000 17027nam a2200313 i 4500
001 46125
008 171230s2017 tu f 1 tur d
020 _a9789750243394
_q(paperback)
040 _aBAUN
_beng
_cBAUN
_erda
049 _aBAUN_MERKEZ
050 0 0 _aHT395.T9
_bK373 2017
100 1 _aKarakılçık, Yusuf
245 1 0 _aYeni bölgeselleşme politikaları ve Türkiye’de bölge yönetimi :
_bkuramlar, tartışmalar ve yeni yaklaşımlar, uygulama örnekleri ve Türkiye/
_cProf. Dr. Yusuf Karakılçık
250 _aGüncellenmiş 2. Baskı
264 1 _aAnkara :
_bSeçkin Yayıncılık,
_c2017.
300 _a330 pages :
_btables ;
_c24 cm.
336 _atext
_btxt
_2rdacontent
337 _aunmediated
_bn
_2rdamedia
338 _avolume
_bnc
_2rdacarrier
490 1 _aSeçkin
_aİşletme & Finans no;
_v137
504 _aIncludes bibliographical references.
505 0 0 _tİçindekiler
_tİkinci Baskıya Önsöz5
_tÇizelgeler (Tablolar) ve Çizimler15
_tKısaltmalar Dizini17
_tBİRİNCİ ANABÖLÜM KURAMSAL BİLGİLER VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ
_tBÖLGE KAVRAMI, BÖLGE KALKINMA POLİTİKALARI VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ
_t1. GİRİŞ21
_t2. BÖLGE KAVRAMININ ORTAYA ÇIKIŞI, GELİŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, BİLEŞENLERİ VE BÖLGE TÜRLERİ23
_t2.1. Bölge Kavramı ve Gelişimi24
_t2.1.1. Bölge Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi24
_t2.1.2. Bölge Kavramının Tanımı ve Günümüzde Bölge Algısı27
_t2.1.3. Bölge Kavramı ve Türkiye’nin Genel Bölge Algısı28
_t2.2. Bölge Türleri, Bileşenleri ve Özellikleri30
_t2.2.1. Bölge Bileşenleri ve Ana Özellikleri31
_t2.2.2. Bölge Türleri ve Sınıflandırma Düzeyleri33
_t2.2.3. AB’nin Bölge Sınıflama Sistemi (NUTS)36
_t2.3. Yeni Bölgecilik Akımı ve Bölgeselleşme Kavramı40
_t2.3.1. Bölgecilik Kavramı ve Yeni Bölgecilik Anlayışı40
_t2.3.2. Bölgeselleşme Kavramı, İçeriği ve Gelişimi45
_t2.3.2.1. Bölgeselleşme Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişim Süreci46
_t2.3.2.2. Bölgeselleşme Kavramının Tanımı, İçeriği ve Boyutları47
_t2.3.2.3. Bölgeselleşmenin Nedenleri–Bölgeselleşmeye Yol Açan Etmenler49
_t2.3.3. Bölgeselleşme Bağlamında “Bölge Yerel Yönetimi” Kavramı ve İçeriği51
_t3. BÖLGESEL KALKINMA VE BÖLGESEL KALKINMA POLİTİKASI54
_t3.1. Kalkınma Kavramı, Anlamı ve Kalkınma–Bölgesel Kalkınma İlişkisi54
_t3.2. Bölgesel Kalkınma: Anlamı, Önemi, Özellikleri ve Gelişimi58
_t3.2.1. Bölgesel Kalkınma Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi58
_t3.2.2. Bölgesel Kalkınma Kavramının Tanımı ve Özellikleri60
_t3.3. Bölgesel Kalkınma Sorunları, Nedenleri ve Etkileri62
_t3.3.1. Bölgesel Eşitsizlik–Dengesizlik Sorunu, Ortaya Çıkışı ve Gelişimi62
_t3.3.2. Bölgesel Eşitsizliklerin Nedenleri ve Etkileri65
_t3.4. Bölgesel Kalkınmayı Sağlayan Potansiyel Etmenler70
_t3.5. Bölgesel Kalkınma Stratejisi ve Bölgesel Kalkınma Politikaları73
_t3.5.1. Bölgesel Kalkınma Stratejisi ve Kalkınma Politikası Süreci74
_t3.5.2. Bölgesel Kalkınma Politikasının İlkeleri75
_t3.5.3. Bölgesel Kalkınma Politikasının Amaçları77
