TY - BOOK AU - Şimşek,M.Şerif TI - İşletme bilimlerine giriş T2 - Yayın No SN - 9755910328 AV - HF5351 .S56 1998 PY - 1998/// CY - Ankara PB - Nobel Yayın Dağıtım KW - Business KW - Industrial management N1 - Includes bibliographical references; İÇİNDEKİLER; ÖNSÖZ v; GİRİŞ 1; BİRİNCİ KISIM İŞLETMENİN GENEL ESASLARI; BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAMLARI; 1. İNSAN İHTİYAÇLARI VE EKONOMİK FAALİYETLER 9; 1.1. insan İhtiyaçları 10; 1.1.1. Birincil ve İkincil ihtiyaçlar 10; 1.1.2. Abraham Maslow'un ihtiyaçlar Dizisi 11; 1.1.2.1. Temel Fizyolojik İhtiyaçlar 12; 1.1.2.2. Güvenlik İhtiyaçları 13; 1.1.2.3. Bir Yere Bağlanma (Aidiyet) ve Sevme - Sevilme İhtiyacı 13; 1.1.2.4. Saygı Görme İhtiyacı 14; 1.1.2.5. Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı 14; 1.1.3. İnsan İhtiyaçlarının Karşılanmasının Önemi 15; 1.1.4. İhtiyaçlar Dizisinin Birey ve Çalışma Açısından Değerlendirilmesi 15; 2-İHTİYAÇ-EKONOMİ VE ÜRETİM İLİŞKİSİ 17; 2.1. Ekonomik Olaylar 17; 2.2. Mal ve Hizmetler 18; 2.3. Üretim 19; 2.4. Üretim Faktörleri 20; 2.4.1. Emek 21; 2.4.1.1. Emek ve İş Kavramları 21; 2.4.2. Sermaye 21; 2.4.2.1. Değişik Açılardan Sermaye Kavramı 22; 2.4.2.1.1. Ekonomik Açıdan Sermaye 23; 2.4.2.1.2. Muhasebe Açısından Sermaye 23; 2.4.2.1.3. Finansman Açısından Sermaye 24; 2.4.2.1.4. İşletme Yönetimi Açısından Sermaye 24; 2.4.3. Doğal Kaynaklar 26; 2.4.4. Girişimci (Müteşebbis) 27; 2.4.4.1. Girişimcinin Fonksiyonları 27; 2.4.4.2. Girişimci ve Girişim 29; 3. İŞLETMENİN DOĞUŞU-TARİHSEL GELİŞİMİ VE İŞLETME BİLİMİNİN DİĞER DİSİPLİNLERLE İLİŞKİSİ . 30; 3.1. işletmenin Doğuşu 30; 3.2. Çağdaş İşletmeciliğin Tarihsel Gelişimi 31; 3.3. İşletme Biliminin Diğer Disiplinlerle ilişkisi 33; 3.3.1. İktisat ve işletme Bilimi ilişkisi 33; 3.3.2. Davranış Bilimleri ve işletme Bilimi İlişkisi 34; 3.3.3. Hukuk ve İşletme Bilimi ilişkisi 35; 3.3.4. Matematik-istatistik ve işletme Bilimi ilişkisi 36; 3.3.5. Bilgi Teknolojisindeki Gelişmelerin işletme Bilimine Etkileri ve İşletmelerde Bilgisayar Kullanımı 37; 4. TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAMLARINA İLİŞKİN GÖZDEN GEÇİRME SORULARI 38; İKİNCİ BÖLÜM İŞLETMENİN AMAÇLARI- EKONOMİ İÇİNDEKİ YERİ VE SINIFLANDIRILMASI; 1. İŞLETMENİN AMAÇLARI 43; 1.1. işletmenin Genel Amaçları 43; 