Engelli ve yaşlı hizmetlerinde sosyal bakım / Prof. Dr. Ali Seyyar.

Bibliography: pages [415-436].

İÇİNDEKİLER GÜLDAL AKŞİT’TEN TAKDİM 19 İSMAİL BARIŞ’TAN SUNUŞ 21 BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 23 İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 27 ÜÇÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ 30 I. BÖLÜM BİR BİLİM VE MESLEK DALI OLARAK SOSYAL BAKIM 1. SOSYAL BAKIMIN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 35 1.1. Bakıma Muhtaçlık (Riski) ve Bakıma Muhtaç Kişiler 41 1.2. Türkiye’de "Bakıma Muhtaç Engelli" Kavramı ve Tespiti 45 1.3. İnsan-Çevre İlişkileri Açısından Bakıma Muhtaç Kişiler 48 2. TARİHÎ SÜREÇ İÇİNDE BAKIMA MUHTAÇLARIN TOPLUMDAKİ YERİ 53 2.1. Batı Toplumlarında Bakıma Muhtaçlar 53 2.1.1. Engizisyon Mahkemeleri 54 2.1.2. Pozitif Bilimler 56 2.1.3. Irk Kanunları 58 2.1.4. İdeolojik Rejimler 59 2.1.5. Bugünkü Gelişmeler 59 2.2. Türk Toplumunda Bakıma Muhtaçlar 65 3. TARİHÎ SÜREÇ İÇİNDE BAKIM HİZMETLERİNİN BİR BİLİM HÂLİNE DÖNÜŞMESİ 71 4. SOSYAL BAKIM BİLİMİNİN KONUSU VE DİĞER BİLİM DALLARI ARASINDAKİ İLİŞKİSİ 76 4.1. Tıp ve Tıbbî Rehabilitasyon İle Sosyal Bakım Arasındaki İlişki 79 4.2. Sosyal Hizmetler İle Sosyal Bakım Arasındaki İlişki 86 4.2.1. Avrupa Boyutuyla Sosyal Hizmetlerin Kurumsal Yapısı 95 5. AVRUPA’DA VE TÜRKİYE’DE SOSYAL BAKIM EĞİTİMİ 99 5.1. Sosyal Bakım Mesleğinde Eğitim Programının Teorik İçeriği 102 5.2. Almanya’da Sosyal Bakım Eğitiminin Kurumsal Yapısı. 108 5.2.1. Örgün Eğitim Kapsamında Sosyal Bakım 108 5.2.2. Yüksek Eğitim Kapsamında Sosyal Bakım 109 5.3. Sosyal Bakım Eğitimi ve Ana Bilim Dalları 112 5.3.1. Yaşlı Bakımı 113 5.3.2. Hasta Bakımı 114 5.3.3. Aile Bakımı 115 5.3.4. Ergo-Terapi (Meşguliyet Terapisi) 116 5.3.5. Fizyo-Terapi 117 5.3.6. Manevî Bakım 118 5.3.7. Özel Eğitim 120 5.4. Türkiye’de Sosyal Bakım Eğitimine Yönelik Gelişmeler 121 5.4.1. Yönetmelik Çerçevesinde Bakım Eğitim Programı... 124 5.4.1.1. Bakım Eğitim Programının İçeriği 129 5.4.2. Lise Seviyesinde Engelli, Yaşlı ve Hasta Bakımı Programı 133 5.4.3. Üniversite Seviyesinde Engelli Bakımı ve Rehabilitasyonu Programı 136 6. SOSYAL BAKIM MESLEĞİNDE BAKICI PERSONELİN ROLÜ VE ÖNEMİ 140 6.1. Bakıcı Personelde Olması Gereken Meslekî Vasıflar 141 6.2. Bakıcı Personelde Olması Gereken Sosyal ve Ahlâkî Vasıflar 143 6.3. Profesyonel Bakıcı Personel İle Amatör Bakıcı Arasındaki Fark 145 6.4. Tıbbî Rehabilitasyon Süreçlerinde Bakım Personelinin Görevleri 148 6.5. Terminal Dönemde Bakıcı Personelin Görevleri 152 7. SOSYAL BAKIM HİZMETLERİNDE AHLÂKÎ KURALLAR 154 7.1. Ahlâk İle İlgili Temel Kavramlar 156 7.1.1. Ahlâk 156 7.1.2. Sosyal Ahlâk (Toplumsal Etik) 157 