_t3.5.4. Bölgesel Kalkınma Politikasının Araçları79
_t4. BÖLGESEL PLANLAMA: ANLAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ83
_t4.1. Planlama Kavramı ve Planlama Düzeyleri (Hiyerarşisi)83
_t4.2. Bölgesel Planlama Kavramı, Gelişimi ve Bölgesel Planlamanın Gerekçeleri88
_t4.3. Bölgesel Planlamanın Amacı, Özellikleri ve Gelişimi89
_t4.4. Bölgesel Planlama–Planlı Kalkınma İlişkisi ve Bölgesel Planlamada Ölçek Sorunu91
_t5. BÖLGESEL KALKINMAYA YÖNELİK KURAMSAL YAKLAŞIMLAR92
_t5.1. Bölgesel Kalkınmaya Yönelik Geleneksel Kuram ve Yaklaşımlar93
_t5.1.1. Keynesyen Bölgesel Kalkınma Teori ve Modelleri93
_t5.1.2. Neoklasik Bölgesel Kalkınma–Büyüme Teorisi94
_t5.1.3. Diğer Geleneksel Modeller95
_t5.2. Tam Yığılma Modelleri95
_t5.2.1. Birikimli/Yığılmalı Nedensellik Teorisi96
_t5.2.2. Büyüme Kutupları Teorisi97
_t5.3. Yerel Çevre Modelleri98
_t5.3.1. İçsel (Endojen) Büyüme Modelleri99
_t5.3.2. Emeğin Organizasyonundaki Değişikliklere Dayanan Teoriler99
_t5.4. Bölgesel Yenilik Modelleri100
_t5.4.1. Kuluçka Teorileri100
_t5.4.2. Ürün Yaşam Döngüsü Modelleri101
_t5.4.3. Yenilikçi Çevre Teorisi102
_t5.4.4. Rekabetçi Üstünlükler Teorisi102
_t5.4.5. Karşılıklı Bağımlılıklar Teorisi103
_t5.5. Bölgesel Kalkınma Teorilerinin Genel Değerlendirmesi104
_t6. AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NİN BÖLGE ANLAYIŞI VE BÖLGESEL KALKINMA POLİTİKALARI106
_t6.1. AB’nin Bölge Anlayışı ve Bölgeselleşme Politikasının Genel Çerçevesi106
_t6.1.1. AB’de Bölge Kavramı ve Bölge Ayrımları107
_t6.1.2. AB’de Bölgesel Farklılıklar ve Bölgeselleşme Süreci108
_t6.2. AB Bölgesel Politikasının İlkeleri ve Hedefleri111
_t6.3. AB Bölgesel Politikasının Gelişim Süreci ve Evrimi113
_t6.4. AB Bölgesel Politikasının Yasal Çerçevesi ve Hukuki Temelleri117
_t6.5. AB Bölgesel Kalkınma Politikasının Araçları121
_t6.5.1. Yapısal Fonlar122
_t6.5.1.1. Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu123
_t6.5.1.2. Avrupa Sosyal Fonu123
_t6.5.1.3. Uyum Fonu124
_t6.5.1.4. Avrupa Tarımsal Yönlendirme ve Garanti Fonu124
_t6.5.1.5. Avrupa Balıkçılığı Yönlendirme ve Finans Fonu125
_t6.5.2. Diğer Mali Araçlar126
_t6.5.2.1. Avrupa Yatırım Bankası Kredileri126
_t6.5.2.2. Topluluk Girişimleri (Programları)127
_t6.5.2.3. Avrupa Komşuluk ve Ortaklık Aracı129
_t6.5.2.4. Kalkınma İşbirliği ve Ekonomik İşbirliği Aracı130
_t6.5.2.5. İstikrar Aracı130
_t6.5.2.6. Aday Olmayan Ülkelere Yönelik Mali Yardımlar130
_t6.6. AB Bölgesel Kalkınma Politikasının Kurumları131
_t6.6.1. Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu131
_t6.6.2. Avrupa Yatırım Bankası132
_t6.6.3. Avrupa Birliği Bölgeler Komitesi132
_t6.6.4. Avrupa Sayıştayı134
_t6.7. AB Bölgesel Politikasının Sonuçları ve Etkileri134
_t7. ÜLKE ÖRNEKLERİNDE UYGULANAN BÖLGE KALKINMA POLİTİKALARI138
_t7.1. AB Ülkelerinde Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları138
