMTS-3’ün işlediği temel kollajen tipi olan tip II kollajenin bu üç TF etkisi ile azaldığı osteosarkoma hücre modelinde tespit edildi.