Uzay bilimi : astronomi ve astrofizik'te temel konular / Umur Daybelge.

İçindekiler Önsöz iv 1. Uzay Bilimi"ne Giriş 1 1.1. Tarihsel Gelişim 3 1.2. Astronomi'nin Bilimsel Düşünce ve Kültür Üzerine Etkileri 9 2. Koordinat Sistemleri ve Temel Ölçümler 15 2.1. Koordinat Sistemleri 15 2.11. Elemanter Küresel Geometri 17 2.2. Zaman Ölçümü 19 2.2.1 Yalpalama (Presesyon) ve Üğrüm (Nütasyon) Hareketi 19 2.2.2. Farklı Zaman Ölçümleri 20 2.3. Uzaklık Ölçümü 25 2.3.1. Uzaklık Ölçümünde Duyarlılık 27 2.4. Yıldızların Hız Ölçümleri 27 2.4.1 Roemer Deneyi 29 2.4.2. Doppler Frekans Kayması ile Hız Ölçümü 30 2.4 3. Özel Relativite'ye göre Frekans Kayması 31 2 4 4 Genel Relativite'ye göre Frekans Kayması 31 2.5 Kütle Ölçümü 32 3. Güneş Sistemi 35 3.1. Güneş Sistemi'nin Başlangıcı ve Evrimi 35 3.1.1. Güneş 40 3.2. Dünya 44 3.2.1. Atmosfer 46 3.2.2. Magnetosfer 48 3.3. Ay 51 3.3.1. Dünya-Ay Sistemi 52 3.3.2. Ay'ın Dönme Hareketi 54 3.3.3. Ay'ın Librasyon'u 54 3.3.4. Gelgit Olayı 55 3.3.5. Güneş ve Ay Tutulmaları 5 7 3 .3 .6 Roche Limiti 60 3 .4 Gezegenler, Uydular ve Asteroidler 62 3 .4.1. Gezegenleri Oluşturan Maddeler ^ 63 3 .4.2. Gezegenler Hakkında Bilgiler 64 3.4.3. Ortalama açısal hareketlerde ortak ölçeklilik 74 i 3.4.4. Lagrange Noktalan ve Truvalılar 77  4. Gök Mekaniğine Giriş 81 4.1 İki Cisim Problemi 82 4.1.1. Elips Yörünge 84 4.1.2. Uzayda Yörüngenin Konumu 86 4.1.3. Parabol ve hiperbol yörüngeler 87 4.2. Kısıtlı Çok-Cisim Problemi 90 4.2.1. Milankoviç Teorisi ve Dünya ikliminin Değişimleri 93 4 3. Güneş Sisteminde Halka ve Aralıkların Dinamiği 95 4 4 Yönelme hareketi 98 4.4.1. Yörüngedeki Gökcismine Etkiyen Momentler 98 4.4.2. Gökcisminin Kendi Kütle Merkezi Etrafında Dönme Hareketi 99 4.4.3. Yörünge ve Spin Hareketlerinin Karşılıklı Etkileri 100 4.4.3.1. Dairesel Yörüngedeki Genel bir Cismin, Bağıl Yönelme Dengesi 101 4 4.3.2. Eliptik Yörüngede Spin Yapan, Genel bir Cismin, Yönelme Kararlılığı 103 4.4.3.3. Eliptik Yörünge Düzlemine Eğik bir Simetri Ekseni etrafında Spin 106 5. Klasik gravitasyon teorisi ve yıldız oluşumu 110 5.1. Gravitasyon sabitinin belirlenmesi 110 5.2. Kütlesel Çekim Potansiyeli 111 5.2.1. Poisson Denklemi 113 5.3. Yıldız Oluşumunun Başlaması 116 5 .4 Küresel Yıldızların Denklemleri 120 5.4.1. Lagrange Metodu 120 5.4 2. Yaklaşık Statik Çözümler 122 5.5. Yıldızın Küresel Simetrik Hareketleri 123 5.6. Dönen Bir Yıldızın Mekaniği 127 6. Yıldız İçinde Enerji Geçişi 130 6.1. Eneıji'nin Yıldızda Global ve Yerel Korunumu 132 6.2. Enerjinin iletim ve ışıma ile geçişi 134 6.3. Yıldızda Enerjinin Taşınımla (Konveksiyonla) Geçişi 137 6.4. Yıldız Evriminin Diferansiyel Denklemleri 145 7. Yıldızların Parlaklığı ve Işıma Güçleri 147 7.1. Yıldızların Sıcaklık ve Bileşimleri 152 7.1.1. Sürekli Spektrum ve Karacisim Işınımı 152 7.1.2. Yıldız Işınımının Spektral Yapısı 160 7.1.2.1. Işınımın Atom Teorisi 162 7.1.2.2. Işınımın Geçişi 169 7.1.3. Termodinamik denge ve Saha denklemi 175 7.1.4. Yıldız Atmosferinde Yoğunluk 177 7.1.5. Uzaydaki Hidrojen Bulutlarından Gelen Işınım 178 7.1.5.1. İyonize gaz bulutlarından gelen ışınım 178  7.1.6. Kozmik Kaynaklardan Gelen Termal Olmayan Işınım 180 7.1.6.1 Pulsar (Atarca) Emisyonu 182 7.1.7. Elektromanyetik Işınımın Yayılması 184 7.1.7.1. Maxwell Denklemleri 184 7.1.7.2. İvmeli Bir Noktasal Elektrik Yükü'nün Işınımı 189 7.1.8 Siklotron Işınımı 196 7.2. Bir Yıldızın Yarıçap Ölçümü 203 8. Yıldızların Evrimi 204 8.1. Herzsprung-Russell Diyagramı 204 8.1.1. Değişken Yıldızlar 212 8 1.1.1 Değişken Yıldızlarla Uzaklık Ölçümü 217 8.1.2. Karadelikler 218 8.2. Yıldızlarda Nükleer Eneıji ve Element Üretimi 220 8 2.1. Çekirdek Füzyonunda Çıkan Eneıji 221 8.2.2. Çekirdeksel Tepkime Hızı 222 8.2.3. Hidrodinamik denge çevrimleri 225 8.2.4. Patlamalı çevrimler 229 8.2.5. Ağır Elemanların Sentezi: s, r, p süreçleri 231 8 3. Kütle-Işıklılık Bağıntısı 232 8 4 Çift ve Çoklu Yıldız Sistemleri 233 8 5. Kozmik Işınlar 239 9. Evrende Madde Dağılımı 241 9.1. Hubble Yasası 241 9.2. Arka Plan (Background) Kozmik Mikrodalga Işınımı 242 9 3. Gece Göğünün Parlaklığı ve Olbers Çelişkisi 243 9.4. Samanyolu ve Diğer Galaksiler 244 9.4.1. Samanyolu içinde Madde ve Hız Dağılımı 247 9.4.2 Astronomik Manyetik Alanlar ve Jetler 249 9.5. Bulutsular 253 268 273 9.6. Evrenin Büyük Ölçekteki Yapısı: Galaksi Gurup ve Kümeleri 255 9 7 Evren ve Oluşumu 259 9.8 Standart Kozmoloji 261 Ek-1: Dünya, Ay ve Mars Üzerinde Çarpma İzleri İndeks