Tekerlemeler / Ali Duymaz ; resimleyen Cem Kızıltuğ.

Includes bibliographical references (pages 251-258).

İçindekiler ÖNSÖZ I. OYUN TEKERLEMELERİ A. Sayışmacalar: Ebe Seçimi Tekerlemeleri • 13 B. Oyuna Eşlik Eden Tekerlemeler • 44 C. Oyun Daveti ve Dağılması Sırasında Söylenen Tekerlemeler • 48 Ç. Oyuncak Yapımı Tekerlemeleri • 51 D. Adlarla İlgili Tekerlemeler • 52 E. Yergi ve Alay Tekerlemeleri • 60 II. YANILTMACALAR VE ŞAŞIRTMACALAR A. Yanıltmacalar [Sözel Yanıltmacalar] • 63 B. Şaşırtmacalar [Düşünsel Yanıltmacalar/Bilmeceler] • 72 III. MASAL TEKERLEMELERİ A. Masal Başı Tekerlemeleri • 75 B. Masal İçi Tekerlemeleri • 94 C. Masal Sonu Tekerlemeleri • 95 Ç. Yalanlamalı Masallar • 95 IV. TÖREN VE İNANÇ TEKERLEMELERİ A. Tören Tekerlemeleri • 109 B. İnanç Tekerlemeleri • 121 V. DİĞER TEKERLEMELER A. Tekerleme Tarzında Bilmeceler • 131 B. Halk Hikâyesi Tekerlemesi • 136 C. Ortaoyunu Tekerlemesi • 143 Ç. Karagöz Tekerlemesi • 148 D. Meddah Tekerlemeleri • 162 E. Pehlivan Salavatlamaları/Okşamaları • 165 F. Yüzük Oyunu Tekerlemeleri • 166 G. Çulha [Dokumacı] Tekerlemesi • 167 H. Keçeci Türküsü • 168 I. Elifba ve Dua Öğrenme Tekerlemeleri • 169 VI. EDEBİYATTA TEKERLEMELER A. Tekke-Tasavvuf Şiiri B. Anonim Halk Şiiri C. Âşık Edebiyatı Ç. Modern Türk Şiiri TEKERLEMELER ÜZERİNE (Ali Duymaz) Küçük Sözlük • 245 Kaynakça • 249

“Tekerlemeler” “Rafta tabak Suda zambak Al yanak Kiraz dudak Ben öpeyim Sen bak! Evvel zaman içinde, Kalbur saman içinde…Eşek dellal iken, Deve berber iken Eski hamam içinde… Bir varmış, bir yokmuş Allah’ın kulu darıdan çokmuş…” “Tekerleme” terimini Türk halk edebiyatına mahsus dallanıp budaklanmış bir tür olarak bütün dünyaya çok değerli bir incelemeyle tanıtan Pertev Naili Boratav’dan sonra bu konuyu bilimsel olarak ele alan ikinci isim Ali Duymaz’dır. Daha önce de farkında olunmakla birlikte tekerlemeleri Türk dünyasının verileriyle geniş bir biçimde değerlendiren Duymaz, bu kez de bir “tekerleme antolojisi”yle karşımızda. Oyun tekerlemelerinden yanıltmacalara, masal tekerlemelerinden tören ve inanç tekerlemelerine, geleneksel tiyatro ve iş tekerlemelerinden şiirimizin bütün dönemlerinde adı belli şairlerce yazılmış tekerlemelere kadar yüzlerce örneği çocukluğumuzdan beri bizimle olan bu güzellikleri farkında olmamız, okumamız, öğrenmemiz için bir araya getirdi. “Tekerlemeler”, işlenmemiş altın külçelerini andıran tekerlemelerimiz, Cem Kızıltuğ’un özgün desenleri eşliğinde bizi dikkat, düzgün konuşma, hayal, eğlence ve mizah dünyasına davet ediyor.