Kosova'daki öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik bilgi, inanç, tutum ve özyeterliklerinin sınıf içi uygulamalarıyla ilişkisinin incelenmesi / Soner Yıldırım; tez danışmanı Doç.Dr.Erdoğan Tezci.

Tez (Dok)--Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik bilgi, inanç, tutum ve özyeterliklerinin, sınıf içi uygulamalarıyla ilişkilerini incelemektir. İlişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma desenine göre tasarlanan bu araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Prizren, Priştine, Mamuşa, Reçane ve Restelitsa il ve ilçelerinde görev yapan 975 Türk, Arnavut ve Boşnak öğretmenleri oluşturmaktadır. Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim uygulamalarına yönelik bilgilerini ölçmek için"Bilgi Düzeyi Ölçeği (BDÖ)", Kültürel farklılıkların öğretimine İlişkin kavramsal bilgi düzeylerini ölçmek için "Kavramsal Bilgi Ölçeği (KBÖ)", çokkültürlü eğitimine yönelik öğretmen tutumlarını ölçmek için "Tutum Ölçeği", çokkültürlü eğitimin gerekliliğine ilişkin inançları ölçmek için "İnanç Ölçeği", öğretmenlerin çokkültürlü eğitim uygulamalarına yönelik özyeterliklerini belirlemek için "Özyeterlik Ölçeği" ve çokkültürlü eğitime yönelik sınıf içi uygulamaları ölçmek için "Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği (SİUÖ)" bu araştırma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçekler öncelikle Türkçe hazırlanmış, daha sonra Boşnakça ve Arnavutçaya çevrilerek eşdeğerlikleri sağlandıktan sonra, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile güvenirlik analizleri için 490 öğretmeni kapsayan pilot uygulama yapılmıştır. Asıl uygulamadan elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t Testi, Tekyönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H testi, Mann Whitney U Analizi, Pearson Momentler Korelasyonu ve Yol Analizi kullanılmıştır. Karşılaştırma testleri için Tukey analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin kültürel farklılıkların öğretimine yönelik kavramsal bilgileri, çokkültürlü eğitime yönelik uygulama bilgileri, tutumları, inançları, özyeterlik algıları ve çokkültürlü eğitime yönelik sınıf içi uygulama düzeylerinin yüksek olduğu, fakat cinsiyet ve mesleki kıdem açısından farklılık göstermediği belirlenmiştir. Anadili değişkeninin sınıf içi uygulama dışında diğer değişkenler üzerinde etkisi görülmektedir. Öğretmenlerin görev yaptıkları öğretim kademeleri, çokkültürlü eğitimin gerekliliğine ilişkin inanç dışındaki değişkenler üzerinde temel eğitim kademesi lehine anlamlı etkiye sahiptir. Branş değişkeni ise kavramsal bilgi dışındaki değişkenler üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Farklılıklar Okulöncesi ve Sınıf öğretmenleri lehinedir. Korelasyon analizi sonuçları, tüm değişkenler arasında pozitif orta düzeyde anlamlı ilişki olduğunu göstermiştir. Tüm değişkenlerin sınıf içi öğretim uygulamaları üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu, en önemli değişkenin özyeterlik algısı, en düşük etkinin ise tutum olduğu belirlenmiştir. Özyeterlik algısı üzerinde en önemli etken ise inanç ve bilgidir. Çokkültürlü eğitime yönelik tutumun önemli yordayıcısının da inanç olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları sınıf içinde çokkültürlü eğitime yönelik yapılacak etkinliklerde öğretmen bilgilerinin, inançlarının, özyeterlik ve tutum düzeyleri üzerinde etkili olduğunu gösterdiğinden dolayı, bunun artırılmasının çokkültürlü eğitim açısından yararlı olacağı söylenebilir.