Türkiye’de kronik obstrüktif akciğer hastalığının yönetimi: korunma, tanı ve tedavi standartları kılavuzu / Yayıma hazırlayanlar Prof. Dr. İlhan Satman, Prof. Dr. Feyza Erkan, Dr. Öğr. Üye. Yeliz Doğan Merih, Uzm. Nazlı Ertürk, Uzm. Merve Yemenici.

İçindekiler TABLOLAR ............................................................................................. 11 ŞEKİLLER................................................................................................ 13 KISALTMALAR ...................................................................................... 15 ÖNSÖZ .................................................................................................. 19 EDİTÖRLERDEN .................................................................................... 21 YÖNETİCİ ÖZETİ.................................................................................... 23 GRUP I TANIMLAMA, EPİDEMİYOLOJİ, RİSK FAKTÖRLERİ, TANI, DEĞERLENDİRME VE KORUYUCU YAKLAŞIMLAR RAPORU.............. 27 1. TANIMLAMA......................................................................................27 2. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI EPİDEMİYOLOJİSİ: GENEL BİLGİLER ...................................................................................31 2.1. Mortalite ....................................................................................32 2.2. Morbidite ...................................................................................33 2.3. Prevalans ...................................................................................33 2.4. Sosyal Yük ..................................................................................34 2.5. Ekonomik Yük............................................................................35 3. TÜRKİYE’DE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI EPİDEMİYOLOJİSİ..................................................................................35 4. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI’NDA RİSK FAKTÖRLERİ ..........................................................................................38 4.1. Genetik Faktörler ......................................................................38 4.2. Tütün Kullanımı.........................................................................38 4.3. Mesleki Maruziyetler ................................................................39 4.4. Akciğer Gelişmesinde Yetersizlik.............................................39 4.5. Yaş ve Cinsiyet...........................................................................39 4.6. Kronik Bronşit............................................................................40 4.7. İnfeksiyonlar ..............................................................................40 TÜSEB Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü 4.8. Sosyoekonomik Durum............................................................40 5. HAVA KİRLİLİĞİ VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI...40 6. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TANISI.......................42 6.1. Semptomlar ..............................................................................42 6.2. Spirometre ................................................................................43 6.2.1. Hazırlık.................................................................................44 6.2.2. Bronkodilatasyon...............................................................44 6.2.3. Uygulama............................................................................44 6.2.4. Değerlendirme ...................................................................44 6.3. Dispne Skalası ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Değerlendirme Anketi ....................................................................45 7. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA AYIRICI TANI ....47 8. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA KORUMA .........49 8.1. Koruma Yaklaşımları.................................................................49 8.2. Sağlığın Sosyal Belirleyicilerinin İyileştirilmesi ......................50 8.3. Hekimlerin Sorumlulukları.......................................................52 8.3.1. Mikro düzey (klinik pratik).................................................52 8.3.2. Mezo düzey (toplum).........................................................53 8.3.3. Makro düzey (ülke) ............................................................53 8.4. Gebelik, Yenidoğan ve Yetişkin Dönemlerinde Risk Faktörlerinin Azaltılması..................................................................53 8.5. Anne-Çocuk Sağlığının İyileştirilmesi ......................................54 8.6. Tütün Kullanımının Bırakılması ..............................................55 8.6.1. Nikotin yerine koyma ürünleri .........................................56 8.6.2. Farmakolojik ürünler .........................................................56 8.6.3. Sigarayı bırakma programları...........................................56 8.7. Hava Kirliliğinin ve Küresel İklim Krizinin Önlenmesi ...........57 8.8. Mesleki Maruziyetlerin Önlenmesi ........................................59 8.9. Düzenli Fiziksel Aktivite ............................................................60 Türkiye’de Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Yönetimi 8.10. Spirometri ile Aktif Tarama....................................................61 9. SONUÇ VE ÖNERİLER.......................................................................62 Kaynaklar .............................................................................................63 GRUP II STABİL KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞININ TEDAVİSİ ... 73 1. GENEL YAKLAŞIM .............................................................................73 1.1. Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi ve Eliminasyonu ........73 1.2. Hasta Eğitimi ve Hastalıkla Kendi Kendine Baş Etme Yöntemleri ........................................................................................73 1.3. Pulmoner Rehabilitasyon.........................................................73 1.4. Komorbid Durumların Yönetimi ............................................74 1.5. İnfluenza ve Pnömokok Aşıları................................................74 1.5.1. İnfluenza aşısı.....................................................................75 1.5.2. Pnömokok aşısı ..................................................................75 2. FARMAKOLOJİK TEDAVİ ...................................................................76 2.1. Başlangıç Tedavisi....................................................76 2.2. İdame Tedavisi ...........................................................78 2.2.1. Semptomlarda kötüye gidiş.....................................79 2.2.2. Alevlenmelerde artış..............................................79 Kaynaklar .............................................................82 GRUP III KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI ALEVLENMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE TEDAVİSİ ..................................... 87 1. GİRİŞ .................................................87 2. AİLE HEKİMİNE BAŞVURU (AİLE HEKİMİ ALGORİTMASI)..............87 3. ACİL POLİKLİNİĞE BAŞVURU (ACİL POLİKLİNİK/SERVİS ALGORİTMASI) ..........................................................89 3.1 Acil Serviste Tedavi .........................................................91 3.1.1 Farmakolojik tedavi ............................................................92 TÜSEB Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü 4. SERVİSE YATIRILAN HASTALARDA TEDAVİ (SERVİSTE TEDAVİ ALGORİTMASI) .....................................................................................97 5.

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE TEDAVİ (YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE TEDAVİ ALGORİTMASI)..............................................................98 5.1 Noninvazif Mekanik Ventilasyon Tedavisi .........................99 5.2 İnvazif Mekanik Ventilasyon Tedavisi .......................100 5.2.1 Yoğun bakım ünitesinde COVID-19 hastalığı açısından dikkat edilecek hususlar ............................................................101 Kaynaklar ............................................................................................102 GRUP IV KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞININ TEDAVİSİNDE İLAÇ DIŞI YAKLAŞIMLAR ....................................107 1. HASTA EĞİTİMİ .....................................................107 2. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA BESLENME .....109 3. PULMONER REHABİLİTASYON........................................111 4. UZUN SÜRELİ OKSİJEN TEDAVİSİ..................................................114 5. KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALARININ EVDE BAKIMI..116 6. TELE-İZLEM VE TELE-REHABİLİTASYON .......................................118 7. VOLÜM KÜÇÜLTÜCÜ CERRAHİ VE ENDOBRONŞİYAL UYGULAMALAR...........................................................119 7.1. Bloke Edici Reversibl (Geriye Dönüşlü) Yöntemler ............120 7.2 Blokaj Yapmayan Reversibl (Geriye Dönüşlü) Gereçler.......121 7.3 Blokaj Yapmayan İrreversibl Teknikler..................................121 7.3.1 Bronkoskopik termal buhar ablasyonu .........................121 7.3.2 Polimerik akciğer volümü küçültme ........................122 8. AKCİĞER TRANSPLANTASYONU .......................................123 Kaynaklar....................................................................................124