Erken dönem Osmanlı ilmiye teşkilatı kaynakları : XVI. yüzyıl Osmanlı ulema defterleri / hazırlayanlar Dr. Öğr. Ercan Alan, Dr. Öğr. Abdurrahman Atçıl ; editör Prof. Dr. Bilgin Aydın ; tasarım ve uygulama Murat Acar.

Includes bibliographical references and index (pages [255]-264)

İÇİNDEKİLER K. Takdimler ve Sunuş Önsöz 13 Giriş 15 I. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi (TSMA) Mülazım Defterleri 19 TSMA D. 9555 21 TSMA D. 5605.1 35 TSMA D. 5605.2 51 II. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi (TSMA) Müderris ve Kadı Defterleri 59 TSMA D. 9802 61 TSMA D. 10159 69 TSMA D. 5781.1 79 TSMA D. 5375 87 TSMA D. 699 99 TSMA D. 8823.1 119 TSMA D. 10053 203 TSMA D. 5604 221 TSMA Q 5832.1 235 Dizin 255 Örnek Defter Görüntüleri 265

Osmanlı İmparatorluğu bürokratik teşkilatının asli bir unsuru olan ulemanın ve onların oluşturduğu ilmiye sınıfının erken dönemlerine ilişkin bilgilerimiz kısıtlıdır. Bunun bir sebebi konu ile ilgili arşiv malzemesinin gün yüzüne çıkartılıp tarihsel çalışmalarda kullanılabilir hale getirilememiş olmasıdır. Bu çalışmada XVI. yüzyılın ilk yarısına ait ve Osmanlı ilmiye teşkilatı ve uleması hakkında günümüze ulaşan en erken tarihli arşiv malzemesi olan Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde mahfuz defterlerin neşri ve tahlili hedeflenmektedir. Bu defterlerin önemi, XVI. yüzyılın ortalarına doğru ulemaya dair kayıt sisteminde değişim ve iyileştirmeden önce, yani ruus ve ruznamçe defterlerinin tutulmaya başlamasından önce, ortaya çıkmış olmalarına dayanmaktadır. Dolayısıyla, burada neşredilen defterler XVI. yüzyılın ilk yarısında ulema tarihinin yazımı için temel kaynaktır.