Çok düzeyli toplu pazarlık ve Türkiye'de uygulanabilirliği / DR. Mehtap Demir.

İÇİNDEKİLER SUNUŞ V ÖNSÖZ VII GİRİŞ 1 birinci BOLUM KÜRESELLEŞME VE TOPLU PAZARUĞIN ÇEVRESİNDE DÖNÜŞÜM 1.1. ÜRETİM SÜRECİNDE YAŞANAN DÖNÜŞÜM 5 1.1.1. üretimin Yapısında Meydana Gelen Değişim ve Post Fordizm 8 1.1.2. Neoliberal Politikalarm Yükselişi 12 1.1.3. İstihdamın Kadınlaşması 14 1.1.4. Esnekliğin Yaygınlaşması ve Baskın Hale Gelmesi 17 1.1.5. Eğreti İstihdam 20 1.2. ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNDE DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ 21 1.2.1. Özelleştirme 23 1.2.2. Kuralsızlaştırma 25 1.3. TOPLU PAZARLIĞIN TARAFLARINDA MEYDANA GELEN DEĞİŞİM 26 1.3.1. İşçi Sendikalarının Rolünde Değişme 26 1.3.2. İşverenin Yönetim Anlayışında Meydana Gelen Değişim 27 İKİNCİ BÖLÜM TOPLU PAZARUĞIN DEĞİŞİMİ VE ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARLIK 2.1. TOPLU PAZARLIK KAVRAMI 29 2.2. TOPLU PAZARLIKTAKİ DEĞİŞİM 30 2.2.1. Toplu Pazarlığm Kapsammda Değişme 30 2.2.2. Toplu Pazarlığın Düzeyinde Değişme 32 2.2.3. Toplu Pazarlığın İçeriğinde Değişme 33 2.3. TOPLU PAZARLIK DÜZEYLERİ 35 2.3.1. İşyeri/İşletme Düzeyinde Toplu Pazarlık 35 2.3.2. Sektörel veya İşkolu Düzeyde Toplu Pazarlık 36 2.3.3. Ulusal Düzeyde Toplu Pazarlık 37 2.3.4. Avrupa Düzeyinde Toplu Pazarlık 38 2.3.5. Uluslararası Düzeyde Toplu Pazarlık 39 2.4. ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARLIK KAVRAMI - 40 2.4.1. Çok Düzeyli Toplu Pazarlığın Önemi ve Özellikleri 41 2.4.2. Çok Düzeyli Toplu Pazarlığa Etki Eden Faktörler 42 2.4.2.1. Teknolojik Gelişmeler, Küresel Krizler ve Uygulanan İstikrar Politikaları 43 2.4.2.2. Politik örtam ve Sendikaların Hedefleri 44 2.5. ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERDE ÇOK DÜZEYLİ PAZARLIĞA İLİŞKİN HÜKÜMLER 45 2.6. ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARUĞIN UYGULANDIĞI ÖRNEK ÜLKELER 47 2.6.1. İngiltere 49 2.6.2. Fransa 51 2.6.3. Almanya 54 2.6.4. İsveç 57 2.6.5. İtalya 59 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE’DE TOPLU PAZARLIK VE GELİŞİMİ 3.1. TÜRKİYE’DE SENDİKALAR VE TOPLU PAZARUĞIN GELİŞİMİ 63 3.1.1. OsmanlI İmparatorluğu Döneminden 1963 Dönemine Kadar Sendikalar ve Toplu Pazarlık 63 3.1.2. 1963-1983 Arası Dönemde Sendikalar ve Toplu Pazarlık 67 3.1.3. 1983’ten Günümüze Sendikalar ve Toplu Pazarlık 69 3.2. TÜRKİYE’DE SENDİKALAR VE TOPLU PAZARUĞININ TEMEL ÖZELLİKLERİ VE SORUNLARI 71 3.2.1. Türkiye’de Sendikacılığının Temel Özellik ve Sorunları 71 3.2.1.1. Sendikalaşma Düzeyi ve Örgütlenme Düzeyi Sorunu 72 3.2.1.2. Yasal Düzenlemelerle Biçimlendirilmiş Sendikacılık 73 3.2.1.3. Kamu Kesiminde Örgütlülük 76 3.2.1.4. Pragmatik ve Uzlaşmacı Sendikacılık 77 3.2.2. Türk Toplu Pazarlık Yapısının Temel Özellik ve Sorunları 77 3.2.2.I. Ücret Sendikacılığına İndirgenmiş