İdare hukukunda kazanılmış haklara saygı ve haklı beklentiler sorunu / Yrd. Doç. Dr. Yücel Oğurlu.

Includes bibliographical references (pages 295-304)

Giriş I. Konunun Takdimi 17 II. Çalışma Metodu ve Konunun Sınırlandırılması 20 Birinci Kısım: İdare Hukukunda Kazanılmış Hak Birinci Bölüm: Kazanılmış Hak Kavramının Tanımı, Amacı, Hukuki Dayanakları ve Benzer Kavramlardan Ayrılması I. Kazanılmış Hak Terimi ve Tanımı 23 A. Terim 23 B. Tanım 24 C. Amacı 28 II. Kazanılmış Hak Kavramının Benzer Kavramlardan Ayrılması 29 A. Hak-Kazanılmış Hak İlişkisi 29 B. Kazanılmış Hak ve "Tamamlanmış Durumlara Dokunulmazlık" İfadesi 31 C. Kazanılmış Hak-İnsan Hakkı İlişkisi 32 D. Kazanılmış Haklara Saygı-"İdari İstikrar" ve "Müesses Durum" İlişkisi 33 E. Kazanılmış Hak-"Haklı Beklenti" İlişkisi 33 III. Kazanılmış Hakkın Hukuki Dayanakları 35 A. Hukukun Genel İlkelerinden ve Hukuk Devletinin Gereklerinden Olma Bakımından "Kazanılmış Haklara Saygı" 35 1. Hukukun Genel İlkelerinden Olması Yönüyle Kazanılmış Haklara Saygı 35 2. Hukuk Devleti ve Kazanılmış Haklara Saygı 39 B. Geriye Yürüme Yasağı Çerçevesinde Kazanılmış Haklar 43 1. Geriye Yürüme Kavramı, Türleri ve Kazanılmış Haklara Etkileri 44 2. İdari İşlemlerin Geriye Yürümezliği İlkesi 60 İkinci Bölüm: Özel Hukukta ve Anayasa Yargısında Kazanılmış Haklar I. Özel Hukukta ve Yargıtay Kararlarında Kazanılmış Haklar 71 II. Anayasa Yargısında Kazanılmış Haklar ve Anayasa Mahkemesi’nin Kazanılmış Haklara İlişkin Kararları 74 A. Anayasa Yargısı Teorisinde Kazanılmış Haklar 74 1. İptal Kararlarının Etkisi ve Kazanılmış Haklar 74 2. Yürürlüğü Durdurma Kararı ve Kazanılmış Haklar 79 B. Anayasa Yargısı Pratiğinde Kazanılmış Haklar 82 Üçüncü Bölüm: Kazanılmış Hakkın Özellikleri, Unsurları ve Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması I. Kazanılmış Hakkın Unsurları 89 A. Birel Bir İşlemin Varlığı ve Somutlaşma Unsuru 89 1. Genel Olarak 89 2. Bir Şeyi İsteme ya da Yapmaya Zorlama Hakkının Varlığı Unsuru 93 B. Tamamlanmış Olma (Hukuken Korunmaya Değer Aşamaya Gelme) Unsuru 96 C. Hukuka Uygunluk Unsuru 100 D. İyiniyet Unsuru 106 E. Süre Unsuru ve Süre Sorunu 107 II. Kazanılmış Hakkın Özellikleri 109 A. Kazanılmış Hakkın Hukuki Belgeden Bağımsız Olma Özelliği 109 B. Kazanılmış Hakkın Tanımının Belirgin Olmayışı 109 C. Kazanılmış Hakkın Fonksiyonelliği ve İdari Yargı Hakiminin Takdir Yetkisi 110 D. Kazanılmış Hakkın Genellikle Kişiye Bağlı Bir Hak Oluşu 114 Dördüncü Bölüm: Kazanılmış Hak Doğurmayacak İşlemler I. Hak Doğuran-Hak Doğurmayan İşlemler Ayrımı 117 II. Kazanılmış Hak Doğurma Yeteneği Bulunmayan İşlemler 119 A. Yok Hükmünde İşlemler 119 B. İradeyi Sakatlayan Durumlar ve Kazanılmış Haklar 122 1. Açık Hata Halinde Kazanılmış Hak Sorunu 122 2. Hile ve İkrah