TY - BOOK AU - Daybelge,Umur ED - İstanbul Teknik Üniversitesi. TI - Uzay bilimi: astronomi ve astrofizik'te temel konular T2 - İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörlüğü sayı SN - 9755611371 AV - QB43.2 .D39 1999 PY - 1999/// CY - İstanbul PB - İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları KW - Astronomy KW - Astrophysics N1 - İçindekiler; Önsöz iv; 1. Uzay Bilimi"ne Giriş 1; 1.1. Tarihsel Gelişim 3; 1.2. Astronomi'nin Bilimsel Düşünce ve Kültür Üzerine Etkileri 9; 2. Koordinat Sistemleri ve Temel Ölçümler 15; 2.1. Koordinat Sistemleri 15; 2.11. Elemanter Küresel Geometri 17; 2.2. Zaman Ölçümü 19; 2.2.1 Yalpalama (Presesyon) ve Üğrüm (Nütasyon) Hareketi 19; 2.2.2. Farklı Zaman Ölçümleri 20; 2.3. Uzaklık Ölçümü 25; 2.3.1. Uzaklık Ölçümünde Duyarlılık 27; 2.4. Yıldızların Hız Ölçümleri 27; 2.4.1 Roemer Deneyi 29; 2.4.2. Doppler Frekans Kayması ile Hız Ölçümü 30 2.4 3. Özel Relativite'ye göre Frekans Kayması 31; 2 4 4 Genel Relativite'ye göre Frekans Kayması 31 2.5 Kütle Ölçümü 32; 3. Güneş Sistemi 35; 3.1. Güneş Sistemi'nin Başlangıcı ve Evrimi 35; 3.1.1. Güneş 40; 3.2. Dünya 44; 3.2.1. Atmosfer 46; 3.2.2. Magnetosfer 48; 3.3. Ay 51; 3.3.1. Dünya-Ay Sistemi 52; 3.3.2. Ay'ın Dönme Hareketi 54; 3.3.3. Ay'ın Librasyon'u 54; 3.3.4. Gelgit Olayı 55; 3.3.5. Güneş ve Ay Tutulmaları 5 7; 3 .3 .6 Roche Limiti 60 3 .4 Gezegenler, Uydular ve Asteroidler 62; 3 .4.1. Gezegenleri Oluşturan Maddeler ^ 63; 3 .4.2. Gezegenler Hakkında Bilgiler 64; 3.4.3. Ortalama açısal hareketlerde ortak ölçeklilik 74; i; 3.4.4. Lagrange Noktalan ve Truvalılar 77 ; 4. Gök Mekaniğine Giriş 81; 4.1 İki Cisim Problemi 82; 4.1.1. Elips Yörünge 84; 4.1.2. Uzayda Yörüngenin Konumu 86; 4.1.3. Parabol ve hiperbol yörüngeler 87 4.2. Kısıtlı Çok-Cisim Problemi 90; 4.2.1. Milankoviç Teorisi ve Dünya ikliminin Değişimleri 93; 4 3. Güneş Sisteminde Halka ve Aralıkların Dinamiği 95; 4 4 Yönelme hareketi 98; 4.4.1. Yörüngedeki Gökcismine Etkiyen Momentler 98; 4.4.2. Gökcisminin Kendi Kütle Merkezi Etrafında Dönme; Hareketi 99; 4.4.3. Yörünge ve Spin Hareketlerinin Karşılıklı Etkileri 100; 4.4.3.1. Dairesel Yörüngedeki Genel bir Cismin, Bağıl; Yönelme Dengesi 101 4 4.3.2. Eliptik Yörüngede Spin Yapan, Genel bir; Cismin, Yönelme Kararlılığı 103 4.4.3.3. Eliptik Yörünge Düzlemine Eğik bir Simetri; Ekseni etrafında Spin 106; 5. Klasik gravitasyon teorisi ve yıldız oluşumu 110; 