Yılanlı Dağ ve Boztepe (Kepsut / Balıkesir)'de yanmış ve yanmamış orman sahalarındaki yangına dirençli alanlar (YARDOP) üzerinde araştırmalar / Yılmaz, Fatih ; tez danışmanı Prof. Dr. Fatih Satıl

Tez (Dok)--Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Son yıllarda ülkemizde orman yangınlarını azaltmak ve yangının yayılmasını önlemek amacıyla YARDOP (Yangına Dirençli Orman Projeleri) çalışmaları yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada Kepsut ilçesinde yer alan Yılanlı Dağ ve Boztepe ormanlık alanlarında, orman yangınlarını azaltmak ve yangının yayılmasını önlemek amacıyla yangına dirençli bitkilerden deneme alanları oluşturulmuştur. Ayrıca bu türlerin deneme sahalarına yakın köylerdeki insanlara da gelir kaynağı oluşturması ve arıcılık sektörüne katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla; öncelikle YARDOP sahalarının toprak analizleri, iklim analizi ve su bilançosu belirlenmiştir. Toprak analizlerinde fiziksel (tekstür, pH, kireç (CaCO3), toplam tuz) ve kimyasal (N, P, K, organik madde) analizler standart yöntemlere göre bakılmıştır. Bölgenin iklim tipi ve su bilançosu Thornthwaite ve Erinç yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. ArcGIS 10 programı ile deneme alanlarının bakı, eğim ve yükselti haritaları oluşturulmuştur. Toprak ve iklim analizleri sonucuna göre sahaya dikilecek bitki türleri belirlenmiştir. Ayrıca deneme alanlarına dikilecek bitkilerin morfolojik özellikleri, etnobotanik kullanımları ve yangına direnç gösterme özellikleri araştırılmıştır. Araştırma süresince yangına direnç gösterdiği tespit edilen ve bölgede doğal yayılışı bulunan 11 familyaya ait 21 tür, deneme alanlarına dikilmiş ve türlerin periyodik bakımları gerçekleştirilmiştir. Alana dikilen ağaçsı türlerden; Cupressus sempervirens, Amygdalus communis, Morus alba ve Ficus carica; çalımsı türlerden ise Rosmarinus officinalis ve Nerium oleander’ in, alana iyi uyum sağladıkları görülmüştür. Otsu (Salvia virgata) ve yarı çalımsı (Origanum onites) türler ile çalımsı türlerden Pyracantha coccinea ve Erica arborea’ nın alana iyi uyum sağlamadığı ve zayıf gelişim gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak yangına direnç gösteren bitki türlerinden YARDOP alanları oluşturulurken seçilecek türlerin; İklim tipi olarak kurak ya da yarı nemli, denizel şartlara yakın bölgelere adapte olabilen türler ile bu türlerden toprak yapısı olarak, tuzsuz, organik madde bakımından fakir ve hafif asit yada nötr topraklara uyum sağlayan bitki türlerinin tercih edilmesi daha uzun süreli YARDOP alanlarının oluşmasına olanak sağlayacağı görülmüştür. Bu çalışmada, deneme alanlarının oluşturulması ile, birinci derecede yer alan Kepsut ormanlarında meydana gelebilecek yangınların tehlike boyutlarını azaltabilecek ve yangına hassas ormanların yangına daha dirençli hale getirilmesi sağlayabilecek denemeler ve sonuçlar verilmiştir. Aynı zamanda dikilen türlerin uzun yıllar bölge halkına ekonomik yönden destek olması sağlanmış olacaktır.