1.2. işletmenin özel Amaçları 45; 2. İŞLETMENİN EKONOMİ İÇİNDEKİ YERİ VE ÇEVRESİ 47; 2.1. İşletmenin Yakın Çevresindeki Çıkar Grupları 49; 2.1.1. Müşteriler ve/veya Tüketiciler 50; 2.1.2. İşletmenin Çalışanları (İşgörenler) 50; 2.1.3. işletmenin Sahipleri ve/veya Ortakları 51; 2.2. işletmenin Ulusal Çevresindeki Çıkar Grupları 51; 2.2.1. Tedarikçiler 51; 2.2.2. Finans Kurumları 51; 2.2.3. Rakipler 52; 2.2.4. Diğer Kurumlar 52; 2.2.5. Devlet 53; 2.2.6. Toplum 53; 3. İŞLETMELERİN SINIFLANDIRILMASI 54; 3.1. Tüketici ve Alıcı Türüne Göre İşletmeler 54; 3.2. Ürettikleri Mal ve Hizmet Türüne Göre İşletmeler 55; 3.3. Üretim Araçlarının Mülkiyetine Göre İşletmeler 55; 3.4. Kullandıkları Üretim Teknolojilerine Göre işletmeler 57; 3.5. Büyüklüğüne Göre işletmeler 58; 3.5.1. Cüce işletmeler 59; 3.5.2. Çok Küçük-Küçük İşletmeler 59; | jf / 3.5.3. Orta Büyüklükteki İşletmeler 59; 3.5.4. Büyük işletmeler 60; 3.5.5. Dev işletmeler 60; 3.5.6. Değişik Büyüklükteki İşletmelerin Üstünlük ve Yetersizlikleri 61; 3.5.6.1. Küçük İşletmelerin Üstünlükleri 61; 3.5.6.2. Küçük işletmelerin Yetersizlikleri 62; 3.5.6.3. Büyük işletmelerin Üstünlükleri 62; 3.5.6.4. Büyük İşletmelerin Yetersizlikleri 62; 3.5.7. işletmelerin Yatay ve Dikey Büyümeleri 63; 3.5.7.1. Yatay Büyüme 63; 3.5.7.2. Dikey Büyüme 63; 3.6. Hukuki Yapılarına Göre işletmeler 65; 3.6.1. Tek Kişi işletmeleri 65; 3.6.2. Şirketler (Ortaklılıklar) 66; 3.6.2.1. Adi Şirketler : 66; 3.6.2.2. Ticaret Şirketleri 66; 3.6.2.2.1. Kişi (Şahıs) Şirketleri 66; 3.6.2.2.1.1. Kollektif Şirket 66; 3.6.2.2.1.2. Komandit Şirket 67; 3.6.2.2.2. Sermaye Şirketleri 68; 3.6.2.2.2.1. Anonim Şirket 68; 3.6.2.2.2.2. Limited Şirket 70; 3.6.2.2.2.3. Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket 71; 3.6.3. Kooperatifler 71; 4. İŞLETMELERARASI ANLAŞMALAR VE BİRLİKLER 72; 4.1. Kartel , 72; 4.2. Konsern 73; 4.3. Tröst 73; 4.4. Konsorsiyum 73; 4.5. Füzyon 74; 4.6. Holding 74; 4.7. İşveren Birlikleri 74; 5. İŞLETMENİN AMAÇLARI-ÇEVRESİ VE SINIFLANDIRILMASINA İLİŞKİN GÖZDEN GEÇİRME SORULARI 75; ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İŞLETMENİN KURULUŞU; 1. İŞLETMENİN KURULUŞ NEDENLERİ 79; 1.1. Miras 79; 1.2. Bağımsız İş Yapma isteği 79; 1.3. Kazanç Sağlama isteği i 79; 1.4. Toplumsal İtibar Sağlamak 79; 1.5. Başka