Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüslerinde özelleştirme ve verimlilik ilişkisi (çimento sektörüne ilişkin bir uygulama) / Muharrem Afşar.

İÇİNDEKİLER TABLOLAR LİSTESİ ŞEKİLLER LİSTESİ GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM EKONOMİK DÜZEN VE DEVLETİN EKONOMİYE MÜDAHALESİ I.EKONOMİK DÜZEN VE DÜZEN POLİTİKASI ...5 A.EKONOMİK SİSTEM VE EKONOMİK DÜZEN . .5 B.EKONOMİK DÜZENİN GENEL İLKELERİ ...6 1.Koordinasyon İlkesi6 2.Subordinasyon İlkesi C.EKONOMİK DÜZEN POLİTİKASI VE ARAÇLARI9 II.TEMEL EKONOMİK SİSTEMLER10 A.MERKEZİ YÖNETİM EKONOMİSİ VE GELİŞİMİ .10 1.Rusya'da Merkezi Yönetim Ekonomisinin Gelişimi13 2.Yugoslavya' da Merkezi Yönetim Ekonomisinin Gelişimi14 B.PİYASA EKONOMİSİ 15 III.GÜDÜMLÜ PİYASA EKONOMİSİ VE DEVLETİN EKONOMİYE MÜDAHALESİ18 A.GÜDÜMLÜ PİYASA EKONOMİSİ18 B.DEVLETİN EKONOMİYE MÜDAHALE NEDENLERİ21 1.Piyasa Mekanizmasının Yetersizlikleri ...22 a.Kamusal ve Yarı Kamusal İhtiyaçların Varlığı23 bornTekeller ve Azalan Maliyet Koşullarının Varlığı24 c.Tarım Sektörünün Özellikleri28 d. Çalışma Hayatının Düzenlenmesi28 2.Fiyat İstikran30 3.Tam İstihdam ya da İstihdam Düzeyinin Yükseltilmesi 32 4.İktisadi Büyüme ve Kalkınma33 5.Ödemeler Bilançosu Dengesi 35 6.Gelir Dağılımının İyileştirilmesi36 C.DEVLETİN EKONOMİDEKİ PAYI38 IV. KARMA EKONOMİ VE KİT'LER42 A.KARMA EKONOMİ42 B.GENEL OLARAK KİT'LERİN KURULUŞ NEDENLERİ46 1.Ekonomik Nedenler 46 2.Sosyal Nedenler 48 3.Siyasal Nedenler48 C.KİT'LERİN GENEL EKONOMİK YAPI İÇİNDEKİ YERİ49 D.AZGELİŞMİŞ VE GELİŞMİŞ ÜLKE EKONOMİLERİ İÇİNDE KİT'LERİN YERİ50 1.KİT'lerin Azgelişmiş Ülke Ekonomileri İçindeki Yeri50 2.KİT'lerin Gelişmiş Ülke Ekonomileri İçindeki Yeri52 İKİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE'DE KİT'LER ARACILIĞIYLA DEVLETİN EKONOMİYE MÜDAHALESİ 1.KİT'LERİN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ ...55 A.TÜRKİYE'DE ÇEŞİTLİ KAMU EKONOMİK KURULUŞLARI VE KİT'LER55 B.KİT'LERİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ ....57 C.CUMHURİYET DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE KIT'LERİN GELİŞİMİ60 1.Liberal Dönem (1923-1932)60 2.Devletçilik Dönemi (1933-1950)61 3.1950-1960 Dönemi64 4.1960-1980 Dönemi6i> 5.1980 ve Sonrası67 D.KIT' LERDE AMAÇ DEĞİŞİMİ69 1.KIT'lerin Kuruluş Amaçları69 2.Kit'lerin Gelişim Sürecinde Ortaya Çıkan Amaç Değişimleri69 II.KlT-ÖZEL SEKTÖR İLİŞKİLERİ71 A.KİT'LERİN ÖZEL SEKTÖRE DOĞRUDAN KATKILARI72 B.KİT'LERİN ÖZEL SEKTÖRE DOLAYLI KATKILARI74 III.KİT'LERİN SORUNLARI74 A.SORUNLARIN BELİRLENMESİ74 B.YÖNETİM VE ORGANİZASYON SORUNLARI .75 C.İŞLETME FAALİYETLERİ İLE İLGİLİ SORUNLARI76 D.YATIRIM SORUNLARI78 E.İSTİHDAM SORUNLARI79 IV.KİT' LERİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ80 A.KİT'LERİN GSYİH İÇİNDEKİ PAYI81 B.KİT'LERİN ÜRETİM İÇİNDEKİ PAYI83 C.KİT'LERİN TOPLAM YATIRIMLAR İÇİNDEKİ PAYI87 D.KİT' LERİN TOPLAM İSTİHDAM İÇİNDEKİ PAYI91 E.KİT'LERİN VERGİ GELİRLERİ İÇİNDEKİ PAYI .93 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM VERİMLİLİK İLE ÖZELLEŞTİRME ARASINDAKİ İLİŞKİ I.VERİMLİLİĞİN TANIMI VE ÖNEMİ95 A.VERİMLİLİĞİN TANIMI 95 1.Genel Olarak Verimlilik Kavramı95 2.