7.1.3. Meslek Ahlâkı (Meslekî Etik) 158 7.1.4. Tıp Ahlâkı (Tıbbî Etik) 159 7.1.5. İş Ahlâkı (Çalışma Ahlâkı) 161 7.2. Bakım Ahlâkı Kavramı ve Temel Esasları 166 8. SOSYAL BAKIM MESLEĞİNİN UYGULANDIĞI ALANLAR 172 8.1. Evde Sosyal Bakım Hizmetleri 172 8.2. Kurumda Sosyal Bakım Hizmetleri 177 II. BÖLÜM KALİTE EKSENİNDE SOSYAL BAKIM MODELLERİ 1. SOSYAL BAKIM HİZMETLERİNDE KALİTE (BAKIM KALİTESİ) 181 1.1 Bakım Kalitesini Sağlayan Faktörler ve Sürdürebilirliği. 183 I 2. SOSYAL BAKIM HİZMETLERİNDE BAKIM MODELLERİ 187 2.1. ATL-Modeli (Juchli Modeli) 192 2.2. AEDL-Modeli (Krohvvinkel Modeli) 1% 2.3. Davranış Kalıpları Modeli (Gordon Modeli) 203 2.4. NANDA-Reaksiyon Modeli 204 3. STANDART BAKIM MODELLERİ (BAKIM STANDARTLARI) 206 3.1. Sosyal Fayda Açısından Standart Bakım Modellerinden Aranan Şartlar 208 4. BAKIM MODELLERİNDE STANDART (KALİTE) TÜRLERİ 212 4.1. Yapısal Standartlar (Yapı Kalitesi) 212 4.1.2. Personel Çevre 213 4.1.3. Mekânsal-Nesnel (Yapısal) Çevre 214 4.1.4. Sosyo-Kültürel Çevre 216 4.1.5. Bakıma Muhtaç Kişinin Bireysel Özellikleri ve Benlik Bütünlüğü 216 4.2. Süreç Standartları (Süreç Kalitesi) 219 4.3. Sonuç Standartları (Sonuç Kalitesi) 221 III. BÖLÜM SOSYAL BAKIM HİZMETLERİNDE BAKIM PLÂNLARI 1. SOSYAL BAKIM PLÂNLARI VE KAYITLARI 225 1.1. Bakım Plânı Çerçevesinde Bakım Süreçleri ve Adımları 228 1.2. Bakım Plânının Uygulanmasında Aranan Şartlar 236 2. BİLGİ TOPLAMA VE İLK GÖRÜŞME (BİRİNCİ ADIM) 239 2.1. Bakım İhtiyacını Doğurabilen Bazı Faktörler ve Hastalıklar 242 2.1.1. Osteoporoz 242 2.1.2. Kanser 243 2.1.3. Multipil Skleroz (MS) 243 2.1.4. Kontraktur (Kasılma) 245 2.1.5. İnkontinans 245 2.1.6. Dekubitus Ülserleri 246 2.1.7. Arteryoskleroz 247 2.1.8. Felç 247 2.1.9. Parkinson Hastalığı 248 2.1.10. Alsheimer Hastalığı 249 2.1.11. Demans 250 2.1.12. Romatoid Artrit 252 2.2. Bakım İhtiyacının Boyutu (Bakıma Muhtaçlık Derecesi)252 2.3. Bakıma Muhtaç Kişinin Potansiyelleri 255 3. BAKIM TEŞHİSLERİNİN KONULMASI (İKİNCİ ADIM) 259 3.1. Bakım Teşhislerinin Özellikleri 263 3.2. Bakım Teşhislerinin Unsurları ve Örnek Uygulamalar... 265 3.3. Bakım Teşhislerinin Konulmasını Sağlayan Değerlendirme Kriterleri 272 3.3.1. İletişim 273 3.3.2. Hareket (Edebilirlik) 276 3.3.3. Hayatî Fonksiyonları İdame Ettirebilme 278 3.3.4. Kendi Kendine Bakım Potansiyeli 279 3.3.5. Yemek Yemek ve İçmek 280 3.3.6. Tuvalet İhtiyacını Gidermek 282 3.3.7. Dinlenme-Uyuma 284 3.3.8. Meşguliyet 285 3.3.9. Kendini Kadın veya Erkek Gibi Hissetme (Cinsel Hayat) 287 3.3.10. Güvenli Yaşama (Risksiz Hayat) 289 3.3.11. Hayatın Sosyal Fonksiyonlarını Sağlama (Sosyal Hayat) 291 3.3.12. Hayatî Önem Arz Eden Tecrübelerle Yaşamak (Manevî Hayat) 294 