Moğolistan kültürel mirası içinde Türk yazıtlarının bugünü ve geleceği çalıştayları bildiriler kitabı/ editör Şaban Doğan ; tercümeler Ariyajav Batchuluun, Samet Kalyoncu, Asuman Baş

İÇİNDEKİLER Ön Söz ………………………………….………………………………………….. 1 Tes ve Tariat Yazıtları Üzerine Prof. Dr. Erhan AYDIN ……………………… 3 Монгол Улсын “Соёлын Өвийн Улсын Нэгдсэн Бүртгэл, Мэдээллийн Сан”-Д Бүртгэгдсэн Эртний Түрэгийн Үед Холбогдох Түүх, Соёлын Дурсгалын Тоон Дүн [Moğolistan’ın “Ulusal Kültürel Miras Kaydı ve Veri Tabanı” nda Kayıtlı Kadim Türk Kağanlığı Dönemi’yle İlişkili Tarihî ve Kültürel Eserlerin Sayısı] Эрдэнэсувд Б., Майнцэцэг Ч. ………………………………………………… 13 Moğolistan’daki Türk Yazıtlarının Bugünü ve Geleceği Üzerine Prof. Dr. Şaban DOĞAN …………………………………………………………………………. 25 Dünyada ve Türkiye’de Eski Türk Yazıtlarıyla İlgili Çalışmalar Üzerine Prof. Dr. Ahmet Bican ERCİLASUN …………………………………………………… 44 Kültürel Diplomasi ve Göktürk Kitabeleri Ekseninde Türkiye-Moğolistan İlişkileri - Ruhi ERSOY ……………………………………………………………………. 51 Монгол Улсын Соёлын Өвийг Хамгаалах Тогтолцоо Дахь Соёлын Өвийн Үндэсний Төвийн Оролцоо [Moğolistan’daki Kültürel Mirası Koruma Sistemine Ulusal Kültürel Miras Merkezinin Katkıları] Dr. Enkhbat GALBADRAKH .. 59 Соёлын Өвийн Үндэсний Төвөөс Чулуун Дурсгалыг Хамгаалах Үйл Ажиллагааны Хэтийн Төлөв [Moğolistan Kültürel Miras Merkezinin Taştan Yapılmış Eserleri Koruma Faaliyetleri Üzerine (Moğolistan’daki Türk Dönemi’ne Ait Anıtlar Örneğinde)] Dr. Enkhbat GALBADRAKH ...……………..……... 87 Монгол Нутаг Дахь Чулуун Дурсгалын Судалгааны Тойм (Хадны Зураг, Буган Чулуун Хөшөө, Хүн Чулуун Хөшөө, Гэрэлт Хөшөө, Бичгийн Дурсгалаар) [Moğolistan’daki Taş Anıtlar Üzerine Yapılmış Çalışmalara Genel Bakış (Kaya Resimleri, Geyikli Taş, İnsan Figürlü Taş Heykeller, Abideler ve Yazılı Anıtlar Aracılığıyla)] Ankhsanaa GANBOLD ……………………………...……….... 93 Монгол Нутаг Дахь Чулуун Дурсгалын Хадгалалт Хамгаалалт: Эрсдэл, Судалгаа, Арга Зам [Moğolistan’daki Taş Anıtları Muhafaza ve Kurtarma: Riskler, Araştırmalar ve Yöntemler] Ankhsanaa GANBOLD ……………………..… 125 Köl Tigin, Bilge Kagan ve Tunyukuk Yazıtlarının Bulunduğu Bölgelerdeki Arkeoloji Çalışmaları Prof. Dr. Saadettin Yağmur GÖMEÇ ……………… 152 Хадгалалт Хамгаалалтын Шинжлэх Ухаан Ба Соёлын Өвийн Сэргээн Засварлалт [Kültürel Mirasın Korunması ve Restorasyonu] Oyuntulga MENDBAZAR ……………………..………………………………………….. 170 Türkiye Cumhurbaşkanları ve Türkoloji Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA 211 Göktürk (Runik) Harfli Yazıtların Envanter ve Alfabe Problemlerı Üzerine Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA ……………………………………………….. 220 Köl Tigin Yazıtında İki Okuma Düzeltmesi Teklifi Prof. Dr. Ayşegül SERTKAYA …………………………………………………………………… 253 Şine Us ve Karabalgasun Yazıtları Üzerine Prof. Dr. Hatice ŞİRİN ………… 255 Orhun Yazıtlarının Türk Devlet Modeline Yansımaları Prof. Dr. Ahmet TAŞAĞIL ……………………………………………………………………… 276 Tika Ulanbator Program Koordinasyon Ofisi Proje ve Faaliyetleri TİKA Moğolistan Ofisi Koordinatörü Emrah USTAÖMER ……………………… 294 Uygur Kağanlığı Tarihinin Yazımında Yazıtların Önemine Dair Bazı Örnekler - Doç. Dr. Kürşat YILDIRIM ………………………………………………….. 312

Moğolistan Hükümetinin 2019 tarih ve 69 sayılı kararı ile “Taştan Yapılmış Kültürel Miras Ulusal Programı” onaylanmış; Eğitim, Kültür, Bilim ve Spor Bakanının 2019 tarih ve A/368 Sayılı Kararı ile programın uygulanmasına yönelik eylem planı yürürlüğe girmiştir. Bahse konu eylem planının 2. maddesinin 4. fıkrasında risk altında olduğu değerlendirilen eserlerin güvenli alanlara taşınacağı hükmü yer almaktadır. Bahse konu mevzuata dayanılarak hazırlanan proje çerçevesinde 17 Ekim 2020’de Moğolistan’daki Türk yazıtları içerisinde oldukça önemli bir yeresahip olan Şine Us yazıtı bulunduğu yerden alınarak Moğolistan Kültürel Miras Merkezine nakledilmiştir. Kurum sadece Şine Us yazıtını değil, Ötüken Uygur Kağanlığının başkenti Karabalgasun’un kalıntıları yakınındaki 1. Karabalgasun yazıtından geriye kalan ejderha tepelik ve diğer parçaları da taşımıştır. Eserlerin taşınma işlemi 14 Haziran 2021 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Moğolistan Tarih ve Arkeoloji Enstitüsü depolarında bulunan Tes ve Taryat yazıtları da 26 Haziran 2021 tarihinde Moğolistan Kültürel Miras Merkezine getirilmiş böylece Köktürk harfliTürk yazıtlarından dördü Merkezde kendileri için hazırlanan alana nakledilmiştir.