_t7.1.1. İngiltere’de Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları140
_t7.1.2. İspanya’da Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları144
_t7.1.3. İtalya’da Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları145
_t7.1.4. Fransa’da Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları ve Bölge Yönetimi147
_t7.1.5. Almanya’da Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları ve Gelişimi152
_t7.2. ABD’nin Bölgesel Kalkınma Politikası ve Gelişimi154
_t7.3. Diğer Ülkelerde Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları156
_t7.3.1. Latin Amerika Ülkelerinin Bölgesel Kalkınma Politikası ve Gelişimi156
_t7.3.2. Uzakdoğu Asya Ülkelerinin Bölgesel Kalkınma Politikası ve Gelişimi158
_t7.3.3. Rusya Federasyonu’nun Bölgesel Kalkınma Politikası ve Gelişimi158
_t8. BÖLGESEL REKABET KAVRAMI VE BÖLGE KALKINMA İLİŞKİSİ159
_t8.1. Rekabet Edebilirlik Kavramı ve Bölgesel Rekabet Edebilirliğin Anlamı160
_t8.2. Bölgesel Rekabet Edebilirliği Belirleyen Temel Etmenler164
_t8.3. Bölgesel Rekabet Edebilirliği Artırmaya Yönelik Politika ve Stratejiler168
_t8.4. Bölgesel Rekabet Edebilirlik–Bölgesel Kalkınma İlişkisi171
_t9. BÖLGESEL KALKINMADA “YÖNETİŞİM TEMELLİ” YENİ İŞBİRLİĞİ MODELLERİ VE KALKINMA AJANSLARININ DOĞUŞU173
_t9.1. Yönetişim Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi174
_t9.2. Yönetişimin Tanımı, Özellikleri ve İlkeleri176
_t9.3. Yönetişimin Uygulanma Düzeyleri178
_t9.3.1. Küresel (Uluslararası Düzeyde) Yönetişim178
_t9.3.2. Ulusal Düzeyde Yönetişim179
_t9.3.3. Yerel Düzeyde Yönetişim ve Uygulama Modelleri181
_t9.3.4. Bölgesel Yönetişim ve Uygulama Modelleri182
_t9.4. Yönetişim Temelli Yeni Bölgesel İşbirliği Modelleri ve BKA’ların Konumu184
_t10. YÖNETİŞİMCİ “BÖLGESEL KALKINMA AJANSLARI” MODELİ VE GELİŞİMİ188
_t10.1. Kalkınma Ajansı Kavramı ve BKA’ların Tanımı189
_t10.2. Kalkınma Ajanslarının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi191
_t10.3. Genel Olarak Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Özellikleri195
_t10.4. Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Amaçları196
_t10.5. Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Yapısı ve İşlevleri197
_t10.6. BKA’ların Sınıflandırılması ve Faaliyetleri199
_t10.6.1. Kuruluş Biçimlerine Göre BKA’lar199
_t10.6.2. Faaliyetlerine Göre Bölgesel Kalkınma Ajansları200
_t10.7. Genel Olarak BKA’ların Mali Olanakları ve Denetimi201
_t10.8. BKA’larla İlgili Genel Değerlendirme202
_t10.8.1 BKA’larla İlgili Olumlu Değerlendirmeler202
_t10.8.2. BKA’larla İlgili Olumsuz–Eleştirel Değerlendirmeler203
_tİKİNCİ ANABÖLÜM TÜRKİYE’DE BÖLGE YÖNETİMİ TÜRKİYE’NİN BÖLGE KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGE YÖNETİMİ UYGULAMALARI11. TÜRKİYE’DE BÖLGE KAVRAMINA BAKIŞ VE BÖLGELER ARASI EŞİTSİZLİK SORUNU209
_t11.1. Türkiye’de Bölge Kavramına Bakış ve Bölgeleme Anlayışı209
_t11.2.
