Psikofizikte ölçekleme uygulamaları/ Prof. Dr. Duygu Anıl, Arş. Gör. Hatice İnal.

Includes bibliographical references.

Prof. Dr. Duygu Anıl iii Arş. Gör. Hatice İnal v Ön Söz vii 1. Bölüm Giriş 1.1. Psikofizikte Ölçekleme 2 2. Bölüm İkili Karşılaştırmalarla Ölçekleme 2.1. İkili Karşılaştırma Yönteminde Temel Kavramlar ve Aksiyomlar 12 2.2. Karşılaştırmalı Yargı Kanunu 15 2.3. V. Hal Denklemiyle Tam Veri Matrisinden Ölçekleme 16 2.4. V. Hal Denklemiyle Eksik Veri Matrisinden Ölçekleme 17 2.5. Ölçek Değerlerinin İç Tutarlılığının Belirlenmesi 18 2.6. III. Hal Eşitliği ile Tam Veri Setinden Ölçekleme 19 2.7. Tutarlılık ve Uyum Ölçüleri 20 2.8. İkili Karşılaştırmada V. Hal Tam Veri Matrisinden Ölçekleme Uygulaması 22 2.9. V. Hal Denkleminden Elde Edilen Ölçek Değerlerinin İç Tutarlılığı 29 2.10. İkili Karşılaştırmada V. Hal Eksik Veri Matrisinden Ölçekleme Uygulaması 38 2.11. İkili Karşılaştırmada III. Hal Tam Veri Matrisinden Ölçekleme Uygulaması 48 2.12. İkili Karşılaştırma ile Yapılan Ölçeklemenin Uyum Ölçüsü 59 2.13. V. Hal ile III. Hal Denklemi ile Yapılan İkili Karşılaştırma Ölçekleme Sonuçlarının Karşılaştırılması 61 3. Bölüm Sıralama Yargılarıyla Ölçekleme 3.1. Sıralama Yargılarıyla Ölçekleme Uygulaması 64 4. Bölüm Sınıflama Yargılarıyla Ölçekleme: Ardışık Aralıklar Yöntemi 4.1. Sınıflama Yargıları Kanunu 78 4.2. B Hali Tam Veri Setinden Grafik Çözümleri 80 4.3. B Hali Eksik Veri Setinden Grafik Çözümleri 81 4.4. B Hali Tam Veri Setinden Sayısal Çözüm 81 4.5. D Haliyle Tam Veri Matrisinden Çözümleme 82 4.6. D Haliyle Eksik Veri Matrisinden Çözümleme 83 4.7. Ardışık Aralıklar Yöntemi Iç Tutarlığının Hesaplanması 84 4.8. Ardışık Aralıklar Yönteminde B Hali İçin Tam Veri Matrisinden Grafik Yardımıyla Ölçekleme Uygulaması 84 4.9. Ardışık Aralıklar Yönteminde B Hali İçin Eksik Veri Matrisinden Grafik Yardımıyla Ölçekleme Uygulaması 96 4.10. Ardışık Aralıklar Yönteminde B Hali İçin Tam Veri Matrisinden Sayısal Çözümü ile Ölçekleme Uygulaması 106 4.11. Ardışık Aralıklar Yönteminde D Hali İçin Tam Veri Matrisinden Ölçekleme Uygulaması 111 4.12. Ardışık Aralıklar Yönteminde D Hali İçin Eksik Veri Matrisinden Ölçekleme Uygulaması 115 4.13. B Hali İle D Hali Denklemi ile Yapılan Ardışık Aralıklar Yöntemi ile Ölçekleme Sonuçlarının Karşılaştırılması 119 5. Bölüm Mutlak Yargılarla Ölçekleme 5.1. Mutlak Yargılarla Ölçekleme Örnek Uygulama 124 6. Bölüm Dereceleme Toplamları ile Ölçekleme 6.1. Korelasyona Dayalı Madde Analizi 129 6.2. t-Test Tekniğine Dayalı Madde Analizi 130 6.3. Faktör Analizine Dayalı Madde Analizi 131 6.4. Dereceleme Toplamları ile Ölçekleme Örnek Uygulama 132 7.1. Çok Boyutlu Ölçekleme 144 7.2. Çok Boyutlu Ölçekleme Proxscal Örnek Uygulama 145 7.3. Çok Boyutlu Ölçekleme Alscal Örnek Uygulama 157 Kaynakça 167

Psikolojik özellikleri ölçmek gibi güç bir işe kalkıştığımız bu uygulama kitabı ile siz bilime emek ve gönül veren, ölçtüğü özelliği anlamaya, kendini geliştirmeye uzmanlaşmaya çalışan böylesi zorlu yolculukta bizimle birlikte yol alan tüm bilim okuyucularıma adadığım kitabımızın sizlerle buluşmasının mutluluğunu ve heyecanını yaşıyorum. Yedi bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde; ölçeklemenin psikofizikte ilk çalışmalarının yapıldığı metafizik örneklerle tarihsel gelişimi anlatılmakta, diğer beş bölümde tek boyutlu ölçeklemenin ikili karşılaştırma, sıralama , sınıflama , mutlak yargılarla ve dereceleme toplamlarıyla nasıl uygulanacağı sizlere anlatılmaktadır. Yedinci bölüm çok boyutlu ölçeklemeye bir giriş niteliğinde sunulmuş ve uygulamalı olarak araştırma örneği ile verilerek araştırmacılara fayda sağlayacağı düşüncesi ile bu kitapta yerini almıştır. Kitabın en önemli özelliği; teorik konuların paylaşılması ile birlikte her bölümde yer alan araştırma sonuçlarına dayanarak farklı ölçekleme yöntemlerinin çözümünü bilgisayarda uygulama sonuçları ile analiz ederek sunmaktır. Doktora düzeyinde okutulan Ölçekleme Teknikleri dersimin ilk gününden beri teorik olduğu kadar bilgisayarda uygulamalı olarak çözüp anlattığım bu dersin yirmi beş yıl sonra “Psikofizikte Ölçekleme Uygulamaları” adıyla yeni bir solukla hazırlanan bu eserini, ölçme alanına sunmanın büyük onur ve gururunu yaşıyorum. Kitabın sadece sosyal bilimler psikometri, eğitim, işletme, hukuk, ekonometri alanlarına değil tıp, hemşirelik, güzel sanatlar gibi uzman tahminlerine dayalı ölçmelerin yapıldığı farklı alanlara da hizmet edeceği düşünülmektedir.