Türkiye'nin fırsat penceresi : demografik dönüşüm ve izdüşümleri / TÜSİAD.

Ocak 1999.

TÜSİAD Yönetim Kurulu tarafından hazırlatılan "Türkiye'nin Fırsat Penceresi :Demografik Dönüşüm ve İzdüşümleri" başlıklı bu çalışma, Cem Behar, Oğuz Işık, Murat Güvenç, Sema Erder ve Hakan Ercan tarafından yazılmıştır.Proje koordinatörlüğünü Cem Behar yürütmüştür.

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 15 ÖZET 20 1. BÖLÜM TÜRKİYE NÜFUSUNUN GENEL PANORAMASI: 1923-2023 33 1.1. Cumhuriyet Kurulurken Türkiye'nin Nüfusu 35 1.1.1. 1927 Nüfus Sayımı ve Cumhuriyet Kurulurken Türkiye Nüfusu 35 1.1.2. Osmanlı Dönemi Nüfusuyla Bağlantı 35 1.1.3. 1923 Yılı Nüfusunun Demografik Özellik ve Dinamikleri 36 1.1.4. Cumhuriyetin İlk Yıllarına Ait Diğer Bazı Demografik Göstergeler 38 1.2. Cumhuriyet Döneminde Nüfus Politikaları 38 1.2.1. 1923-1965 Dönemi Nüfus Politikları 39 1.2.2. 1965 Sonrası "Nüfus Planlaması" Politikası ve Uygulamaları 41 1.2.3. Nüfus Planlaması Politikasının Başarısızlığı 44 1.3.Türkiye'nin "Demografik Geçiş" Süreci 45 1.3.1. Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyetine Tarihsel Birikim 46 1.3.2. Geçişin Türkiye Bütününe Yayılışı 47 1.4. 1960 ve 70'li Yıllarda Yapılmış Nüfus Projeksiyonları, Başarısızlık Nedenleri 51 1.4.1. Bazı Devlet Planlama Teşkilâtı Projeksiyonları 52 1.4.2. Birleşmiş Milletler'İn Projeksiyonları 54 1.5. 21. Yüzyılın Ortalarına Kadar Türkiye'nin Nüfusu 55 1.5.1. Devlet İstatistik Enstitüsünün 1994 Nüfus Projeksiyonları 56 1.5.2. Projeksiyon Sonuçları ve Yorumlar 58 1.5.3. Bağımlılık Oranındaki Değişimler 63 1.5.4. 1990'dan 2025 Yılında Dek Çeşitli Demografik Göstergeler ve Yorumlan 65 1.5.4.1. Doğumlar 66 1.5.4.2. Ölümler 68 1.5.4.3- Nüfus Artış Hızı 69 1.5.4.4. Kentlerin Nüfusu 70 1.5.5. 2025 Yılına Dek Hanehalkı Adedi Projeksiyonları 71 2. BÖLÜM 2000'Lİ YILLARA DOĞRU TÜRKİYE'DE KENTLEŞMENİN VE EKONOMİK COĞRAFYANIN DEĞİŞEN NİTELİĞİ: YENİ SORUNLAR, YENİ FIRSATLAR 77 2.1. Giriş 79 2.2. Sayılarla Türkiye Kentleşmesi 82 2.3. Yeni Kentleşme Dinamikleri 86 2.4. Türkiye'de Ekonomik Coğrafyasının Dönüşümü: Çözümleme ve Projeksiyonlar 93 2.4.1. Veri Tabanı 93 2.4.2. 1983-1996 Döneminde Ulusal Ekonomik Coğrafya'daki Değişmeler: Sayısal Çözümlemeler 94 2.4.3. Türkiye için Arazi Kullanma Projeksiyonu ve Eğilimleri 101 2.4.4. Geleceğe Yönelik Sorunlar/Fırsatlar 104 3. BÖLÜM DEĞİŞEN NÜFUS YAPISININ VE KENTLEŞMENİN TOPLUMSAL SONUÇLARI: DÜN, BUGÜN, YARIN 119 3.1. Giriş 121 3.2. Dünden Bugüne Taşınan Sorun: Değişen Toplum, Değişmeyen Yönetim 121 3.3. Dünkü Sorun Alanları 122 3.3.1. Nüfus Artışı ve Genç Nüfus 122 3.3.2. Kentleşme 123 3.3.3. Bölgesel Dengesizlik ve Kaybeden Alanlar 124 3.3.4. Değişmeyen Yönetim Anlayışının Doğurduğu Sorun: Büyük Şehir 125 3.3.5. Kent Hukuku Dışı Kentleşme: Gecekondulaşma 125 3.4. Bugünden Yarına Taşınabilecek Sorun: Örgütsüzlük, ya da Enformel İlişkiler 127 3.4.1. En Eski ve En Yorgun Kurum: Aile 128 3.4.2. Enformal Dayanışmacı İlişkilerin Yaygınlaşması 129 3.4.3. Kentsel Eşitsizlikler, Popülist Politikalar ve Devletin Küçültülmesi Söylemi 130 3.4.4. İkinci Nesil Gecekondu Gençliği 132 3.5.Yarının Gündemi: Toplumsal Yaşam Kalitesinin Yükseltilmesi 134 3.5.1. Yetişkin Nüfus Sorunu 135 3.5.2. Yaşlı Nüfus Sorunu 136 3.5.3. Kültür Grupları ve Etnik İlişkiler 137 3.5.4. Yabancı Nüfus ve Göç Sorunu 139 4. BÖLÜM TÜRKİYE'DE İŞGÜCÜ: 1998-2023 143 4.1. Giriş 145 4.1.1. Beşeri Sermaye ve İşgücüne Katılım 145 4.1.2. Kadınların İşgücü Piyasası Seçimleri 146 4.1.3. Yirminci Yüzyılın Sonunda Ücretli Emek: Genel Dinamikler 147 4.1.4. Yirminci Yüzyılın Sonunda Ücretli Emek: İki Katmanlı İstihdam 154 4.2. İşgücü Arzı ve Dağılımı 153 4.2.1. İstihdam Dağılımının Yönü: Genel Saptamalar 155 4.2.2. İşgücüne katılım Oranları: Türkiye Tahminleri 160 4.2.3. İstihdam ve İşsizlik Tahminleri 163 4.2.3.1. İmalat Sanayiinde İstihdam Hakkında 163 4.2.3.2. İstihdam ve İşsizlik: 2000-2025 164 4.2.4. Türkiye için İstihdam Politikası 166 4.2.4.1 İstihdam Politikası: Genel Hatlar 168 4.2.4.2. İstihdamın Yönelmesi Arzu Edilen Sektörler 170