Tanıkların gözünden bir isyanın tahlili: Germani olayı / Yasemin Kutlu; Tez Danışmanı Doç.Dr.Yücel Yiğit

Tez (Yük)--Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Osmanlı vatandaşları uzun yıllar millet sistemi adı verilen düzende huzur içinde yaşamışlardır. Osmanlı Devleti gücünü kaybetmeye başladığında Avrupa karşısında direnebilmek için denge politikası izlemiş ve bu çerçevede ekonomik, sosyal ve siyasal olmak üzere batılılara birçok imtiyazlar vermiştir. Bu imtiyazların en önemlilerinden biri 1856 yılında çıkarılan Islahat Fermanı olmuştur. Devlet bu fermanla Avrupalılara iç işlerine karıştırma yolunu açarken gayrimüslimleri Müslümanlarla eşit statüye getirmiştir. Yıllarca millet-i hâkime statüsünde olan Müslümanlar bu fermanla ayrıcalıklarını kaybetmişler ve Osmanlı coğrafyasının birçok yerinde olaylar çıkarmışlardır. Germani Olayı, Germani adlı İngiliz tüccar ve konsolos vekilinin Maraş muytab esnafıyla yaptığı ticaretin ardından yaşanan alacak verecek davasından dolayı çıkmıştır. Bu anlaşmazlık birkaç defa mahkemeye taşınmış, ancak her iki tarafı memnun eden sonuca varılamamıştır. Olayın gittikçe uzaması gerginliğe yol açmıştır. Halep'teki İngiliz Konsolosluğu'nun olaydan haberdar olması üzerine Münip Paşa mahkeme üyelerini toplayıp sorunu çözmeyi istemiştir. Dava görüldüğü esnada Germani, kadı Mehmet Tevfik Efendi'ye hakaret etmiş ve aralarında tartışma başlamıştır. Maraş halkı Germani'nin kadıya hakaret ettiğini öğrenince toplanıp Germani'nin evine doğru gitmişler ve evi ateşe vermişlerdir. Tezin giriş bölümünde çalışmanın amacı, yöntemi ve kaynaklarından bahsedilmiş olup Maraş tarihi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Birinci bölümde XIX. yüzyılda Avrupa'nın siyasi durumu ve Osmanlı taşra teşkilatı tanımlanmıştır. Yine aynı bölümde Tanzimat ve Islahat Fermanlarını açıklayarak Müslüman ve gayrimüslimlerin Osmanlı Devleti'nin farklı coğrafyalarında fermana gösterdikleri tepkiler ele alınmıştır. İkinci bölümde Germani olayının nasıl gerçekleştiği mahkemede bulunan kişilerin gözünden aktarılmıştır. Dahası Germani'nin son dakikaları, ölümü ve ailesi tasvir edilmiştir. Üçüncü bölümde bir şekilde Germani olayına karışmış veya şahit olmuş kişilerin yaptıkları aktarılmıştır. Son olarak olaydan sonra yaşananlara değinilmiştir.