Kur'an'ın geliş ortamında Arap toplumu : (Sosyal, kültürel ve iktisadi hayat) / Prof. Dr. Adem Apak ; editör Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı.

Includes bibliographical references (pages 297-306) and index.

İçindekiler SUNUŞ 11 ÖNSÖZ 13 GİRİŞ 15 Birinci Bölüm CÂHİLİYYE KÜLTÜRÜ A. Câhiliyye Kültürünün Başlıca Özellikleri 23 B. Câhiliyye Toplumunun Günlük Hayatı 27 1. İnsan İlişkileri 27 2. Mekân ve Mesken Kültürü 35 a. Yerleşim Merkezlerinin Oluşumu 35 born Taşınır Mekânlar ( Çadırlar) 41 c. Ev Eşyası 43 3. Yemek Kültürü 44 4. Temizlik Kültürü 55 5. Özel Zamanlar 57 a. Bayramlar 57 born Doğum 58 c. Sünnet (hıtân) 61 d. Düğün 62 e. Ölüm 64 f. Yağmur Duası Törenleri 69 6. Eğlence Kültürü 70 C. Halk İnanış ve Uygulamaları 77 1. Kehânet-Arâfet-Kıyâfet 78 a. Kehânetin Mahiyeti 78 born Câhiliyye Döneminde Kehânet ve Kâhinlik 82 c. Delâilun-Nübüvve'de Kâhinlerin Rolü 87 d. Kur'an ve Hadislere Göre Kehânet ve Kâhin 89 2. Adaklar 97 3. Üğur-Uğursuzluk (teşe'üm-tefe'ül) 98 4. Nazar Değmesi 102 5. Sihir 103 6. Fal Okları (ezlâm) 104 7. Bazı Hayvanlarla İlgili İnanışlar (bahire, sâibe, vasile, hâm) 106 8. Yolculukla İlgili İnanışlar 110 9. Evle İlgili İnanışlar 111 10. Bilgi Konularıyla İlgili İnanış ve Uygulamalar 114 a. Astronomi-Astroloji 114 born Tıp 116 D. Yaygın Kötü Alışkanlıklar (Mesâlib) 123 1. İçki 123 2. Kumar (meysir) 131 3. Faiz (ribâ) 134 4. Zinâ 135 5. Yetimlere Haksızlık 137 E. Müspet Davranışlar (Fedâil) 139 1. Yiğitlik ve Cesaret 140 2. Cömertlik ve Misafirperverlik 144 3. Özgürlük Ruhu 153 4. Namusa Düşkünlük 154 ikinci Bölüm CÂHİLİYYE ARAPLARI'NDA SOSYAL HAYAT A. Arap Toplumunun Bünyesi: Kabile 161 1. Kabilenin Oluşumu 161 2. Kabile Toplumunda Sınıflar 169 a. Hürler 170 born Mevâlî 171 c. Köleler 174 3. Kabilenin Kaynağı/Kökeni: Ensâbü'l-Arab 177 a. Ensâb Cetvellerine Göre Arap Soyları 180 aa. Adnânîler 182 ab. Kahtânîler 183 born Ensâb Cetvelleri Üzerine Tartışmalar 184 4. Kabile Savaşları: Eyyâmu 1-Arab 190 B. Kabile Ruhu: Asabiyet 197 1. Asabiyetin Mahiyeti 197 a. Asabiyetin Gücü 205 born Asabiyetin Kabile Üyesine Yüklediği Sorumluluklar 207 2. Asabiyetin Tezahürleri 208 a. Nesebe Bağlılık ve Onunla Övünme 209 born Kan Davaları / İntikam Savaşları 212 3. İslâm'ın Asabiyete Bakışı 218 C. Aile ve Kadın Telakkisi 225 1. Aile 225 2. Kadın Algısı 227 3. Evlilik '. 235 4. Boşanma 243 Üçüncü Bölüm CÂHİLİYYE ARAPLARI'NDA İKTİSADİ HAYAT A. Ziraat 251 B. Hayvancılık • 259 C. Ticaret 265 D. Madencilik 275 E. Mal ve Hizmet Üretimi 279 a. Ağaç İşçiliği (neccâre) 281 born Dokumacılık (nesec, hıyâke) 282 c. Demircilik (haddâde) 284 d. Kuyumculuk (sıyâğa) 285 e. Dericilik (dibâğa) 287 f. Şarap Üretimi 289 g. Gıda Üreticiliği (i'âşe) 289 Sonuç 291 Bibliyografya 297 Dizin 307

İslâm öncesi Arap tarihi genel olarak Câhiliyye çağı, bu dönemin zihniyet yapısı ve hayat tarzı ise Câhiliyye kültürü olarak adlandırılır. Câhiliyye kültürü esnasında Hz. Muhammed’in peygamber olarak gönderildiği ilk muhatapların inanç ve değerler dünyasını, Kur’an vahyinin eleştiriden geçirdiği zihniyet yapısını ve dünya görüşünü ifade eder. Allah Resûlü’nün gerek tebliğ faaliyetlerini gerekse zamanla toplumsal hayatta meydana getirdiği değişim ve dönüşümü tespit edebilmek ve onun insanlığa sunmak istediği evrensel değerleri kavrayabilmek, öncelikle Kur’an vahyinin geldiği o dönem hakkında kuşatıcı bir bilgiye sahip olmakla mümkündür. Bu bilgi, aynı zamanda siyer konularının anlaşılmasına da basamak teşkil edecektir. Hz. Peygamber’in risaletine muhatap olanların doğru tanınabilmesi ve bu bilginin de katkısıyla Kur’an’ın doğru anlaşılabilmesi için bu döneme ait başka malumatın yanı sıra sosyal, kültürel ve iktisadi hayata dair bilgiler de büyük önem taşımaktadır. Eser böyle bir düşünce ve ihtiyacın ürünü olarak ortaya çıkmıştır.