Çeşitli Verimlilik Kavramları97 3.Verimlilik ve Diğer Perfonmans Göstergeleri İlişkisi99 B.VERİMLİLİĞİN ÖNEMİ102 1.Ulusal Ekonomiler Açısından Verimliliğin Önemi103 2.İşletmeler Açısından Verimliliğin Önemi . . .105 3.Çalışanlar Açısından Verimliliğin Önemi ...106 4.Tüketiciler Açısından Verimliliğin Önemi ...107 II.VERİMLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER108 A.İÇ (DENETLENEBİLEN) FAKTÖRLER108 B.DIŞ (DENETLENEMEYEN) FAKTÖRLER ....111 III.TÜRKİYE EKONOMİSİNDE VERİMLİLİK112 A.MAKRO EKONOMİK AÇIDAN VERİMLİLİK GELİŞİMİ112 B.KİT'LER VE ÖZEL SEKTÖRDE VERİMLİLİK GELİŞİMİ116 1.KİT'ler ve Özel Sektörde Verimlilik Karşılaştırması116 2.KİT'lerde Verimliliğin Düşük Olmasının Nedenleri120 V. KİTLERİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ123 A.ÖZELLEŞTİRME DÜŞÜNCESİNİN GELİŞİMİ . .123 1.Keynezyen İktisadın Başarısızlığı123 2.Klasik İktisat Teorisinin Yeniden Yorumu . . .126 3.IMF ve Dünya Bankası'nın Etkileri130 B.ÖZELLEŞTİRMENİN TANIMI VE KAPSAMI . .132 C.ÖZELLEŞTİRMENİN NEDENLERİ VE AMAÇLARI136 1.Özelleştirmenin Nedenleri136 2.Özelleştirmenin Amaçları137 D.DÜNYA'DA ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI .140 1.Batı Avrupa'da Özelleştirme141 2.Latin Amerika'da Özelleştirme146 3.Doğu Avrupa'da Özelleştirme150 E.TÜRKİYE'DE KİT'LERİN ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI153 1.Özelleştirme Hazırlık ÇalışmalarıI53 2.Özelleştirmenin Yasal Çerçevesi155 3.1985-1995 Dönemi Özelleştirme Uygulamaları .159 V.ÖZELLEŞTİRME-VERİMLİLİK İLİŞKİSİ171 A.ÖZELLEŞTİRME-VERİMLİLİK TARTIŞMALARI .171 B.ÇEŞİTLİ GÖRGÜL ÇALIŞMALARIN SONUÇLARII74 TÜRKİYE'DE ÖZELLEŞTİRME ÖNCESİ VE SONRASI VERİMLİLİK GELİŞİMİNİN ÖLÇÜLMESİ (ÖRNEK UYGULAMA) I. UYGULAMANIN AMAÇ, KAPSAM VE YÖNTEMİ . .177 A.AMACI177 B.KAPSAMI177 1.Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş178 2.Ankara Çimento Sanayi T.A.Ş178 3.Balıkesir Çimento Sanayi T.A.Ş179 4.Söke Çimento Sanayi T.A.Ş180 5.Trakya Çimento Sanayi T.A.Ş181 C.YÖNTEMİ182 II.BEŞ ÇİMENTO FABRİKASININ ÖZELLEŞTİRİLMESİ183 III.ÖZELLEŞTİRMENİN VERİMLİLİK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ANALİZİ185 A.TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİNİN GELİŞİMİ185 B.BEŞ ÇİMENTO FABRİKASINDA İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİNİN GELİŞİM ANALİZİ189 1.Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş189 2.Ankara Çimento Sanayi T.A.Ş192 3.Balıkesir Çimento Sanayi T.A.Ş195 4.Söke Çimento Sanayi T.A.Ş198 5.Trakya Çimento Sanayi T.A.Ş201 C.ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ204 SONUÇ213 YARARLANILAN KAYNAKLAR 221 EKLER EK-1247 EK-2248 EK-3249 EK-4250