Popüler Türk çocuk romanlarında çocuk imajı ve çocuk eğitimi (1980-2000) / Orçun Ünal; tez danışmanı Doç.Dr.Ertan Örgen.

Tez (Yük)--Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Oluşturulan edebiyat ürününün toplum üzerinde etkisini göstermesi, bu ürünün okuyucuya ulaşabilmesiyle mümkün hale gelir. Biz de araştırmamızda bu tespitten hareketle, ele aldığımız dönem aralığında, çok sayıda okur tarafından okunan yani popüler olan çocuk romanları üzerinde durduk. Bu eserlerde yer alan çocuk karakterler vasıtasıyla, ele aldığımız Türk çocuk romanlarındaki çocuk eğitimine olan bakışı ve ister istemez yaratılan çocuk imajını ortaya çıkarmayı amaçladık. Araştırmamızda ele aldığımız tarih aralığında (1980- 2000) çok sayıda baskısı yapılmış, çocuklar ve gençler tarafından yoğun ilgi görmüş halen de popülerliğini koruyan, altı farklı yazarın toplam yirmi eserini ele aldık. Çalışmamızın birinci bölümünde, ilk olarak popülerlik kavramı üzerinde durduk. Daha sonra çocuk edebiyatının dünyadaki ve ülkemizdeki gelişimine, popüler kültürün çocuk ve çocuk romancılığı üzerindeki etkilerine değindik. Çalışmamızın kavramsal boyutundan sonra, tespit ettiğimiz çocuk romanlarını; çocuk ve eğitim, çocuk ve aile, çocuk ve dış dünya, romanlardaki çocuk imajı ve toplum başlıklarında içerik yönünden inceledik ve bahsedilen popüler eserlerin yapı özelliklerini analiz ettik. İncelediğimiz çocuk romanlarında eğitime çok fazla yer verildiğini tespit ettik. Eserlerdeki çocuk karakterlerin hayatında okulun ve öğretmenlerin önemli bir rol oynadığını gördük. Eserlerdeki olayların büyük bölümü okulla ya da eğitimle bağlantılı olarak kurgulanmıştır. Çocuk eğitiminin bir diğer önemli parçası olan aile de sözü edilen eserlerde kendisine sıkça yer bulmuştur. Ailede yaşanan sıkıntıların etkileri çocuk üzerinde kendisini doğrudan göstermiştir. Ailenin çocuk açısından en önemli bireyi annedir. Baba ise daha çok ailenin dış dünya ile olan bağlantısını sembolize etmektedir. İncelediğimiz eserlerde, özellikle şehirlerde yaşayan çocuk karakterler popüler kültür ürünleriyle daha fazla etkileşim içindedir. Çocuk karakterlerin moda olana ve markalara duyduğu bağımlılık bu eserlerde vurgulanmıştır. Ele aldığımız dönem içinde yazılmış eserlerin bir kısmında tüketim odaklı yaşayan karakterlere yer verilirken, daha büyük bir kısmında yoksulluk içinde yaşamak zorunda olan çocuk karakterler yaratılmıştır. Romanlarda şiddet unsuruna sıkça yer verilmiştir. Yazarlar şiddeti işlerken onun anlamsızlığı ile ilgili olarak çocuk okuyuculara mesaj vermeyi amaçlamıştır. İncelediğimiz eserlerde köylü çocuk ve şehirli çocuk imajlarının karşılaştırmaları yapılmıştır. Ancak genel olarak köyde yaşamaya alışan çocuk karakterlerin şehir hayatına uyum sağlama süreçlerinde yaşadıkları sıkıntılar ele alınmıştır. Eserlerin çocuk okuyucular tarafından daha kolay anlaşılabilmesi için özellikle bazı anlatım teknikleri ve bakış açıları tercih edilmiştir. Romanlar üzerine yaptığımız teknik incelme ile popüler romanların benzer teknikler kullanılarak yazıldığını gördük.