TY - BOOK AU - Can,Mehmet Fatih AU - Sağlamçubukçu,Süreyya Atilla AU - Şahin,Erdinç AU - Köse,Resul AU - Pakırdağ,Nedim AU - Çalışkan,Saffet AU - Armağan,Latif AU - Alikılıç,Dündar AU - Özkan,Hüseyin AU - Özkan,Özlem ED - İstanbul Büyükşehir Belediyesi (Turkey). TI - Osmanlı arşiv vesikaları ışığında Osmanlı tarihinde tabii afetler SN - 9786058082106 AV - DR485 .O86 2019 PY - 2019/// CY - İstanbul PB - Kiptaş KW - Disaster relief KW - Social aspects KW - Turkey KW - Natural disaster warning systems KW - Geophysical prediction KW - Plague KW - Famines KW - Earthquakes KW - History KW - Ottoman Empire, 1288-1918 N1 - Includes index; İÇİNDEKİLER; TAKRİZ 5; TAKDİM 7; ÖNSÖZ 9; Giriş; Osmanlı Tarihi’nde Tabî Afetler 18; Tabi afet nedir? 21; Aşırı Soğuklar ve Küçük Buzul Çağı 22; DEPREMLER; 1.1 Depremler 28; Bahaneyle bir akçe dahi alınmaya! 58; Lazım olan mangırdan verile! 60; Gevşek davranırsan kulağını bükerim! 62; Gözünü aç! Firara mani ol! 63; Padişahın emri var 64; Dört buçuğu yedi geçe 65; İstanbul dışındaki yıkımı da araştırdık efendim 66; Başıma yıkılsa da yine gireceğim! 68; Söğüd kasabası ki 69; Mahalle mahalle kontrol 70; Allah’ın gazabı sebebiyle 72; El atmadığın bir mahalle bile kalmasın! 73; Bir an önce halledesin! 74; Reaya helak olduğundan 76; Oturulamayacak derecede 78; Yerle bir olmuş 79; Sıkıntı ve ıstırabımız had safhada 80; Zarar görenlere gerekli yardım 82; Gereken yapıldı efendim 84; Ahaliden hayli nüfus öldü 85; Nice canlar helak oldu 86; Halep merhamete muhtaç 87; Halep helak ve telef oldu 88; Idlib’de harap olanların masrafı çok! 90; Altıya çeyrek kala! 92; Fevkalade gayretlerine şahit olduk! 94; Askerlerimizin sefaletten korunmaları için 95; Allah cümle şehirlerimizi korusun! 96; Türbelerin masrafı hâzineden Ulu Cami’nin ise kendi vakfından 97; Bursa’da hafif, Gemlik’te şiddetli! 99; Cuma hafif Cumartesi şiddetli 100; Saat bire yirmi kala ve şiddetli 101; Yer altından gelen şiddetli ses sonrasında 102; Ahali susuz ve çaresiz kaldığı için 102; Büyük korku sebebiyle 105; Sakatlanmamış bina kalmadığından 106; 1894 depreminde Erzurum 108; 1897 depreminde Erzurum 109; Cuma dan beri şiddetle devam ediyor! 110; Binalar yıkılsa da hamdolsun can kaybımız yok 112; Ihsan-ı şahane 113; Sabahı namazı vakti şiddetli deprem 114; Nüfusça hayli zayiat! 116; Papaz’m tahriki! 118; Zaten sağlam değildi! 119; Birkaç senede bir nisbeten hafifçe 120; Gayet dehşetli bit hareket-i arz! 122; Erdek’te şiddetli, Balıkesir’de hafif 123; Bazı köyler büsbütün harap... Çocuklara helva, yaralılara şifa 126; Hamdolsun bu gece sallanmadık 132; Sahansak da hasar yok 134; İki defa; hem şiddetli hem dehşetli! 135; Üçünü salimen dördünü meyyiten 136; Haşarat pek azim, can kaybı bilinemiyor 138; Yirmi saniye ve çok şiddetli 140; Dördü yirmi yedi dakika geçe I4l; Bağlar dahi yarılıp çökmüş 142; Fasılalarla ve defalarca sallandık! 144; Önce hafif sonra orta şiddette 146; Saat dördü geçerken 147; Lithor’da hareket-i arz! 148; Yirmi dört saatte üç deprem! 