505 0 0 _tTürkiye’de Bölge Türleri ve Bölge Sınıflama Çalışmaları210
_t11.3. Türkiye’de Bölgesel Sorunların Ortaya Çıkışı ve Gelişimi212
_t11.3.1. Türkiye’de Bölgesel Farklılık ve Eşitsizliklerin Nedenleri216
_t11.3.1.1. Bölgesel Farklılığa ve Eşitsizliğe Yol Açan Tarihsel Nedenler216
_t11.3.1.2. Bölgesel Farklılığa ve Eşitsizliğe Yol Açan Coğrafi Nedenler217
_t11.3.1.3. Bölgesel Farklılığa ve Eşitsizliğe Yol Açan Ekonomik Nedenler218
_t11.3.1.4. Bölgesel Farklılığa ve Eşitsizliğe Yol Açan Sosyo–Kültürel Nedenler220
_t11.3.1.5. Bölgesel Farklılığa ve Eşitsizliğe Yol Açan Siyasal Nedenler221
_t11.3.2. Türkiye’de Bölgesel Eşitsizliklerin Yol Açtığı Sorunlar222
_t12. TÜRKİYE’DE UYGULANAN BÖLGESEL KALKINMA POLİTİKALARI VE BÖLGESEL PLANLAMA PROJELERİ226
_t12.1. Türkiye’de Bölgesel Politikaya İlişkin Hukuksal ve Kurumsal Gelişmeler227
_t12.2. Türkiye’de Bölgesel Politika Alanında Faaliyet Yürüten Kurumlar231
_t12.2.1. TBMM ve Hükümet231
_t12.2.2. Devlet Planlama Teşkilatı–Kalkınma Bakanlığı231
_t12.2.3. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı232
_t12.2.4. GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı233
_t12.2.5. Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi (KOSGEB) Başkanlığı233
_t12.2.6. İller Bankası234
_t12.2.7. Türkiye Kalkınma Bankası (TKB)234
_t12.2.8. Bölgesel Katkılı Diğer Kuruluşlar235
_t12.3. Türkiye’de Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikası Araçları236
_t12.3.1. Kalkınmada Öncelikli Yöre Uygulaması237
_t12.3.2. Yatırım Teşvikleri239
_t12.3.3. Bölgesel Kalkınma Projeleri240
_t12.3.4. Organize Sanayi Bölgeleri241
_t12.4. Türkiye’de Uygulanan Bölgesel Kalkınma Politikaları241
_t12.4.1. Planlı Dönem Öncesi: Kuruluş ve Arayış Dönemi (1923–1960)241
_t12.4.1.1. 1923–1930 Arası Dönem: Kuruluş Yılları Bölgesel Politikaları242
_t12.4.1.2. 1930–1950 Arası Devletçi Dönem Bölgesel Kalkınma Politikaları244
_t12.4.1.3. 1950–1960 Arası İkinci Liberal Dönem Bölgesel Kalkınma Politikaları245
_t12.4.2. Planlı Dönem Bölgesel Kalkınma Politikaları (1960 Sonrası Dönem)246
_t12.4.2.1. Sosyal Devletçi–Müdahaleci Dönem Bölgesel Politikalar (1960–1980)247
_t12.4.2.2. Yeniden Liberal Dönem ve Dönemin Bölgesel Politikası (1980–2000)248
_t12.4.2.3. 2000’li Yıllar: AB ile Bütünleşme Sürecinde Bölgesel Politikalar251
_t12.4.3. Kalkınma Planları ve Kalkınma Politikalarının Planlara Yansıması253
_t12.4.3.1. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1963–1967)253
_t12.4.3.2. İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1968–1972)254
_t12.4.3.3. Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1973–1977)254