5.1. Gravitasyon sabitinin belirlenmesi 110; 5.2. Kütlesel Çekim Potansiyeli 111; 5.2.1. Poisson Denklemi 113; 5.3. Yıldız Oluşumunun Başlaması 116; 5 .4 Küresel Yıldızların Denklemleri 120; 5.4.1. Lagrange Metodu 120; 5.4 2. Yaklaşık Statik Çözümler 122; 5.5. Yıldızın Küresel Simetrik Hareketleri 123; 5.6. Dönen Bir Yıldızın Mekaniği 127; 6. Yıldız İçinde Enerji Geçişi 130; 6.1. Eneıji'nin Yıldızda Global ve Yerel Korunumu 132; 6.2. Enerjinin iletim ve ışıma ile geçişi 134; 6.3. Yıldızda Enerjinin Taşınımla (Konveksiyonla) Geçişi 137; 6.4. Yıldız Evriminin Diferansiyel Denklemleri 145; 7. Yıldızların Parlaklığı ve Işıma Güçleri 147; 7.1. Yıldızların Sıcaklık ve Bileşimleri 152; 7.1.1. Sürekli Spektrum ve Karacisim Işınımı 152; 7.1.2. Yıldız Işınımının Spektral Yapısı 160; 7.1.2.1. Işınımın Atom Teorisi 162; 7.1.2.2. Işınımın Geçişi 169; 7.1.3. Termodinamik denge ve Saha denklemi 175; 7.1.4. Yıldız Atmosferinde Yoğunluk 177; 7.1.5. Uzaydaki Hidrojen Bulutlarından Gelen Işınım 178; 7.1.5.1. İyonize gaz bulutlarından gelen ışınım 178 ; 7.1.6. Kozmik Kaynaklardan Gelen Termal Olmayan Işınım 180; 7.1.6.1 Pulsar (Atarca) Emisyonu 182; 7.1.7. Elektromanyetik Işınımın Yayılması 184; 7.1.7.1. Maxwell Denklemleri 184; 7.1.7.2. İvmeli Bir Noktasal Elektrik Yükü'nün Işınımı 189 7.1.8 Siklotron Işınımı 196; 7.2. Bir Yıldızın Yarıçap Ölçümü 203; 8. Yıldızların Evrimi 204; 8.1. Herzsprung-Russell Diyagramı 204; 8.1.1. Değişken Yıldızlar 212; 8 1.1.1 Değişken Yıldızlarla Uzaklık Ölçümü 217; 8.1.2. Karadelikler 218; 8.2. Yıldızlarda Nükleer Eneıji ve Element Üretimi 220; 8 2.1. Çekirdek Füzyonunda Çıkan Eneıji 221; 8.2.2. Çekirdeksel Tepkime Hızı 222; 8.2.3. Hidrodinamik denge çevrimleri 225; 8.2.4. Patlamalı çevrimler 229; 8.2.5. Ağır Elemanların Sentezi: s, r, p süreçleri 231 8 3. Kütle-Işıklılık Bağıntısı 232 8 4 Çift ve Çoklu Yıldız Sistemleri 233; 8 5. Kozmik Işınlar 239; 9. Evrende Madde Dağılımı 241; 9.1. Hubble Yasası 241; 9.2. Arka Plan (Background) Kozmik Mikrodalga Işınımı 242; 9 3. Gece Göğünün Parlaklığı ve Olbers Çelişkisi 243; 9.4. Samanyolu ve Diğer Galaksiler 244; 9.4.1. Samanyolu içinde Madde ve Hız Dağılımı 247; 9.4.2 Astronomik Manyetik Alanlar ve Jetler 249; 9.5. Bulutsular 253; 268 273; 9.6. Evrenin Büyük Ölçekteki Yapısı: Galaksi Gurup ve Kümeleri 255 9 7 Evren ve Oluşumu 259 9.8 Standart Kozmoloji 261; Ek-1: Dünya, Ay ve Mars Üzerinde Çarpma İzleri İndeks ER -