Fırsatların Yokluğu 79; 1.6. Bir Düşünce veya Bir Misyonu Gerçekleştirme isteği 80; 2. İŞLETMENİN KURULUŞ AŞAMALARI 80; 2.1. işletme Kurma Düşüncesi (Proje Fikrinin Doğuşu) 82; 2.2. Ön Etüdler 82; 2.2.1. Ekonomik Etüd 82; 2.2.1.1. Talep Tahmini 83; 2.2.1.1.1. Talep Tahminine Yönelik Pazar Araştırmaları 84; 2.2.1.1.2. Talep Tahmini Yoluyla Derlenen Bilgilerin Düzenlenmesi 84; 2.2.1.1.3. Talep Tahmin Yöntemleri 85; 2.2.1.1.3.1. Dolaysız (Direkt) Yolla Talep Tahmini 85; 2.2.1.1.3.2. Dolaylı (Endirekt) Yolla Talep Tahmini 86; 2.2.1.2. işletme Kapasitesinin Belirlenmesi ve Kapasite Türleri 96; 2.2.1.2.1. Teorik Kapasite.. 98; 2.2.1.2.2. Normal veya Pratik Kapasite 98; 2.2.1.2.3. Fiili (Kullanış) Kapasitesi 98; 2.2.1.2.4. Kapasite Kullanım Oranı (Çalışma Derecesi) 99; 2.2.1.2.5. işletmelerin Optimum Büyüklüğü ve Optimum (Kıvamlı) Kapasite 99; 2.2.1.2.6. işletme Kapasitesinin Seçimini Etkileyen Diğer Faktörler: 101; 2.2.1.2.6.1. Talep Hacmi ve Kapasite ....101; 2.2.1.2.6.2. Teknoloji ve Kapasite 102; 2.2.1.2.6.3. Kuruluş Yeri ve Kapasite 102; 2.2.1.2.6.4. Finansman ve Kapasite 102; 2.2.1.2.7. Optimum (kıvamlı) Kapasitenin Belirlenmesine İlişkin Uygulamalı Bir Örnek 102; 2.2.1.3. Kuruluş Yerinin Seçimi 103; 2.2.1.3.1. Kuruluş Yeri Seçiminin önemi ve Optimal Kuruluş Yeri 103; 2.2.1.3.2 Kuruluş Yeri Faktörleri 104; 2.2.1.3.2.1. Ekonomik Faktörler 105; 2.2.1.3.2.2. Çevresel Faktörler 106; 2.2.1.3.3. Kuruluş Yeri Seçiminde Kullanılan Yöntemler 107; 2.2.1.3.3.1. Faktörlerin Karşılaştırılması Yöntemi 107; 2.2.1.3.3.2. Maliyetlerin Karşılaştırılması Yöntemi 108; 2.2.1.3.3.3. Kârlılıkların Karşılaştırılması Yöntemi 10S; 2.2.2. Teknik Etüd 110; 2.2.3. Finansal Etüd 111; 2.2.4. Hukuki (Yasal) Etüd 112; 2.3. Fizibilite Etüdü (Ön Proje) 113; 2.4. Değerlendirme ve Yatırım Kararı 113; 2.4.1. Değerlendirme ve Yatırım Kararının önemi 113; 2.4.2. Değerlendirme ve Yatırım Kararına Temel Teşkil Eden Faktörlerin Saptanması 114; 2.4.3. Yatırımın Projelerinin Değerlendirilmesinde Kullanılan Başlıca Yöntemler 115; 2.4.3.1. Paranın Zaman Değerini Dikkate Almayan Yöntemler 115; 2.4.3.1.1. Geri Ödeme Süresi (GÖS) Yöntemi 116; 2.4.3.1.2. Gidere Oranlanan Hasılat (Nakit Girişinin Yatırım Maliyetine Oranı) Yöntemi 118; 2.4.3.1.3. Yatırımın Kârlılığı Yöntemi (Net Kârın Yatırım Maliyetine Oranlanması) 118; 2.4.3.1.4. En Düşük Maliyet Gideri Yöntemi 120; 2.4.3.2. Paranın Zaman Değerini Dikkate Alan Yöntemler.. 