_t12.4.3.4. Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1979–1983)255
_t12.4.3.5. Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1985–1989)255
_t12.4.3.6. Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1990–1994)256
_t12.4.3.7. Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (1996–2000)256
_t12.4.3.8. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Dönemi (2001–2005)257
_t12.4.3.9. Dokuzuncu Kalkınma Planı Dönemi (2007–2013)258
_t12.4.3.10. Onuncu Kalkınma Planı Dönemi (2014–2018)259
_t12.5. Türkiye’nin Bölgesel Planlama Deneyimleri262
_t12.5.1. Köyceğiz–Dalaman Kalkınma Projesi263
_t12.5.2. Doğu Marmara Planlama Projesi263
_t12.5.3. Çukurova Bölgesi Gelişme Projesi263
_t12.5.4. Keban Projesi264
_t12.5.5. Zonguldak–Karabük–Bartın Bölgesel Gelişme Projesi265
_t12.5.6. Doğu Anadolu Projesi (DAP)265
_t12.5.7. Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Projesi (DOKAP)267
_t12.5.8. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)267
_t13. TÜRKİYE’DE BÖLGE YÖNETİMİ UYGULAMALARI VE BÖLGE YÖNETİŞİMİNE GEÇİŞ SÜRECİ271
_t13.1. Türkiye’de “Bölge Yönetimi” Kuruluşlarının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi271
_t13.1.1. Osmanlıdan Cumhuriyet’e Geçişte “Bölge Yönetimi” Uygulaması: Umumi Müfettişlikler272
_t13.1.2. Cumhuriyetin Kuruluş Yıllarında “Bölge Yönetimi” Uygulaması: Umumi Müfettişliklerden “Hizmet” Amaçlı Bölgesel Kuruluşlara Geçiş274
_t13.1.3. Çok Partili Dönemde “Bölge Yönetimi” Uygulaması: “Hizmet” Amaçlı Merkezi Bölgesel Kuruluşların Yaygınlaşması276
_t13.1.4. Planlı Dönemde “Bölge Yönetimi” Uygulaması: “Kalkınma ve Güvenlik” Amaçlı Merkezi Bölgesel Kuruluşların Yaygınlaşması278
_t13.1.5. 1923–1980 Arası Dönemin Bölge Yönetimi Tartışmaları: Dönemin Genel Değerlendirmesi280
_t13.2. Türkiye’de Neoliberal Dönem: “Bölge Yönetimi”nden “Bölge Yönetişimine Geçiş Süreci (1980–2000)282
_t13.2.1. Neoliberal Dönemde “Bölge Yönetimi” Arayışları ve Bölge Yönetimi” Denemeleri283
_t13.2.2. Neoliberal Dönemde “Bölge Yönetimi” Uygulamasının Somut Araçları: “Bölgesel Kuruluşlar”290
_t13.2.3. Bölge Yönetiminde Yeni Eğilimler ve Yeni Bölgesel Yapılanma Arayışları291
_t13.3. 2000’li Yıllar ve Bölge Yönetişimi Modeline Geçiş Süreci Öneriler ve Tartışmalar294
_t13.4. Bölge Yönetişimine Geçişte AB’nin Etkileri299
_t13.5. AB Bölgesel Politikasına Uyumlu Bölgesel Kurumsal Yapıların Oluşturulması Süreci301
_t14. TÜRKİYE’DE BÖLGE YÖNETİŞİMİ VE BÖLGE KALKINMA AJANSLARI (BKA) UYGULAMASI304
_t14.1. Türkiye’de Bölgesel Kalkınma Ajansı Uygulamasına Hazırlık Denemeleri304
