Değişik perspektifleriyle turizm politikası ve planlaması / editörler Prof. Dr. Derman Küçükaltan, Doç. Dr. Hüseyin Çeken, Yrd. Doç. Dr. Şefik Okan Mercan.

Includes bibliyographical references.

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM TURİZM POLİTİKASININ TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE TURİZM POLİTİKASINI OLUŞTURAN ELEMANLAR Yrd. Doç. Dr. Şefik Okan MERCAN 1. POLİTİKA KAVRAMI 1 2. TURİZM POLİTİKASININ ÖZELLİKLERİ 4 3. TURİZM POLİTİKASININ ELEMANLARI 5 3.1. Turizm Planlaması 5 3.2. Örgüt 6 3.3. Parasal Kaynaklar 6 3.4. Otorite 6 3.5. Koordinasyon 6 3.6. Esneklik 7 3.7. Çevre İlişkileri 7 3.8. Denge 7 3.9. İnsan İlişkileri 8 3.10. Kontrol 8 I 3.11. Ekonomik, Küresel ve Akılcı Elemanlar 8 I 4. TURİZM POLİTİKASININ İLKELERİ 8 I Kaynakça 9 2. BÖLÜM TURİZM POLİTİKASINDA EKONOMİK BAŞARI KOŞULLARI VE AYVALIK ÖRNEĞİ Doç. Dr. Ayhan GÖKDENİZ - Doç. Dr. Bartş ERDEM GİRİŞ 11 1. DÜNYA TURİZM HAREKETLERİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER 14 2. TÜRKİYE’DE TURİZMİN GELİŞİMİ 16 2.1. Türkiye’ye Yönelik Turizm Talebinin Gelişimi 22 2.2. Türkiye’de Turizm Arzmın Gelişimi 23 3. TURİZM POLİTİKASINDA EKONOMİK BAŞARI KOŞULLARI KAPSAMINDA AYVALIK ÖRNEĞİ 28 3.1. Ayvalık İlçesinin Ekonomik ve Sosyal Göstergeleri 28 SONUÇ VE ÖNERİLER 35 Kaynakça 37 3. BÖLÜM TURİZM POLİTİKALARINDA HEDEF SAPTIRICI BİR ENGEL: TERÖRİZM Prof. Dr. Derman KÜÇÜKALTAN - Arş. Gör. Bilge ÇAVUŞGİL KÖSE 1. TURİZM VE TERÖR İLİŞKİSİ 41 1.1. Turist Terörizmi 43 1.2. Teröristlerin Turizmi Hedef Almalarmm Nedenleri 44 2. TERÖRİZMİN DÜNYA VE TÜRKİYE TURİZMİNE YANSIMALARI 45 2.1. Dünyada Turizm Hedefli Terör Olaylarma Dönemsel Bir Yaklaşım ve 11 Eylül 2001 46 2.2. Terörizmin Türkiye Turizmine Etkileri 49 3. TERÖR EYLEMLERİ KARŞISINDA TURİZM ENDÜSTRİSİNİN ROLÜ 50 Kaynakça 51 4. BÖLÜM KIŞ TURİZMİNİN GELİŞİMİ VE TÜRKİYE’NİN KIŞ TURİZMİ POLİTİKASI Prof. Dr. Füsun İSTANBULLU DİNÇER - Dr. Osman Cenk DEMİROĞLU GİRİŞ 55 1. KIŞ TURİZMİNİN DIŞ ÇEVRE İLE İLİŞKİSİ 55 1.1. Kış Turizminin Siyasi Çevre ile İlişkisi 56 1.2. Kış Turizminin Sosyo-Kültürel Çevre ile İlişkisi 59 1.3. Kış Turizminin Ekonomik Çevre ile İlişkisi 60 1.4. Kış Turizminin Ekolojik Çevre ile İlişkisi 61 1.5. Kış Turizminin Teknolojik Çevre ile İlişkisi 71 2. TÜRKİYE’NİN KIŞ TURİZMİ POLİTİKASI 72 2.1. 1980 Öncesi Dönemlerde Türkiye’nin Kış Turizmi Politikası 74 2.2.1. Turizm Hamlesi Döneminde Türkiye’nin Kış Turizmi Politikası 75 2.3. II. Turizm Hamlesi Döneminde Türkiye’nin Kış Turizmi Politikası 75 2.4. Türkiye’de Kış Turizminin Geleceğine Yönelik Plan ve Politikalar 77 SONUÇ 79 Kaynakça 79 5. BÖLÜM TURİZM EĞİTİM POLİTİKALARI VE TÜRK TURİZM EĞİTİMİNDEKİSORUNLAR Yrd. Doç. Dr. Kaplan UĞURLU - Öğr. Gör. Tolga Fahri ÇAKMAK 1. EĞİTİM VE MESLEKİ EĞİTİM 85 1.1. Örgün Eğitim ve Yaygın Eğitim Sistemleri 85 1.2. Mesleki Eğitimin Amacı ve Önemi 86 2. TÜRKİYE’DE MESLEKİ TURİZM EĞİTİMİ 87 2.1. Örgün Öğretim Kurumlarında Turizm Eğitimi 88 2.2. Orta Öğretim Düzeyinde Turizm Eğitimi 88 2.3. Önlisans Düzeyinde Turizm Eğitimi 89 2.4. Lisans Düzeyinde Turizm Eğitimi 91 2.5. Lisansüstü Düzeyinde Turizm Eğitimi 93 3. YAYGIN EĞİTİM KURUMLARINDA TURİZM EĞİTİMİ 94 3.L Kültür ve Turizm Bakanlığı 94 3.2. Milli Eğitim Bakanlığı 96 3.3. Açık Öğretim ve Uzaktan Eğitim Sistemi 97 3.4. Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Dairesi Başkanlığınca Verilen Eğitimler 98 3.5. Özel Kuruluşlar Tarafından Verilen Kurslar 98 3.6. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Verilen Kurslar 98 4. 2023 TURİZM STRATEJİSİ VE TURİZM EĞİTİMİ 99 5. TURİZM EĞİTİMİ SORUNLARI 100 5.1. Yabancı Dil Eğitim Sorunu 100 5.2. İşbaşı Eğitimi ve Uygulama Sorunu 101 5.3. Staj Sorunu 101 5.4. İstihdam ve Kariyer Sorunu 102 Kaynakça 103 6. BÖLÜM TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA İLİŞKİLERİNİN TURİZM AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Öğr. Gör. Gül ERKOL - Arş. Gör. Sezgi GEDİK GİRİŞ 107 1. TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL DIŞ POLİTİKASI VE TURİZM İLİŞKİSİ 107 1.1. Türkiye ile Avrupa İlişkileri ve Turizm 108 1.2. Türkiye’nin Balkanlar Politikası ve Turizm 109 1.3. Türkiye ile Avrasya İlişkileri ve Turizm 110 1.4. Türkiye ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika İlişkileri ve Turizm 111 1.5. Türkiye Amerika İlişkileri ve Turizm 113 1.6. Türkiye ile Asya Pasifik İlişkileri ve Turizm 114 1.7. Diğer Ülkeler ile İlişkiler ve Turizm (Latin Amerika ve Karayipler) 115 2. TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI KURULUŞLAR İLE İLİŞKİLERİ VE TURİZM.... 117 2.1. Birleşmiş Milletler Teşkilatı-BM (United Nations-UN) 117 2.1.1. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü BMDTÖ (United Nations World Tourism Organization-UNWTO) 117 2.1.2. Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization-ILO)....118 2.1.3. Dünya Sağlık Örgütü-DSÖ (World HealthOrganization - WHO) 118 2.1.4. Uluslararası Para Fonu (International MonetaryFund-IMF)/Dünya Bankası (World Bank) 119 2.1.5. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (United Nations Educational, Scientificand Cultural Organization-UNESCO) 120 2.1.6. Dünya Ticaret Örgütü-DTÖ (VVorld Trade Organization-WTO) 120 2.2. İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (The Organisation for Economic Co- operationand Development-OECD).... 120 2.3. Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (General Agreement On Trade In Services-GATS) 121 2.4. Uluslararası Sosyal Turizm Bürosu (The International Organisation of Social Tourism-BITS) 122 2.5. Uluslararası Turizm Birliği (International TourmgAlhance-AIT) 122 Kaynakça 123 7. BÖLÜM TÜRKİYE TURİZMİNDE YABANCI SERMAYE’NİN YERİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Hüseyin ÇEKEN-Bil. Uzm. Burçak Akıncı EKİZTEPE 1. YABANCI SERMAYE VE KAPSAMI 129 2. DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ NEDENLERİ 130 3. DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINDA KARAR ALMA SÜREÇLERİ 132 4. YABANCI SERMAYENİN BİR ÜLKEYE GELMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER 133 4.1. Ekonomik Faktörler 133 4.2. Siyasi Faktörler 134 4.3. Psikolojik Faktörler 135 5. YABANCI SERMAYENİN TÜRK TURİZMİNDEKİ ÖNEMİ 136 6. TURİZM SEKTÖRÜNDE YABANCI SERMAYE ZORUNLULUĞUNU GEREKTİREN NEDENLER 137 7. TÜRK TURİZMİNDE YABANCI SERMAYE ORTAMI 139 8. YABANCI SERMAYENİN TÜRK TURİZMİNE BERABERİNDE GETİRDİĞİ AVANTAJLAR 140 9. YABANCI SERMAYENİN TÜRK TURİZMİNE BERABERİNDE GETİRDİĞİ DEZAVANTAJLAR 142 10. TURİZM SEKTÖRÜNE YABANCI SERMAYE ÇEKMEYE YÖNELİK ÖNERİLER 144 Kaynakça 146 8. BÖLÜM TURİZM SEKTÖRÜNDE PLANLAMA, PLANLAMANIN ÖNEMİ VE TÜRLERİ Yrd. Doç. Dr. Murat YEŞİLTAŞ 1. TURİZM PLANLAMASI 149 2. TURİZM PLANLAMASINA NEDEN İHTİYAÇ DUYULMAKTADIR? 151 3. TURİZM PLANLAMA FAALİYETLERİNDEKİ GELİŞMELER VE DEVLETİN ROLÜ 155 4. TURİZM PLANLAMASINA YÖNELİK FARKLI YAKLAŞIMLAR 158 4.1. Ekonomik Yaklaşım 158 4.2. Çevresel Yaklaşım 158 î 4.3. Toplumsal Yaklaşım 159 4.4. Sürdürülebilir Yaklaşım 159 4.5. Bütünleştirici Turizm Planlaması 160 4.6. Sistem Yaklaşımı 162 4.7. Pazar/Ürün Odaklı Strateji Yaklaşımı 163 5. TURİZM PLANLAMASI TÜRLERİ 164 5.1. Dönemsel Bakımdan Turizm Planlaması 164 5.2. Kapsadığı Alan Bakımında Turizm Planları 165 Kaynakça 168 9. BÖLÜM KALKINMA PLANLARINDA TURİZM Prof. Dr. Mithat Zeki DİNÇER - Yrd. Doç. Dr. Gürel ÇETİN GİRİŞ 171 1. PLANLI DÖNEM ÖNCESİ TURİZM FAALİYETLERİ VE POLİTİICALARI 171 2. PLANLI DÖNEM TURİZM FAALİYETLERİ VE POLİTİKALARI 173 2.1. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967) 174 2.2. İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972) 176 2.3. Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977) 177 2.4. Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1979-1983) 178 2.5.

Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Plam (1985-1989) 180 2.6. Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1994) 181 2.7. Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Programı (1996-2000) 182 2.8. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2000-2005) 183 2.9. Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı (2007-2013) 184 2.10. Onuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı (2014-2018) 185 SONUÇ 186 Kaynakça 192 10. BÖLÜM BÖLGESEL KALKINMADA TURİZMİN ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Ebru Z. BOYACIOĞLU GİRİŞ 195 1. BÖLGESEL KALKINMA KAVRAMI 195 1.1. Bölgesel Kalkınma Kutupları 196 2. BÖLGESEL KALKINMA - TURİZM İLİŞKİSİ 197 2.1. Turizmin Moneter Ekonomik Etkileri 199 2.2. Turizmin Reel Ekonomik Etkileri 203 2.3. Turizmin Sosyal Boyutu 205 2.3.1. Kültürel Öğeler ve Çevre Üzerine Etkisi 205 2.3.2. Demografik Etkileri 206 3. TURİZM ODAKLI BÖLGESEL KALKINMADA YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ 208 Kaynakça 210