Marmara Denizi, Yalova açıklarında avlanan hamsi [Engraulis encrasicolus (Linneaus,1758)] populasyonunun bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi / Bahadır Azgider; tez danışmanı Prof.Dr.Hatice Torcu Koç.

Tez (Yük)--Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Bu çalışmada Marmara Denizi, Yalova Açıkları’ndaki hamsi (Engraulis encrasicolus Linnaeus, 1758)’nin bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2014 Eylül – 2015 Aralık tarihleri arasında aylık örneklemelerle 723 adet birey değerlendirilmiştir. E. encrasicolus’ un boy, ağırlık, yaş, eşey dağılımları ve oranları, boy-yaş, ağırlık-yaş, boy-ağırlık ilişkisi, kondisyon faktörü ve gonadosomatik indeks değerleri saptanmıştır. Bireyler I-III yaş grubu arasında dağılım göstermiştir. Total boy değerleri 10.2-15.8 cm, ağırlıkları ise 7.97-21.56 g arasında olduğu saptanmıştır. Boy ağırlık ilişkisi tüm bireyler için W=0.013*L2.7333 R2=0.8587olarak hesaplanmıştır. Von Bertalanfy eşitliği, L∞= 19.77 cm olup k= 0.23 t0= -2.84 ɸ’=1.95 olarak saptanmıştır. Eşey oranları 0.81:1 (D:E) olup, populasyonun %44.81’ ini dişi ve %55.19’ unu erkek bireylerin oluşturduğu tespit edilmiştir. En yüksek ortalama kondisyon faktörü dişilerde Ekim (0.72) ayında erkeklerde ise Eylül (0.74) ayında görülmüştür. Gonadosomatik indeks değerlerine göre yumurtlama periyodunun Mart sonu- Kasım ortası arasında olduğu tespit edilmiştir. En yüksek ortalama hepatosomatik indeks değeri tüm (dişi+erkek) bireylerde Ocak-Şubat ayında görülmüştür. E. encrasicolus’ un beslenme alışkanlıkları incelendiğinde, midelerinin %63.8 kopepod, %24.2 ostrakod, %3.4 balık yumurtası, %4.5 dekapod, %2.6 kladoser ve %1.5 oranında gastropod içerdiği, kopepod’un dominant besin grubunu oluşturduğu tespit edilmiştir. Toplam ölüm (Z), doğal ölüm (M), ve balıkçılıktan ileri gelen ölüm (F) değerleri, Z=1.37 yıl-1, M=0.38 yıl-1, ve F=0.99 yıl-1 olarak hesaplanmıştır. Sömürülme oranı (E) 0.72 olup, hamsi stokunun avcılık baskısından etkilendiğini göstermektedir.