Osmanlı Devleti teşkilâtına medhal : Büyük Selçukiler, Anadolu Selçukileri, Anadolu Beylikleri, İlhâniler, Karakoyunlu ve Akkoyunlularla Memlûklerdeki devlet teşkilâtına bir bakış / İsmail Hakkı Uzunçarşılı.

Includes bibliographical references and index.

I. BÜYÜK SELÇUKLU ÎMPARATORLU&U TEŞKİLÂTI Selçuk Teşkilâtına girmeden evvel Abbasîlerdeki teşkilât hakkında bir icmal Halifeler — Dîvanlar —Erbâb-ı Seyf — Hicâbet (hâciplik) — Divan-ı inşa—• Melalim divânı — Erbab-ı aklâm — Ensab nikabeti — Abbasîlerde diğer bazı divanlar — Abbasîlerde ordu — Abbasîler Devrinde Vilâyetler ve Emîrülümerahklar — Toprağın tdaresi ve Ikta 1 -18. II. SELÇUK İMPARATORLUĞU TEŞKİLÂTI Ulus Reisliği ve Hükümdar Ailesi — Selçuk Hükümdarları — Tevki ve Tuğra — Arma, Çetir, Nevbet — Büyük Selçukîlerde Saray Teşkilâtı — Hâcibülhuccab — Emîr Candar — Emîr-i Silâh — Emîr-i alem — Câmedar — Şarabdar-ı has — Taştdar veya Abdâr — Emîr Çaşnîgir— Vekil-i Has — Emîr-i ahur — Serhenk veya Çavuş 19-38. Hükümet İşleri Büyük Divan — Müstevfî Divanı — Tuğra veya inşa Divanı — Müsrif Divanı (Divanülişraf) — Divân-ı Arız — Devlet Ricali — Vezir — Atabeyler — Büyük Selçukîlerde idarî Teşkilât — Büyük Selçukîlerde Askerî Teşkilât — Büyük Selçukîlerde Toprak ve Halk — 39 - 58. III. ANADOLU SELÇUKÎLERÎ TEŞKİLÂTINA BÎR BAKIŞ Hükümdar Ailesi — Hükümdar — Selçuk Hükümdarlarının ceza ve müsadere usulleri — Halife ve Sultan — Tevkî ve Tuğra — Çetir, Sancak ve Nevbet—Sancak— Nevbet — Hükümdar yüzüğü ve destarçe-i âmân — Cum'a merasimi — Selçuk Hükümdarlarının elkabı — Anadolu Selçukîleri ve Moğollar — Anadolu Selçukîlerinde Saray Teşkilâtı — Atabey — Hâcibülhuccab — Üstâdüddâr — Emîr Çaşnigir — Emîr Candar — Emîr-î Silâh — Emîr-i meclis — Emîr-i şikâr — Emîr-i ahur — Emîr-i alem — Emîr-i devat — Emîr-i mahfil — Câmedâr — Şarabdâr — Taştdâr — Ha-vâyic Sâlâr — Çavuş veya Serhenk 59 - 86. VI OSMANLI DEVLETÎ TEŞKİLÂTINA MEDHAL VII Anadolu Selçukîlerinde merkez teşkilâtı Divanlar — Büyük Divan—Vezir (Sahibi âzam)—İkinci derecedeki divanlar — Niyâbet-i Saltanat — Niyâbet-i hazret — Divân-ı İstifa — Pervânecilik — Divân-ı Ânz — Divân-ı Tuğra — Divân-ı İsraf — Emîr-i Dâd 87 - 98. Anadolu Selçukîlerinde Ordu Beylerbeyi veya Mclikülümera — Selçuk Ordusu-99 - 112 Anadolu Selçukîlerinde Toprak ve Halk Vakıf arazi — Mülk arazi 113-117 Anadolu Selçukîlerinde tdarî Teşkilât 113 • 121 Hukuk hâkimleri Kadilkuzât, Kadileşker 122 - 123 Anadolu Selçukîlerinde hazine 124 Anadolu Selçukîlerinde donanma 125 -126 Anadolu Selçukîlerine tâbi hükümetler 127 -131 IV. ANADOLU BEYLİKLERİNDE TEŞKİLÂT Beyliklerde devlet teşkilâtı — Hükümdar ve hükümdar ailesi — Saray — Ananeler -— Divân — Vilâyetlerin idaresi Hâkimler—Askerî İşler — Ordu manevraları— Beyliklerde harp silâhları — Anadolu Beyliklerinde Denizcilik — Anadolu beyliklerinde toprak ve halk idaresi — Beyliklere ait bazı arazi notları 132 - 173. V. İLHANÎLERDE DEVLET TEŞKİLÂTI Garb Moğolları (llhanîler)—Hülâgü ailesi ve İlhan—llhanîlerde ordu ve saray — Hatunlar (hükümdar kadınlar) — Şehzadeler — Yarlığ, Tamga