ile Elde Edilmiş İşlemler 127 C. Kolluk Önlemleri 132 D. Belirtici-Açıklayıcı İşlemler 136 E. Bir İstemin Reddi İşlemleri (Olumsuz İşlemler) 137 F. Akçalı İşlemler 139 G. İdari Yaptırımlar 139 H. Geçici İşlemler 139 I. Bir Kayıt ya da Şarta Bağlı İşlemler 140 J. Diğerleri 142 Beşinci Bölüm: Yeni Düzenleyici İşlemlerin Kazanılmış Haklara Etkisi ve İmar Planı Örneği I. Yeni Düzenleyici İşlemlerin Kazanılmış Haklara Etkisi 145 A. Genel Olarak İdarenin Düzenleme Yetkisi 145 B. Düzenleyici İşlemin Yürürlüğe Girişi ve Muhtemel Sonuçlar 146 1. Yürürlüğe Giriş 146 2. Muhtemel Sonuçları 147 C. Kazanılmış Haklar Bakımından Düzenleyici İşlemlerin Etkileri Hakkında Görüş ve Tartışmalar 151 D. Danıştay’ın Yeni Yürürlüğe Giren Düzenleyici İşlemler Karşısındaki Tutumunu Gösteren Kararlar 156 1. Danıştay’ın Yeni Yürürlüğe Giren Düzenleyici İşlemlerde Kazanılmış Haklara İlişkin Aleyhte Karar Örnekleri 156 2. Danıştay’ın Yeni Yürürlüğe Giren Düzenleyici İşlemlerde Kazanılmış Haklara İlişkin Olumlu Karar Örnekleri 161 II. Sık Uyuşmazlık Doğuran Bir Alan: İmar Planları Değişikliklerinin Kazanılmış Haklara Etkisi 164 A. Türk Hukukunda İmar Planlarının Değiştirilmesinden Kaynaklanan Kazanılmış Hak Sorunlarına Genel Bakış 164 B. İmar Uygulamalarında Kazanılmış Haklar Sorununda Gelişmiş Bir Uygulama: ABD Örneği 167 III. Yeni Düzenlemeler Karşısında Kazanılmış Hakların Korunmasında Geçiş Hükümleri 172 Altıncı Bölüm: Hukuka Uygun İşlemlerin Geri Alınması I. Genel Olarak Geri Alma ve Etkileri 175 II. Hak Doğurmayan İşlemlerin Geri Alınması 177 III. Hukuka Uygun Olan Hak Doğurucu Bir İşlem Geri Alınabilir Mi? 178 IV. Hukuka Uygun İşlemlerin Geri Alınmasında Kazanılmış Hakların İhlalinden Doğan Sorumluluk 182 V. Kaldırma, Değiştirme ve Düzeltmenin Kazanılmış Haklara Etkisi 185 VI. Kazanılmış Hakların Sona Ermesi 188 Yedinci Bölüm: Hukuka Aykırı İşlemlerin Geri Alınması ve Müesses Durumlar Karşısında "İdari İstikrar" I. "İdari İstikrar" - Hukuk Devleti İlişkisi 189 A. Genel Olarak İdari İstikrar 189 B. Danıştay’ın İdari İstikrar Kavramına Yaklaşımı 191 II. İdari İstikrarın Korunması Çerçevesinde "Birel ve Özgül Sonuçların Dokunulmazlığı" 193 A. İdari İstikrar ile Hak ve Nesafet İlişkisi 193 B. İdari İstikrar Bağlamında İşlemlerin Kişisel Sonuçlarının Dokunulmazlığı 195 III. Hukuka Aykırı İşlemlerin Geri Alınması ve "Müesses Durum" Sorunu 197 A. "Müesses Durum" Kavramı ve Unsurları 197 B. "Müesses Durum"larda İşlemin Geri Alınmasında Süre Sorunu 201 1. Genel Olarak 201 2. Conseil d’Etat’nın Yaklaşımı 202 3. Danıştay’ın Yaklaşımı 203 4. AYİM’nin Süre Sorununa Yaklaşımı 216 İkinci Kısım: İdare Hukukunda "Haklı Beklentiler" Giriş I. Haklı Beklentiler Kavramı ve Tanımı 220 II. Haklı Beklentilere Kaynak ve Dayanak Arayışı 222 