Bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi çerçevesinde Türkiye'de sanayileşmenin değerlendirilmesi / Funda Rana Özbey.

İÇİNDEKİLER ÖZ III ABSTRACT IV ÖNSÖZ V TABLOLAR LİSTESİ XI KISALTMALAR XIII GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL SANAYİLEŞME STRATEJİLERİ 1. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ 3 1.1. İTHAL İKAMESİ VE UYGULAMA TÜRLERİ 3 1.1.1. Doğal İthal İkamesi Süreci 3 1.1.2. Uyarılmış ithal İkamesi 4 1.2. İÇE DÖNÜK SANAYİLEŞME İLE İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME 5 1.3. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİNİN AŞAMALARI 6 1.3.1. Kolay Aşama 6 1.3.2. İkinci Aşama 6 1.4. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ'NE YÖNELİŞ NEDENLERİ 8 1.5. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİNİN ARAÇLARI 10 1.5.1. Gümrük Vergileri 10 1.5.2. İthal Yasaklan (Kotalar) 1 1 1.5.3. Kur Politikası 12 1.5.4. Sübvansiyonlar 13 2. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ 1.3 2.1. İHRACATA DAYALI SANAYİİ.EŞME STRATEJİSEN İN TANIMI 13 2.2. DIŞA DÖNÜK SANAYİLEŞME İLİ İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME 13 2.3. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSEN İN AŞAMALARI... 14 2.3.1. Teknoloji Yoğun İhracatla Üretimin IJluslararasılaşması 14 2.3.2. Çokuluslu Şirketler Aracılığıyla Üretimin IJluslararasılaşması 15 2.4. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NE YÖNELİŞ NEDENLERİ 16 2.5. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN ARAÇLARI 17 2.5.1. Döviz Kuru Politikası 17 2.5.2. İhracatta Vergi İadesi : 18 2.5.3. Diğer İhracatı Özendirici Önlemler 19 3. TEMEL SANAYİLEŞME STRATEJİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 20 3.1. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN ELEŞTİRİSİ VE UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR 20 3.2. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN ELEŞTİRİSİ VE UYGULAMA DA KARŞILAŞILAN SORUNLAR 22 3.3. BHAGWATI - KRUGER ‘AŞAMALAR” YAKLAŞIMI 24 İKİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE’DE TEMEL SANAYİLEŞME STRATEJİLERİNİN VE İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ 1. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ UYGULAMASI VE İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ 26 1.1. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞMEYE YÖNELİŞ NEDENLERİ 26 1.2. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN GELİŞİMİ 27 1.3. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN UYGULAMA ARAÇLARI 29 1.3.1. Planlarda Özendirme Önlemleri 29 1.3.2. Vergi İadesi Uygulaması 31 1.3.3. Gümrük Uygulamaları 35 1.3.4. Kotalar 35 1.3.5. Aşırı Değerlenmiş Kur Politikası 38 1.3.6. Sübvansiyonlar ve Diğer Araçlar 39 1.4. İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ 41 1.4.1. Büyüme ve Büyümenin Kaynakları 41 1.4.1.1. İthal İkamesinin Etkisi 43 1.4.1.2. Yurt İçi Talep Artışının Etkisi 45 1.4.1.3. İhracat Artışının Etkisi 46 1.4.2. Yatırımlar 48 1.4.3. Dış Ticaret 51 1.4.3.1. İhracat 52 1.4.3.2. İthalat 53 1.4.3.3. İthalata Bağımlılık 54 1.4.4. İstihdam 56 2. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ UYGULAMASI VE İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ 58 2.1. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞMEYE YÖNELİŞ NEDENLERİ 58 2.2. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN GELİŞİMİ 60 2.3. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ’NİN UYGULAMA ARAÇLARI 61 2.3.1. Döviz Kuru Politikası 61 2.3.2. İhracatta Vergi İadesi 63 2.3.3. İhracatı Özendirici Diğer Uygulamalar 65 2.3.3.1. İhracat Kredileri 65 2.3.3.2. Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu 67 2.3.3.3. Kurumlar Vergisi İstisnası 68 2.3.3.4. İhraç Ürünleri Girdilerine Gümrük Vergisi İstisnası 69 2.3.3.5. Döviz Tahsisi 69 2.3.3.6. Vergi, Resim, Harç İstisnası, ve K.D.V. Muafiyeti 70 2.3.3.7. Diğerleri 71 2.4. İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ 74 2.4.1. Büyüme ve Büyümenin Kaynaklan 74 2.4.2. Yatırımlar 79 2.4.3. Dış Ticaret 83 2.4.3.1. İhracat 83 2.4.3.2. İthalat 88 2.4.3.3. İthalata Bağımlılık 90 2.4.4. İstihdam 92 3. UYGULANAN SANAYİLEŞME STRATEJİLERİNİN VE İMALAT SANAYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 96 3.1. İTHAL İKAMESİNE DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 96 3.1.1. Büyüme 96 3.1.2. Yatırımlar 98 3.1.3. Dış Ticaret 99 3.1.4. İstihdam 101 3.2. İHRACATA DAYALI SANAYİLEŞME STRATEJİSİ'NİN DEĞERLENDİRİLMESİ 102 3.2.1. Büyüme 104 3.2.2. Yatırımlar 105 3.2.3. Dış Ticaret 106 3.2.4. İstihdam 107 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SANAYİLEŞME STRATEJİSİ VE REKABETÇİ BİR SANAYİ YARATMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR - ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 1. BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SANAYİLEŞME STRATEJİSİ (B.S.S.) 110 1.1. İTHAL İKAMECİ SANAYİLEŞMENÎN ¡HRACATÇİ BIR EKONOMİK YAPIYA DÖNÜŞÜMÜ 111 1.2. EKONOMİ POLİTİKALARININ DÖNÜŞÜM AMAÇLI KULLANIMI 113 2. SANAYİNİN REKABET GÜCÜ 116 2.1. REKABET GÜCÜ KAVRAMI VE REKABET GÜCÜNÜN GÖSTERGELERİ 116 2.1.1. Teknolojik Gelişme Düzeyi 117 2.1.2. AR-GE Harcamaları Düzeyi 117 2.1.3. Firma Büyüklüğünün Önemi 117 2.1.4. Küçük işletmelerin Rolü 118 2.1.5. İnsan Sermayesi 118 2.2 ULUSLARARASI REKABET EDEBİLİRLİK KOŞULLARINDAKİ DEĞİŞMELER 118 2.3. TÜRK SANAYİNİN REKABET GÜCÜ 121 2.3.1. Türkiye’nin Rekabet Gücü Düzeyi 121 2.3.2. Rekabet Gücünün Arttınlamamasının Nedenleri- Sorunlar 124 2.3.2.1. Maliyetler 124 2.3.2.2. Verimlilik 125 2.3.2.3. Karlılık 127 2.3.2.4. Devletin Rolü 128 3. TÜRK SANAYİNİN REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI İÇİN ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 128 3.1. SANAYİLEŞME POLİTİKALARININ RASYONEL BİR BİÇİMDE BÜTÜNLEŞTİRİLMESİ 129 3.2. OPTİMAL MALİYETLERLE ÜRETİM 130 3.3. VERİMLİLİĞİN ARTTIRILMASI 131 3.4. KARLILIĞIN ARTTIRILMASI 132 3.5. DEVLETİN ROLÜNÜN ETKİNLEŞTİRİLMESİ 133 SONUÇ 136 KAYNAKÇA 140