ve Payze — llha-nîlerde mühim vazife ve daireler — Niyâbet-i Saltanat — Divan-ı Büzürk ve Sahib-i Divan-ı memalik—Vezir ve Sahibi Divan—Niyâbet-i vezaret — Defterdarî-i Memalik ve Müstevfî — İşraf-ı Memalik — Nâzır-ı Memalik — Uluğ Bitikçi-i Memalik — Münşî-i Divan-ı Büzürk — llhanî Emirleri—llhanîlerde Askarî Teşkilât — llhanilerde toprağın idaresi ve ıktâ — llhanîlerde arazi tahriri — Müslüman llhanîler devrinde ilmî, şer'î ve hukukî işler — Moğollarda hukukî işler, Yargu ve Yasa — Eyaletlerin idaresi — llhanîlerde hazine işleri — Menzil ve muhabere işleri 174 - 267. VI. KARAKOYUNLU VE AKKOYUNLU DEVLETLERİNDEKİ TEŞKİLÂTA BİR BAKIŞ Hükümdar ve ailesi — Saray — Divan — Vilâyetlerin ve arazinin idareleri — Adlî işler — Karakoyunlu ve Akkoyunlularda askerî teşkilât 268 - 292. MEMLÛKLERDE DEVLET TEŞKİLÂTI Mukaddime — Memlûk Sultanları — Memlûk sultanlarının cülus merasim'eri — Halifeler tarafından yeni hükümdarlara tecdid-i ahd merasimi — Memlûk sultanlarının usul ve teşrifatları — Memlûklerde tevki ve tuğra — Memlûklerde sancak, tuğ ve nevbet — Sultanların Kal'atülcebeldeki saraylariyle aile ve evlâtları — Mısır'da Abbasiye Hilâfeti — Memlûk Emîrleri — Memlûklerde emirlerin bulundukları mühim vazifeler—Hükümdar ve saraya mensup emirlerin vazifeleri — Emîr-i Meclis — Emîr-i Silâh (Silâhdar Ağa) — Emîr-i Ahur — Ustaddâr — Emîr-i Çaşnigir — Hazinedar — Şed-di Şarabhânâh — Üstaddâr-ı Sohbe — Mukaddcmülmemâlik — Zimâmiyyetüd-dûrissultaniyye —Emîr-i Teber — Emîr-i Alem — Emîr-i Şikâr — Şâddülamâyir -Mihtârı — Mihtâr-ı Firaşhânâh — Rikâbhânâh — Havayichânâh — Hasekiler — Ta-vâşiler — Hükümet işlerindeki emirler — Nâib-i saltanat veya Nâib-i kâfil — Ata-begül-asâkir — Re's-i Nevbet—Hâcibülhuccab — Devâdar — Emîr Candar — Nakibül-cüyûş (asker kethüdası) — Mihmandar — Camedar — Erbab-ı Kalem ve vazifeleri — Vezaret — Kâtib-i sır (Nazır-ı inşa) — Nâzır-ı ceyş — Müşîrüddevle — Nâzır-ı has — Nâzır-ı Beytülmal — Müşrif-i Memalik — Memlûkler devrinde başlıca divanlar — Dâ-rüladl—Divan-ı vezir (Ka'atüssâhib)—Divan-ı nazar — Divan-ı lstifa-yı Sohbe — Istifâ-yı Devlet divanı—Divan-ı Beytülmal — Mürteciât nezareti — Divân-ı İnşâ — Divân-ı Ceyş — Divân-ı Has — Divân-ı Müfred 293 - 385. Dinî, Hukukî ve ilmî Teşkilât Kadılkuzatlar — Kadıaskerler — Dârüladil Müftüleri — Beytülmal Vekâleti —■ Nazır-ı hisbe — Darüladilde vazifesi olmayan ulema sınıfı — Nâkibüleşraf — Nâ-zırülahbâs — Nâzır-ı Dârüddarb — Meşihatüşşüyûh 386 - 391. Memlûkler zamanında eyaletler Şam Nâib-i Saltanathğı—Dımaşk Kal'ası Nâibliği — Halep Nâib-i Saltanalığı — Trablusşam Nâib-i Saltanalığı — Hama Nâib-i Saltanalığı — Kerâk Nâib-i Saltanalığı — Mısır'daki Nâib-i Saltanalıklar — Kale Niyabeti 392 - 404. Memlûkler devrinde arazi ve ıktâ işleri Arazi revki yani tahriri 405 - 413. Memlûklerde askerî teşkilât Ümera-i askerî — Cündülhalka (Iktâlı asker) — Eyaletlerdeki muntazam kuvvetler — Memlûk zamanında donanma 414 - 436. Memlûkler devrinde muhabere 437-443 Hülâsa 444 - 445 Tashih ve ilâveler 446 - 458 Genel Bibliyografya 459 Dizin 467