H. 1310 (M. 1892) tarihli Selanik vilayeti salnamesi'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi / İsmail Çakır; tez danışmanı Prof.Dr.Bülent Özdemir.

Tez (Yük)--Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı.

Kaynakça var.

Salnameler, Osmanlı Devleti tarihinin 19. yüzyılın ikinci yarısı için birinci elden temel bilgi kaynaklarıdır. Bunların okunup açılanması dönemin aydınlatılması adına yapılabilecek önemli çalışmalardandır. Bu salnameler içinde Vilayet salnameleri de önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada akademik literatüre katkı olması amacıyla H. 1310 (M. 1892) Tarihli Selanik Vilayeti Salnamesinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Dünyadaki gelişmelere ayak uydurmaya çalışan Osmanlı Devleti, 19. Yüzyıl başlarında başladığı askeri yenileşmelere, Tanzimat Dönemi ile birlikte sosyal ve kültürel alanda yapılan yenilikleri de eklemiştir. Bu duruma meşrutiyetin ilanı ile birlikte yönetimsel alanda yapılan değişimler dahil edilmiştir. Meşrutiyetin ilanından sonraki askeri başarısızlıklar ve toprak kayıpları Osmanlı Devleti'nde iç huzursuzlukların artmasına sebep olmuştur. Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bu durumdan faydalanmak isteyen Balkan ulusları bağımsızlık için Rusya'dan ve Avrupa'dan aldıkları destekle hareketlenmeye başlamışlardır. Balkanlardaki kargaşanın ve huzursuzluğun yaşandığı yerlerden biri de Selanik şehridir. M.Ö. 315 tarihinde Makedon Kralı Kassander tarafından kurulan şehir, 1430 tarihinde II. Murad tarafından kesin olarak Osmanlı Devleti egemenliğine alınmıştır. 1492'den sonra Osmanlı Devleti tarafından Yahudi göçmenlerin yerleştirildiği şehir, Avrupa'ya yapılan askeri harekatlar için üs olarak kullanılmıştır. Farklı ulus yapısına sahip şehrin nüfusu 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren artmıştır. Bu artışa paralel şehrin aldığı belediyecilik hizmetleri ile çehresi de değişmiştir. Bu dönemde şehirde yönetim aleyhtarı olan yönetici ve komutanların toplandığı görülmektedir. Bu durum şehri muhalefetin ve huzursuzluğun merkezi haline getirmiştir.