Toplu Pazarlık Yapısı 78 3.2.2.2. Yasal Düzenlemelerle Biçimlendirilmiş azarlık Yapısı 78 3.2.2.3. Barışçıl Çözüm Yollarının Etkin ölmaması 79 3.2.2.4. Çok Düzeyli Toplu Pazarlığın Yapılmamış Olması 82 3.3. TÜRKİYE’DE TOPLU PAZARLIK DÜZEYLERİ VE GELİŞİMİ 82 3.3.1. İşyeri/İşletme Düzeyinde Toplu Pazarlık Uygulamaları 83 3.3.2. İşkolu Düzeyinde Toplu Pazarlık Uygulamaları 84 3.3.3. Grup Düzeyinde Toplu Pazarlık 85 3.3.4. Çerçeve Sözleşme 86 3.3.4.1. 6356 sayılı Kanun ve Çerçeve Sözleşme 86 3.3.4.2 Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü 87 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARLIK ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA 4.1. ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARLIK ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA 91 4.1.1. Metodoloji ve Araştırma Süreci 91 4.1.1.1. Araştırmanm Amacı ve Önemi 92 4.1.1.2. Araştırmama Evren ve Örneklemi 93 4.1. L3. Veri Toplama Tekniği 93 4.1.1.4. Araştırma Soruları 94 4.1.1.5. Araştırmama Sınırlılıkları 95 4.1.2, Alan Araştırmasmın Bulguları 95 4.1.2.1. Katılımcılara Yönelik Bulgu ve Yorumlar 95 4.1.2.1.1. Katılımcıların Yaşlarına Göre Bulgular 96 4.1.2.1.2. Katılımcıların Eğitim Durumlarına Göre Bulgular 96 4.1.2.1.3. Katılımcıların Deneyimlerine Göre Bulgular 97 4.1.2.2, Küreselleşmeye Yönelik Bulgu ve Yorumlar 97 4.1.2.2.1. Küreselleşme ve Toplu Pazarlık 97 4.1.2.2.2. Bireyselleşme ve Toplu Pazarlık 99 4.1.2.2.3. Teknoloji ve Toplu Pazarlık 101 4.1.2.3, Toplu Pazarlık ve Toplu Pazarlık Düzeylerine İlişkin Bulgular 103 4.1.2.3.1. Yasal Düzenlemeler ile İlgili Bulgular 103 4.1.2.3.2. Örgütlenme Düzeyi İle İlgili Bulgular 106 4.1.2.3.3. Toplu Pazarlık Düzey Serbestisi ile İlgili Bulgular 107 4.1.2.3.4. Türkiye İçin Toplu Pazarlık Düzeyi Önerileri.... 109 4.1.2.3.5. Çerçeve Sözleşmeye İlişkin Bulgular 111 4.I.2.4. Çok Düzeyli Toplu Pazarlığa Yönelik Bulgular 114 4.1.2.4.1. Çok Düzeyli Toplu Pazarlık Kavramı 114 4.1.2.4.2. Çok Düzeyli Toplu Pazarlığın Gerekliliği 116 4.1.2.4.3. Toplu Pazarlık Kapsamına Olası Etkileri Bakımından Bulgular 117 4.1.2.4.4. Uygulanabilmesi için Tarafların Neler Yapması Gerektiği Konusunda Bulgular 118 4.2. ÇOK DÜZEYLİ TOPLU PAZARLIĞIN TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİRLİĞİ U9 4.2.1. Endüstri İlişkilerine Muhtemel Etkileri 119 4.2.1.1. Sendikalar Üzerinde Etkisi 120 4.2.1.2. Toplu Sözleşmenin Yaygınlaşmasına Etkisi 122 4.2.1.3. Çalışma Barışma Etkisi 126 4.2.2. Sosyal Politikalara Muhtemel Etkileri 126 4.2.3. Bölüşüm Mekanizması Olarak Çok Düzeyli Toplu Pazarlığın Etkileri 127 4.2.4. Ekonomik Açından Çok Düzeyli Pazarlığın Etkileri 129 4.2.5. Çok Düzeyli Toplu Pazarlık İçin Yapılması Gereken Yasal Değişiklikler 130 SONUÇ 135 KAYNAKÇA 141 EKLER Ek-1 Soru Formu 147 Ek-2 Katılımcı Bilgileri 148