149; Mahftıf bir gürültüyle 150; Şiddetli ama zararsız 151; Şebinkarahisar’da deprem! 152; Saat sekiz civarında 153; Top sadası gibi şiddetli şedid ve medid 154; Üç saniye kadar 165; Biri sabah diğeri ikindi sonu ve çok şiddetli 166; Şubat’ın dokuzuncu gecesi iki sallantı 167; SEL VE HEYELAN; 2.1. Sel ve Heyelan 170; Kabe’de Seyl-i Azîm! 176; Buna Ne Denilebilir ki? 178; Üç Dört Saatlik Yağmur 180; Kaza-yı İlahi 181; Dağdan kopan taş 182; Ancak Kayıkla Çıkılabiliyor 184; Berat’ta İnşikaki 185; Geçişler kesildi! 186; Yozgat’ta sel ve dolu afeti 187; Şiddetli Bârân! 188; Haylice telefat verdik 190; Köyü Taşıyalım! 192; Hem tamir hem sağlamlaştırma 193; Yenibahçe, Langa, Makriköy 194; Yedisi çocuk, dördü yetişkin 197; Musibetzedelere yardım 198; Kesret-i emtar (yağmurlar)! 200; Durmaksızın ve üç gün boyunca 202; Pesteriçe Nehri’nin görülmemiş taşkını 204; Kasabayı tamamen bastı! 206; Bugüne kadar görülmemiş ölçüde 207; Selzedeler açıkta bırakılmadı 208; Caddelerde yürünmüyor 210; Kızılırmak taşkını 212; Ölümler varsa da miktarı henüz belli değil 213; Hasar yüz ellibin kuruş derecesinde 214; Saika isabetiyle 216; Yeter ki taşınalım; yardım istemeyiz! 218; Henüz birşey yapılmadı! 219; Şimşek ve yıldırımlar eşliğinde 220; Ticaret durduğu için 222; Karakoldaki evrak ve defterler dahi 224; On bin liralık zarar! 226; Gece gelen sel ve ölüm 228; Tütün, mısır, fasulye 229; YILDIRIM; 2.2.Yıldırım 232; Avlonya Beyi’ne hüküm ki 236; Evimin bacasından 237; El cevap: Olunmazlar 238; Cephaneliğe düşen yıldırım 240; Allah’dan gelen kaza 242; Acilen gülle! 246; Adamlarıyla birlikte helak oldu! 249; 1835’te bir yıldırım daha 251; Ahaliden alına 252; Minareler yıkılmadan 253; Kahramanlara ödül 254; Muhterik minare 255; Paratonerlerin acilen tamiri 256; Kırk yedi varil barut ve Martini 258; Psikolojisi bozulan askere acilen tabip 260; Dehşet-i şerareden sersem oldu! 262; Manopleler parçalandı! 263; Sarraf Mıgırdıç’ın hanesi de 264; Tarlada çalışırlarken 266; KURAKLIK VE KITLIK; 3.1. Kuraklık ve Kıtlık 270; Cizye alacak kimse kalmadı! 276; Kapınızın önünde sallandırırım! 278; Sakın haa! 280; Kefereye satmayasuz! 282; Çok yağış yüzünden kıtlık 283; Kağıd-ı mezkûr haberleri 284; Sen ki Vezir-i müşarun ileyhsin! 286; Bu havalilere gala (kıtlık) tesadüf etti! 288; Kıtlık geçsin gönderelim 289; Ecnebi tüccar hoşlanmasa da 290; Kıtlıktan yılan ahali hoş tutula! 292; Kıtlık musibetine acilen tedbir 294; Kosova, Selanik, Manastırda kıtlık 295; Mahsûlden ümit kesilmiş 296; Kuraklık devam ettikçe 298; Açlıktan ölüm tehlikesi geçse de 300; Kaht u galâ’nm izalesi içün 305; On beş günlük suyumuz kaldı! 306; Hüsn-i hizmet ve gayretkâr zevat 308; Çekirge yüzünden 310; Zenginlere yardım bileti 312; Nüfus başı yarım kıyye buğday 314; Hem tohumluk hem yemelik 318; Hamdolsun ki açlıktan ölen yok! 320; Kosova Taşhca’dan zahire çıkışı memnudur! 324; Yeni mahsûl miktarı anlaşılana kadar 325; Fırsatçıya fırsat verilmeye! 326; Kim bu Montera? 328; İstanbul’da bir aylık buğday kaldı! 