Kamu açıklarının finansmanında finansal nitelik sorunu/ İlknur Güven;tez danışmanı Doç.Dr.Ahmet Niyazi Özker.

Tez (Yük)--Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Anabilim Dalı.

Bibliyografya var.

Türkiye'de kamu açıkları enflasyonun nedenlerinden biri olarak görülmektedir. Asıl problem kamu borcunun finansmanıdır. Türkiye'de kamu kesimi açıkları 1980'lerin sonundan itibaren önemli bir sorunu haline gelmiştir. 1990'lı yıllarda görülen kronik yüksek enflasyon ve kamu açıklarının neden olduğu borç yükü arka arkaya yaşanan ekonomik krizlere ortam hazırlamıştır. Türkiye'de görülen kamu kesimi açıklarının çeşitli nedenleri olmakla birlikte, açıkların finansmanı için tercih edilen ilk yol borçlanma olmuştur. Türkiye uzun yıllar yüksek enflasyon ortamında borçlarını çevirmeye çalışan bir ülke olarak yaşamıştır. Uygulanan katı maliye ve para politikalarıyla ekonomik istikrarın sağlanması oldukça önemlidir. Kamu açıklarının finansmanında kullanılan yöntemler farklı etkiye sahip olabilmektedir Bu nedenle, Türkiye'deki kamu açıklarının sebepleri, artışlarına zemin hazırlayan olaylar iyi bilinmeli ve finansmanının önemi iyice kavranmalıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kamu açıkları ve finansmanı amacıyla kullanılan yöntemlerin makro ekonomik etkilerini incelemek ve inceleme sonuçlarından hareketle bazı öneriler geliştirmektir. Çalışmamızda kamu açıklarının finansman yöntemleri olarak; iç-dış borçlanma, vergiler, monetizasyon ve özelleştirme ele alınmıştır. Bu yöntemlerin makro ekonomik etkileri büyüme, fiyat istikrarı (enflasyon), ödemeler dengesi, istihdam ve gelir dağılımı boyutundan değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, çalışmanın birinci bölümünde kamu açıkları teorik çerçevede ele alınıp, kamu açıklarına ilişkin farklı tanımlamalar yapılmıştır. Çünkü doğru bir açık tanımı yapmak sorunun çözümü için önemli olmaktadır, Daha sonra kamu açıklarının sosyal, ekonomik ve politik belirleyicilerine ayrı ayrı değinilmiştir. Son olarak açıkları oluşturan temel kalemler açıklanmıştır. Böylece açıkların ne derece önemli olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümünde ise kamu açıklarının finansmanında hangi kaynaklara başvurulduğu ve başvurulan kaynaklar farklı yaklaşımlar çerçevesinde incelenmiştir. İç ve dış borçlanmanın ekonomik değişkenler üzerindeki etkileri ayrıntılı bir şekilde ele alınıp borçlanma olgusunun niteliği maliyetler bazında açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise Türkiye?de iç ve dış borçlara değinilmiştir. 1990 yılından günümüze iç borçların yapısı dönemler itibariyle ele alınmıştır. Dış borçlar açıklanırken dış borç yönetim uygulamaları dış borçların hukuksal niteliği ile birlikte değerlendirilmiştir. En son Türkiye'nin IMF ve Dünya Bankası ile ilişkileri uluslar arası kuruluşların etkileriyle birlikte açıklanmaya çalışılmıştır.