Alaiye’den Alanya’ya / yazarlar Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen, Prof. Dr. Selim Hilmi Özkan, Doç. Dr. Ali Rıza Gönüllü ; editörler : Ekrem Kalan, Mahmut Demir

Includes bibliographical references.

İÇİNDEKİLER Önsöz Ekrem Kalan Bölüm 1Selçuklular Döneminde Alanya Mehmet Ali Hacıgökmen Giriş . Bizans Döneminde Alanya ve II. Ioannes Komnenos’un Akdeniz Projesi Fetihten Önce Alanya ve Kyr Fard (Vasl) Alanya’nın Fethi Fethin Sebepleri ve İzlenen Yol Alanya Kalesi Kuşatması ve Fetih Alanya’nın Fetih Tarihi Sultan I. Alaeddin Keykubad’ın Alanya Sevgisi Selçuklu Dönemi Köşkleri ve Avcılık Selçuklular Döneminde Alanya’da İskân Alanya’da Selçuklular Zamanında Para Basımı Alanya Kalesi ve Kale İçindeki Yapılar Alanya Kalesi’nin İnşasında Bulunan Emirler Kalenin Yapısı ve Mimari Yapılar Kale Dışındaki Bazı Yapılar Alara Kalesi Kervansarayı ve Şarabsa Hanı I. Alaeddin Keykubad’dan Sonra Alanya, Karamanoğulları ve Alâiye Beyliği Alanya’da Memlük ve Kıbrıs Krallığı’nın Hâkimiyet Mücadelesi ve Alâiye Beyliği’nin Sonu Bölüm 2 Osmanlı Yönetiminde Alâiye (1471-1923) Selim Hilmi Özkan Giriş: Alâiye’nin Osmanlı Egemenliğine Girmesi Alâiye Sancağının İdari Durumu Alâiye’nin Kaza ve Nahiyeleri Alâiye Kazası Nefs-i Alâiye Oba Pazarı Nahiyesi Mahmudlar Nahiyesi (A)Nağlu Nahiyesi Kise Nahiyesi Dim Deresi Nahiyesi Çöngere Nahiyesi Alara Nahiyesi Sedre Nahiyesi Mahmud Seydi Nahiyesi Malan Nahiyesi Kerâliye Nahiyesi Şeyhler Nahiyesi Kenares Nahiyesi Aksaz Nahiyesi Karacalar Nahiyesi İvradı Nahiyesi Hasanlar Nahiyesi Akseki Kazası Kasaba-i Marolya (Akseki) Kasaba-i Çimi Kasaba-i Gödene Murt Nahiyesi Manavgat Kazası Atabey Nahiyesi Akçahisar Nahiyesi İbradı Kazası Senir ma Düşenbe Kazası Alâiye’de Belediye Teşkilatının Kurulması ve Belediye Hizmetleri Alâiye Sancağında Nüfus ve Yerleşme Şehir Yerleşim Yerleri ve Nüfus Durumu Köy Yerleşim Yerleri ve Nüfus Durumu Yörük ve Cemaat Yerleşmesi ve Nüfusu Hristiyan Nüfus Alâiye Sancağı’nda Üretim ve Ekonomi (Ekonomik ve Sosyal Durum) Toprak, Çift ve Çiftlik Alâiye Sancağı’nda Çift ve Çiftlikler Hayvancılık Maktu` Vergiler ve Tesisler Değirmenler (Resm-i Âsiyâb) Resm-i Tahînhâne Sosyal Hayat, Eğitim Kurumları ve Vakıflar . Alâiye Sancağı’nda Toplumsal Olaylar ve Asayiş Suhte İsyanları Kişiler Arası Anlaşmazlıklar ve Alacak Verecek Meseleleri Arazi Anlaşmazlıkları Devlet Görevlilerinden Şikâyet ve Genel Asayiş Olayları Bölgede Yapılan İskân, Sürgün Çalışmaları ve Asayiş Bölüm 3 Cumhuriyet Döneminde Alanya Ali Rıza Gönüllü Giriş CUMHURİYET DÖNEMİNDE ALANYA Sosyal Hayat İdari Yapı Nüfus Siyasi Faaliyetler Belediye Atatürk’ün Alanya’yı Ziyareti Sağlık Kurumları Kültürel Hayat Okullar Müzeler Alanya Arkeoloji Müzesi Kızıl Kule Etnoğrafya Müzesi Atatürk Evi ve Müzesi Halk Kütüphanesi Dernekler Türk Ocağı Himaye-i Eşcar Derneği Halkevi Ekonomik Hayat Tarım ve Hayvancılık Sulama Orman ve Madencilik Sanayi Turizm Ulaşım Denizyolu Ulaşımı Karayolu Ulaşımı Havayolu Ulaşımı İhracat Ticari Kuruluşlar Bankalar Alanya Müstahsilleri Kooperatifi Şirketi Alanya Ticaret ve Sanayi Odası Alanya İstihlâk Kooperatifi Alanya Meyvecilik ve Sebzecilik İstihsal ve Satış Kooperatifi