330; Çok hızlı tedbir alınmazsa 332; Bakla ve semizotu bile çekildi 334; Tohumluk bile kalmadı 336; Göçerler de göçemeyince 337; Susuz kalsak da gitmeyiz 338; Gücümüz tükendi, acilen buğday! 340; Rahmet nüzûl etmediğinden 342; Ancak on beş gün idare edebiliriz 344; Çavdarlar ziyan oldu 346; Kıtlıktan doğan sefaleti arz ederim 352; Yağmur yağmayınca mahsûl kurudu 354; ÇEKİRGE İSTİLASI; 3.2. Çekirge İstilası 358; Artık kudretimiz kalmadı padişahım! 364; Çekirge’den bize birşey kalmadı padişahım! 366; Çekirge istila etmiş mi araştırasın! 368; Yedi senedir cerad (çekirge) istilası! 370; Çekirge tohumlanmadan harekete geçiniz! 372; Çekirge müfettişi 374; Emsali görülmemiş derecede 375; İmha işinin takviyesi için 376; Tohumlar çatlamadan 377; Uçmalarına meydan verilmeye 378; Beher kıyyesi için onar para 380; Yulaf tarlalarına musallat oldular 382; Gerekli tenbihat yapıldı 383; Çekirge itlafına madalya 384; Çekirge kuşları zinhar avlanmaya 385; Çekirgenin yumurta gömdüğü yeri ihbar edene 386; Soğanları bile yemişler 390; Tamamı itlaf edildi 391; Çekirge zuhurunun icabına bakılıyor 392; Yetkililer olay mahalline gittiler 393; Çekirge kanunu 394; Üç bin beşyüz kıyyesi imha edildi 398; Görevli olmayanların topladıklarına da para 399; Mülevves arazilerin tespiti 400; SALGIN HASTALIKLAR; 4.; Salgın Hastalıklar 404; Bulaşıcı ve öldürücü! 410; Ne olduğunu anlayamadık 411; Illet-i muzırra 412; İllet-i müthişe 413; Bakar, ganem ve tuyura yasak 414; Kolera şüphesi 416; Derhal kordon altına alma! 418; Göçer aşiretinde zuhur eden kolera 420; Hapishane’de çiçek salgını 422; Salgın sebebiyle tütün ekemediler 424; Salgın geçene kadar giriş çıkış yasak! 426; Yolcular karantinaya, eşyalar etüv makinesine 428; Azaldı ama hergün yirmi vak’a görülüyor 429; Koleraya benzer bir hastalık! 430; Hamdolsun, hastalık mail-i tedennidir 431; Edirne’de kolera! 432; Çatalca’da yolcu alıp indirmek yasak! 434; Uşak’ta alarm! 436; Çekmece’ye kadar karantina! 438; Bombay’dan gelen hacılara men! 439; Bağdat’ta tehlike kalmadı! 440; Salgın sebebiyle bir ay tatil 441; Misak efendiye madalya 442; Skarlatine salgını! 443; AFETZEDELER; 5. Afetzedeler 446; Afetzedeler vergiden muaf tutula 450; Silistre Hırsovalılara vergi indirimi 452; Yüz seneden beri böylesi görülmedi 454; Yanyalı depremzedelere yardım 456; Erzurum depremzedelerine yardım 458; Alanya afetzedelerine yardım 459; Yıldırımdan zarar gören Rodoslulara yardım 460; Ankaralı çekirgezedelere yiyecek yardımı 461; Gerçekten afetzede olanların tespiti 462; Konya Gölhisar afetzedelerine yardım 463; Sökeli selzedeler için kampanya 464; Semadirekli afetzedelere para, çadır ve ev yardımı 465; Ufukları kaplayan şefkat 466; Göynüklü afetzedelere para yardımı 468; Edirneli afetzedelere yardım 470; Mudurnulu çığzedelere para yardımı 471; Samsunlu çığzedelere mesken yardımı 472; Gideli çığzedelere ev yapımı için para yardımı 474; Van Gevarlı çığzedelere hane başı para yardımı 475; İnegöl’de gereken tedbirin alındığı 476; KULLANILAN ARŞİV BELGELERİ 478; KAYNAKÇA 481; İNDEKS 483 ER -