3.4. Bakıma Muhtaçlık Derecesinin Tespiti 298 3.4.1. Almanya Örneği 299 3.4.2. Belçika Örneği 301 4. BAKIM HEDEFLERİNİN BELİRLENMESİ (ÜÇÜNCÜ ADIM) 302 4.1. Bakım Hedefleri Kapsamında Önleyici-Koruyucu Hedefler 306 5. BAKIM PROGRAMININ BELİRLENMESİ VE UYGULANMASI (DÖRDÜNCÜ VE BEŞİNCİ ADIM) 307 5.1. Aktif Bakım Hizmetleri 309 5.2. Standart Bakım Hizmetleri 311 5.3. Bireysel Bakım Hizmetleri 311 5.4. Manevî Bakım Hizmetleri 312 6. BAKIM HİZMETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE BAKIM PLÂNININ REVİZYONU (ALTINCI VE YEDİNCİ ADIM) 319 6.1. Bakım Plânlarının Uygulamadaki Etkinliği 322 IV BÖLÜM SOSYAL BAKIM GÜVENCE SİSTEMLERİ 1. SOSYAL RİSKLER AÇISINDAN BAKIMA MUHTAÇLIK TEHLİKESİ (BAKIM RİSKİ) 327 1.1 Bakım Riskinin Sosyal Unsurları 330 2. SOSYAL BAKIM GÜVENCE SİSTEMİ 332 2.1. Bakım Güvence Modelleri 333 3. ALMANYA’DA BAKIM GÜVENCE SİSTEMİ VE TEMEL İLKELERİ 336 3.1. Evde Bakıma Öncelik 337 3.2. Bakıma Muhtaç İnsanlara ve Bakıcı Aile Fertlerine Sosyal Güvence 338 3.3. Ekonomik ve Rasyonel Bakım 338 I 3.4. Koruyucu Sağlık ve Tıbbî Rehabilitasyon Tedbirleri 339 1 3.5. Hayatı İdame Ettirmede Bağımsızlık 3391 3.6. Bakım Kalitesi 340 I 3.7. Bakım İhtiyacının ve Teşhisinin Doğru Yapılması 341 3.8. Bakım Sigortası Aracılığıyla Eve Dönük Hizmetler 342 [ 3. 9. Bakım Sigortası Aracılığıyla Kurumsal Bakım Hizmetleri 344 3.10. Kamusal Sosyal Yardım Aracılığı İle Bakım Güvencesinin Unsurları 346 I 4. AVUSTURYA’DA BAKIMA MUHTAÇLARIN SOSYAL GÜVENLİĞİ 3531 4.1. Bakıma Muhtaçlık Sorununun Sosyal Etkileri 354 I 4.2. Bakım Güvence Sistemi Kapsamında Bakım Parası 357 I 4.3. Bakım Parası Miktarının Belirlenmesindeki Kriterler 359 j 4.4. Bakım İhtiyacı (Bakıma Muhtaçlık Derecesi) 360 4.5. Bakım Hizmet Türleri için Öngörülen Saatler 362 4.6. Özürlülük Türlerine Göre Bakım İhtiyacı 365 4.7. Bakım İhtiyacının Tespiti ve Derecelendirilmesinin Sonuçlandırılması 366 4.8. Bakım Hizmetleri Veren Sosyal Kurumlar Kapsamında Bakım Parası Uygulaması 367 4.9. Bakım Güvence Sisteminde Sunulan Diğer Hizmetler.... 369 I 5. DANİMARKA VE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNDE BAKIM HİZMETLERİ 371 5.1.

Danimarka’da Sosyal Bakım Modeli .’ 371 5.1.1. Bakım Güvence Sisteminin Özellikleri 374 I 5. 2. Hollanda’da Sosyal Bakım Modeli 378 5.2.1. Bakım Güvence Sisteminin Özellikleri 380 5.3. İki Ülkenin Bakım Güvence Sisteminin Değerlendirilmesi 385 6. TÜRKİYE’DE BAKIMA MUHTAÇ ENGELLİLERİN SOSYAL GÜVENLİĞİ 389 6.1. Bakım Ödeneği 392 6.2. Sosyal Bakım Hizmetleri 394 V. BÖLÜM KİTABA ELEŞTİRİ VE SAVUNMA 1. GÜLÜMSER KUBİLAY’DAN "SOSYAL BAKIM" KİTABINA ELEŞTİRİ 399 2. KİTABIN YAZARI TARAFINDAN GÜLÜMSER KUBİLAY’A CEVAP 401 KAYNAKLAR 415