Alanya, Antikçağ’dan günümüze kadar insanlığa ev sahipliği yapmakla kalmamış aynı zamanda kesintisiz olarak bir medeniyet merkezi olagelmiştir. Şehir, günümüzden tam 800 yıl önce 1221 yılında Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından fethedilmiş ve bir Türk-İslam merkezi olarak yeniden imar edilmiştir. Fethin sonrasında da fatihinin ismine nisbetle Alaîye olarak isimlendirilmiştir. Tarihinin son 800 yılı işgallerle kesintiye uğramaksızın ve ciddi bir tahribat görmeksizin Türk-İslam kültürü ile bezenmiş hâldedir. Dolayısıyla insanlık tarihine sunduğu nimetler itibariyle de şehir ile tarih ayrılmaz bir bütünlük arz etmektedir. Bu mümtaz Selçuklu kökenli Türk-İslam şehrinin zengin tarihini bir bütün olarak ortaya koymak adına, günümüze kadar pek çok etkinlik düzenlenmiş, akademik ve yerel tarih çalışmaları yapılmıştır. Alanya’nın farklı dönemleri ele alınmış ve tarihine katkılar sağlanmıştır. Bu değerli bilimsel katkılara ilaveten kitabımızda; şehrin Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerindeki tarihini ana hatlarıyla, bir arada ve akademik düzeyde sunulabilmesi de amaçlanmıştır. Gerek üniversitelerin kuruldukları şehre katkı sağlamaları şiarından hareketle gerekse de Alanya’nın fethinin 800. sene-i devriyesi münasebetiyle, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Kalan’ın girişimi ve çabasıyla ALAÎYE’DEN ALANYA’YA isimli bu prestij baskı eser, şehrin sadece ekonomik hayatına değil kültür ve bilim alanındaki çalışmalarına da destek veren Alanya Ticaret ve Sanayi Odasının katkıları ile hazırlanmıştır. Elinizdeki kitap, Alanya’nın Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi tarihini ana hatlarıyla ortaya koyan bir çalışmadır. Kitabın “Selçuklular Döneminde Alanya” başlıklı ilk bölümünde, Selçuklu tarihçisi Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen tarafından Alanya’nın Selçuklu dönemi tarihi ayrıntılı olarak ele alınmıştır. “Osmanlı Yönetiminde Alâiye (1471-1923)” başlıklı ikinci bölüm ise Osmanlı tarihçisi olan Prof. Dr. Selim Hilmi Özkan tarafından kaleme alınmış ve Alanya’nın Osmanlı dönemi tarihine mercek tutulmuştur. Kitabın son bölümünde ise Cumhuriyet tarihçisi Doç. Dr. Ali Rıza Gönüllü tarafından “Cumhuriyet Döneminde Alanya” başlığıyla, bu kez Alanya’nın Cumhuriyet devrindeki tarihî özellikleri ayrıntılarıyla ortaya konmuştur. Alaîye’den Alanya’ya kitabı, kültür ve medeniyet merkezi olan şehrin tarihî zenginliklerini ve doğal güzelliklerini yansıtan çok sayıda görseli de içermektedir. Bununla birlikte insanların ilk defa görecekleri eski fotoğraflar, haritalar ve arşiv vesikalarıyla da zenginleştirilmiştir. Alanya’nın dönem dönem idarî, iktisadî, askerî, fizikî, coğrafî ve sosyo-kültürel özelliklerini ortaya koyan bilgilere ve detaylı tablolara da yer verilmiştir. Bu yönüyle kitabın; Alanya’nın şehir olarak tarihsel geçmişinin, sahip olduğu fiziksel alt yapısının, doğal ve sosyo-kültürel özelliklerinin tanıtımına katkı sunabilmesi de amaçlanmıştır.