120; 2.4.3.2.1. NetBugünkü Değer (NBD) Yöntemi 120; 2.4.3.2.2. iç Kârlılık Oranı (İKO) Yöntemi ?123; 2.4.3.2.3. Anuite (Eş Değer Maliyet Gideri) Yöntemi 124; 2.5. Kesin Proje 125; 2.6. Projenin Uygulanması 125; 2.7. işletme (Üretime Geçiş) Aşaması 126; 3; İŞLETMENİN KURULUŞUNA İLİŞKİN GÖZDEN GEÇİRME SORULARI VE ALIŞTIRMALAR 126; DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İŞLETMENİN MALİYETLERİ; 1. MALİYET KAVRAMI 133; 2. İŞLETME MALİYETLERİNE İLİŞKİN BİLGİLERİN KULLANIM ALANLARI 133; 2.1. İşletme Kârının Hesaplanması 134; 2.2. İşletmede Gider Denetiminin Yapılması 134; 2.3. Mal ve Hizmetleri Fiyatlandırma 134; 2.4. İşletmede Sağlıklı Kararların Alınması 135; 3. İŞLETME MALİYETLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 135; 3.1. Doğal Maliyetler 135; 3.2. Birim ve Toplam Maliyetler 135; 3.3. Değişir ve Sabit Maliyetler 136; 3.3.1. Değişir Maliyet Giderleri 137; 3.3.2. Sabit Maliyet Giderleri 137; 3.4. Ortalama ve Marjinal Maliyet Giderleri 138; I 3.5. Gerçek Maliyet ve Alternatif Maliyet (Fırsat Maliyeti) 140; \ 3.6. Dolaylı (Endirekt) Maliyet ve Dolaysız (Direkt) Maliyet 142; 4. İŞLETMENİN MALİYETLERİNE İLİŞKİN GÖZDEN GEÇİRME SORULARI VE ALIŞTIRMALAR 142; BEŞİNCİ BÖLÜM İŞLETMENİN GELİRLERİ; 1. GELİR KAVRAMI 147; 2. GELİR-KÂR KAVRAMLARI VE İLİŞKİLERİ 149; 2.1. Üretim Kârı 149; 2.2. Ana Faaliyet Dışında Sağlanan Kâr 149; 2.3. Toplam (Total) Kâr 149; 2.4. Dönem Kârı 149; 3. KÂR MAKSİMİZASYONU 151; 4. KÂRA GEÇİŞ ANALİZİ 154; 5. İŞLETMENİN GELİRLERİNE İLİŞKİN GÖZDEN; GEÇİRME SORULARI VE ALIŞTIRMALAR 158; ALTINCI BÖLÜM İŞLETMENİN VERİMLİLİĞİ; 1. VERİMLİLİK KAVRAMI 163; 2. VERİMLİLİKLE İLGİLİ KAVRAMLAR 164; 2.1. Fiziki verimlilik (Mühendis Verimliliği) 164; 2.2. Ekonomik Verimlilik (iktisadilik) 164; 2.3. Kârlılık (Rantabilite) 166; 2.4. Üretkenlik 167; 2.5. Yeterlik (Efficiency) 168; 2.6. Etkinlik (Etkenlik/Effectiveness) 169; 3. VERİMLİLİĞİN İŞLETME VE ULUSAL EKONOMİ AÇISINDAN ÖNEMİ 169; 4. KATMA DEĞER VE İŞLETMENİN ULUSAL EKONOMİYE KATKISI 170; 5. İŞLETMENİN VERİMLİLİĞİNE İLİŞKİN GÖZDEN GEÇİRME SORULARI VE ALIŞTIRMALAR 171; YARARLANILAN KAYNAKLAR (BİRİNCİ KISIM) 175 ER -