000 05218nam a2200361 i 4500
005 20250728135042.0
008 040216s2020 tu d b 001 0 tur c
020 _a9786054921409
_q(paperback)
040 _aBGZ
_beng
_cBGZ
_dBAUN
_erda
041 0 _atur
049 _aBAUN_MERKEZ
050 4 _aPL22
_b.U84 2020
100 1 _aUser, Hatice Şirin.
_eaut
_974081
245 1 0 _aBaşlangıcından günümüze Türk yazı sistemleri /
_cHatice Şirin User ; yayın yönetmeni Ahmet Nuri Yüksel.
246 3 _aTürk yazı sistemleri
250 _a2. Basım Ekim 2020.
264 1 _aAnkara :
_bBilgi Kültür Sanat,
_c2020.
300 _a408 pages :
_billustration, charts ;
_c24 cm.
336 _atext
_btxt
_2rdacontent
337 _aunmediated
_bn
_2rdamedia
338 _avolume
_bnc
_2rdacarrier
490 1 _aYayın no: 640
500 _a-Gözden geçirilmiş yeni basım-
500 _a1. basım, Ankara 2006 Akçağ yayınları.
504 _aIncludes bibliographical references (pages [389] - 400) and index.
505 0 0 _tİÇİNDEKİLER
_tÖNSÖZ 7
_tKISALTMALAR 11
_tI. GİRİŞ 13
_t1. Yazının Doğuşu ve Gelişmesi 14
_t1.1. Alfabetik Olmayan Yazı Sistemleri 16
_t1. 2. Alfabe Yazısı 16
_t1.3. Alfabenin Kökeni ve Yayılışı 21
_t1. 4. Yazının “Elit Sınıf’ Elinde Tekel Olmaktan Çıkması ve Yaygınlaşması.... 21
_tII. ESKİ ÇAĞ’DAN YAKIN ÇAĞ’A TÜRK YAZI SİSTEMLERİ 24
_t1. Türkçenin Yazıldığı Yazı Sistemleri, Yayıldıkları Coğrafya, Kullanılma
_tSüreleri ve Kökenleri 24
_t1.1. Göktürk Yazısı 25
_t1. 1. 1. Göktürk Yazısının Kökeni 29
_t1. 1. 4. Göktürk Yazısının Kullanımı 37
_t1. 2. Mani Alfabesi 39
_t1. 3. Soğut Alfabesi 44
_t1.4. Uygur Alfabesi 49
_t1. 5. Brahmi Yazısı 59
_t1. 6. Tibet Yazısı 64
_t1. 7. Süryani Alfabesi 69
_t1. 8. İbrani Alfabesi 77
_tIII. YAKIN ÇAĞ’DA TÜRK YAZI SİSTEMLERİ 82
_t1. Grek Alfabesi 82
_t2. Arap Alfabesi 90
_t2. 1. Arap Alfabesinin Kökeni ve Gelişmesi 92
_t2. 2. Arap Alfabesi ve Türkler 95
_t6 BAŞLANGICINDAN GÜNÜMÜZE
_t2. 2. 1. Osmanlı İmparatorluğu’nda Arap Alfabesi’ni Reform Çalışmaları 98
_t2. 2. 2. Cumhuriyet’ten Sonra Reform Çalışmaları ve Devrim Önerileri 112
_t2. 3. Doğu Türkistan (Uygur) Alfabeleri 123
_t2. 4. Güney Azerbaycan-Arap Alfabesi 137
_t3. Kiril Alfabesi 141
_t3. 1. Çuvaş Alfabesi 152
_t3. 2. Yakut Alfabeleri 163
_t3. 3. Altay Alfabeleri 173
_t3. 4. Hakas Alfabeleri 181
_t3. 5. Şor Alfabeleri 187
_t3. 6. Tuva Alfabeleri 193
_t3. 7. Gagavuz Alfabeleri 201
_t3. 8. Türkmen Alfabeleri 211
_t3. 9. Azerbaycan Alfabeleri 221
_t3. 10. Kırım Alfabeleri 240
_t3. 11. Nogay Alfabeleri 250
_t3. 12. Kumuk Alfabeleri 258
_t3.13. Karaçay-Balkar Alfabeleri 265
_t3. 14. Karakalpak Alfabeleri 274
_t3.15. Kazak Alfabeleri 284
_t3. 16. Sovyet-Uygur Alfabeleri 299
_t3. 17. Kırgız Alfabeleri 307
_t3. 18. Başkurt Alfabeleri 315
_t3. 19. Tatar Alfabeleri 327
_t3. 20. Özbek Alfabeleri :... 345
_t3. 21. Türk-Kiril Alfabelerinin Ortak ve Ortak Olmayan Harfleri 362
_t4. Latin Alfabesi 365
_t4. 1. Latin Alfabesinin Kısa Tarihi - 366
_t4. 2. Türkçe ve Latin Alfabesi 368
_t4. 3. Sovyetler Birliği Türkleri ve Latin Alfabesi 373
_t4. 4. Osmanlı/Türkiye Türkleri ve Latin Alfabesi 374
_tKAYNAKLAR 389
_tİnternet Kaynakları 400
_tDİZİN 401
520 _aTürkçenin, Türkler tarafından yazıya aktarılmasında kullanılan alfabelerinin çeşitliliği göz kamaştırıcıdır. Araştırmacılar, tarih boyunca Türkler kadar sık alfabe değiştirmiş başka bir milletin olmadığı konusunda birleşmektedir. Özellikle eski çağlarda, farklı kültür dairelerinin, Türklerin devlet kurduğu topraklarda kesişmesi nedeniyle, kültürün en önemli taşıyıcısı olan dilin kaydedildiği yazı malzemesi, muazzam bir çeşitlilikle Türkler arasına girmiştir. Bu çalışmada, Türklerin tarih boyunca kullandığı yazı sistemleri siyasi, sosyolojik, ekonomik ve dini nedenler ele alınarak incelenmiştir. Eski çağlara ait yazı sistemlerinden Göktürk, Mani, Soğut, Uygur, Brahmi, Tibet, Süryani-Estrangelo ve İbrani alfabeleri; yakın çağlarda kullanılan alfabelerden ise Grek, Arap, Kiril ve Latin sosyokültürel bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bunlar arasında Türklerin en fazla benimsediği kültür ve inancın (Budizm, İslamiyet) nakledicisi olanlar, Türkleşme belirtilerini en çok gösterenler olmuş; dolayısıyla Uygur ve Arap alfabeleri, ortalama bin yıl boyunca Türklüğün damgasını taşımıştır. Latin alfabesi ise, Türkçenin ses yapısına sağladığı uyumla ve inançların belirleyiciliğinden uzakta seçilmesi sebebiyle, dil bilimi açısından fonetik; sosyolojik ve siyasi açıdan ise kısmen tarafsız ve laik olma özelliği taşır. Latin alfabesi bu yönüyle, ilk Türk yazısı Göktürk’le özdeşleşir ve kronolojik bakımdan arada kalan diğer alfabeleri, gerçeklik dışı, hatta fantastik, bir ölçüde de romantik bir çembere sıkıştırır.
650 0 _aTurkic languages
_xAlphabet
_vHistory
_9121599
650 0 _aTurkic languages
_xWriting
_xHistory
_9121600
700 1 _aYüksel, Ahmet Nuri,
_d1935-
_ebpd
_940783
830 0 _aBilge Kültür Sanat (Series) ;
_v640.
942 _2lcc
_cKT
999 _c94058
_d94058