_t14.2. Türkiye’de Yönetişimci BKA’ların Yasalaşma Süreci309
_t14.3. Bölge Kalkınma Ajanslarının Amacı ve Özellikleri309
_t14.4. Bölge Kalkınma Ajanslarının Kurumsal Yapısı ve Organları312
_t14.4.1. Kalkınma Kurulu313
_t14.4.2. Yönetim Kurulu,316
_t14.4.3. Genel Sekreterlik317
_t14.4.4. Yatırım Destek Ofisleri318
_t14.5. Kalkınma Ajanslarının Görev ve Yetkileri319
_t14.6. Kalkınma Ajanslarının Personeli320
_t14.7. Kalkınma Ajanslarının Finansmanı321
_t14.8. Türkiye’de Kurulan Bölgesel Kalkınma Ajansları321
_t14.9. Türkiye’de BKA’ların Denetimi322
_t14.10. Kalkınma Ajanslarının Bölgesel Kalkınma Planlarının Hazırlanması ve Uygulanmasındaki Yeri ve İşlevi324
_t14.11. Türkiye’de Bölgesel Kalkınma Ajanslarına Yönelik Eleştiriler325
_t15. TÜRKİYE’DE YENİ BÖLGESEL POLİTİKALARIN OLUŞUMU VE YENİ “BÖLGESELLEŞME” ANLAYIŞI326
_t15.1. Türkiye’nin Bölgesel Gelişme Stratejisi ve Yeni Bölge Politikası327
_t15.2. Bölgesel Gelişme Politikasının ve Kurumsal Yapıların Etkinleştirilmesi328
_t15.3. Yeni Bölgesel Gelişme Stratejisinin Öngörüleri331
_t15.4. Türkiye’de Yeni Yerinden Yönetim Düzenlemeleri ve İl Ölçekli Yeni Büyükşehir Uygulamasının Bölge Yönetimine Etkileri333
_t16. GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ336
_tSonsöz341
_tKaynakça345
520 _aGüncellenmiş 2. Baskısını yapan eser, İİBF'lerde lisans ve lisansüstü programlarda okutulan Bölgesel Kalkınma Politikaları, Bölge Yönetimi ve Bölgesel-Yerel Gelişme Politikaları derslerine uygun olarak, temel seviyede ve öğrencilerin anlayacağı şekilde bol örneklerle hazırlanmış, konu ile ilgili temel kavramlar, kuramsal gelişmeler ve uygulama örneklerine yer verilmiştir. Kitap, yazarın uzun yıllar üniversitelerde "Kamu Yönetimi", "Yerel Yönetimler", "Bölge Kalkınma Yönetimi" ve "Bölgesel-Yerel Gelişme Politikaları" konularında verdiği lisans ve lisanüstü derslerinin notlarından, alandaki temel kaynaklardan, ders anlatımı sırasında öğrencilerin yönelttiği sorulardan ve mesleki deneyimlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Kitapta çok sayıda ülke örneği üzerinden politika ve model uygulamalarına yer verilmiştir. Özellikle yeni bölge kalkınma politikaları ve bölge yönetimi-yönetişimi modelleriyle ilgili bilgilerin ana hatları ile tek bir kitapta yer alması kitabı pratik bir hale getirmekte, alandaki çok önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
650 0 _aRegional planning
_zTurkey.
830 0 _9108507
_aSeçkin Yayıncılık (Yayınları).
830 0 _930632
_aSeçkin Yayıncılık (Yayınları).
_pİşletme-Finans dizisi
_v137.
942 _2lcc
_cKT
999 _c48039
_d48039