A. Birinci Kaynak: İstikrar İlkesi 222 B. İkinci Kaynak: "Tabii Adalet" İlkesi 223 C. Üçüncü Kaynak: Kazanılmış Haklara Saygı İlkesi 224 III. Kazanılmış Hak-Haklı Beklenti İlişkisi: Benzerlikler-Farklılıklar 224 IV. Haklı Beklentiler Kavramının Doğuşu ve İlk Örnekleri 227 A. Alman "Vertrauensschutz" Kavramı 227 B. Kavramın İngiliz Hukukundaki İlk Örnekleri 230 1. Schmdt v. Secretary of State for Home Affairs Davası 230 2. Liverpool Taxi Davası 231 3. Hong Kong v. Ng Yeun Shia Davası 232 4. Mc Innes Davası 233 V. Haklı Beklentilerin Usul ve Esas Açısından Korunması 234 A. Haklı Beklentilerin Usul Açısından Korunması 234 B. Haklı Beklentilerin Esas Açısından Korunması Tartışması 235 1. Haklı Beklentilerin Esas Yönünden Korunması 235 2. Esas Yönüyle Haklı Beklentilerin Korunması Lehindeki Görüşler 237 3. Esas Yönüyle Haklı Beklentilerin Korunması Karşısındaki Görüşler 238 4. Esas Yönünden Haklı Beklentilerin Korunması Örnekleri 240 5. Haklı Beklentilerin Esas Bakımından Korunmasında Takdir Yetkisi ve Estoppel 244 VI. Haklı Beklenti Kavramının Yararlanıldığı Alanlar ve Etki Alanı 248 A. Haklı Beklenti Kavramından Yararlanılan Alanlar 248 B. Kavramın Etki Alanı 249 C. Haklı Beklentinin Varlığının Tespiti 251 1. Haklı Beklenti Doğuran Durumlar 251 2. Beklentinin Tespitini Kolaylaştıran Sorular 253 3. Beklentinin Meşruluğunun Tespiti 254 D. Kararın Geri Alınmasında Haklı Beklentiler 254 1. İşlemin Geri Alınması: Geriye Etkili (Ex Tunc) Sona Erdirme 254 2. Kaldırma: Geleceğe Etkili (Ex Nunc) Sona Erdirme ve Yerine Getirilmeyen Faaliyetlerin Durumu 257 E. Sözleşmelerin Oluşturduğu Haklı Beklentiler 258 F. Haklı Beklentinin Korunmayacağı

Durumlar 258 VII. Karşılaştırmalı Hukukta Haklı Beklentiler 259 A. İngiliz Hukukunda Haklı Beklentiler 259 1. Genel Olarak 259 2. İngiliz Hukukunda Adil Davranma Ödevi, "Tabii Adalet" ve Haklı Beklentiler 260 B. Hollanda Hukukunda 262 1. Genel Olarak 262 2. Geriye Yürüme ve Haklı Beklenti İlkesi 263 3. Hollanda’da Düzenleyici İşlemlerin Haklı Beklenti Doğurmayacağı Tartışması 265 C. ATAD İçtihadında Haklı Beklentiler 267 1. Genel Olarak 267 2. Topluluk Hukukunda İlkenin Ortaya Çıkışı: Staff Salaries Kararı 269 3. Topluluk Hukukunda İlkenin Kullanım Alanı ve Bazı Önemli Kararlar 273 D. Diğer Ülke Hukuklarında Haklı Beklentiler 274 VIII. Çatışan Çıkarlar Dengelemesi Bakımından Haklı Beklentiler 275 IX. Haklı Beklenti İlkesinin Uygulanmamasının Yasa Sonuçları 278 X. Sürekli Haklı Beklentiler Oluşumunu Engel Emenin Hukuki Yolları 281 A. Geçiş Hükümleri 281 B. Hollanda Hukukunun Haklı Beklentileri Azaltıcı Bir Çözümü: Yarı Derhal Uygulanma Etkisi 282 C. İngiliz Hukukunun Haklı Beklentileri Azaltıcı Çözümleri 282 XI. Türk İdare Hukukunda Haklı Beklentiler Bir Hayal Mi? 283