Gıda işkolunda çalışan kadınların koşulları ve geleceği / T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü.

Bu çalışma T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü tarafından Prof. Dr. Meryem Koray ve ekibine yaptırılmıştır.

Includes bibliographical references and index.

İÇİNDEKİLER SUNUŞ v KADIN İSTİHDAMININ GELİŞTİRİLMESİ PROJESİ vi İÇİNDEKİLER xi GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM: 7 KURAMSAL ÇERÇEVE 9 1.1. TOPLUMSAL DEĞİŞME, TOPLUMSAL İŞBÖLÜMÜ VE TÜRKİYE 9 1.1.1. Toplumsal Değişme ve Kadının Değişen Konumu 9 1.1.2. Türkiye’de Toplumsal Değişme ve Kadının Konumu 12 1.1.2.1. Geleneksel Ailede Kadın 12 1.1.2.2. Kente Göç ve Geleneksel Ailenin Çözülmesi 15 1.1.3. Değişen Ailenin Kentsel Yaşama Uyumu ve Kadın 16 1.1.3.1. Üretimden Tüketime, Ev-içinden Ev-dışına Geçiş 16 1.1.3.2. Toplumsal İşbölümünde ve Aile İçi İlişkilerde Farklılaşma.. 19 1.2. KADIN İŞGÜCÜ: ÇELİŞKİLİ VE SORUNLU BİR TABLO 21 1.2.1. Kadının İşgücüne Katılımı ve Bazı Sonuçlar 24 1.2.1.1. Dünya Genelinde Bir Artış 24 1.2.1.2. Sektörel Dağılım ...25 1.2.1.3. Yatay ve Dikey Bölünmeler 26 1.2.1.4. Daha Fazla Enformel Sektör, Daha Fazla İşsizlik 28 1.2.2. Kadının İşgücüne Katılımı ve Sonuçları Nasıl Yorumlanabilir? 29 1.2.2.1. Kadın İşgücü ve Ekonomik Anlamı 30 1.2.2.2. Kadın İşgücü ve Toplumsal İşbölümü 31 1.2.3. Çalışan Kadın ve Sendikal Örgütlenme 35 1.3. TÜRKİYE 'DE KADIN İŞGÜCÜNÜN DURUMU. 37 1.3.1. İşgücüne Düşük Katılım: Belirleyici Faktör Kentler ve Eğitim 38 1.3.1.1. Kadın İşgücünün Sektörel ve Mesleki Dağılımı 43 1.3.1.2. İmalat Sanayiinde Kadın 44 1.3.1.3. İmalat Sanayiinde Ücret 47 1.3.2. Kadın ve Sendikal Örgütlenme 48 İKİNCİ BÖLÜM: 51 GIDA İŞKOLUNUN ANALİZİ VE ALAN ARAŞTIRMASININ YÖNTEMİ 53 2.1. GIDA İŞKOLUNUN ANALİZİ 53 2.1.1. Avrupa Birliği’nde Gıda, İçki ve Tütün Sanayi 55 2.1.2. Türkiye’de Gıda, İçki ve Tütün Sanayi 58 2.1.2.1. Üretim 58 2.1.2.2. Firma Sayısı ve Büyüklüğü 60 2.1.2.3. İstihdam 62 2.1.2.4. Yatırımlar 64 2.1.2.5. İhracat 65 2.1.2.6. Kapasite Kullanımı 67 2.1.3. Ege Bölgesi’nde ve İzmir’de Gıda, İçki ve Tütün Sanayi 68 2.1.3.1. Ege Bölgesi’nde Gıda, İçki ve Tütün Sanayii 68 2.1.3.2. İzmir’de Gıda, İçki ve Tütün Sanayii 84 2.2. ALAN ARAŞTIRMASININ AŞAMALARI VE YÖNTEMİ. 90 2.2.1 Evren ve Örneklemin Seçimi 90 2.2.2. Hipotezler ve Soru Kağıdının Yapılandırılması 95 2.2.3. Anketörlerin Eğitimi 96 2.2.4. Alan Araştırmasının Uygulanması: Veri Toplama 97 2.2.5. Derinlemesine Görüşmeler: Kadın, İşveren, Sendikacı ve İş Müfettişi 97 2.2.6. Veri Girişi ve Analiz Yöntemi 98 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: 99 BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GIDA İŞKOLUNDA ÇALIŞAN KADIN GERÇEĞİ 101 3.1. GIDA İŞKOLUNDA ÇALIŞAN KADININ PROFİLİ 102 3.1.1. Demografik Özellikler 102 3.1.1.1. Yaş 102 3.1.1.2. Doğum Yeri 105 3.1.1.3. Öğrenim Düzeyi 106 3.1.1.4. Medeni Durum 107 3.1.1.5. Anne-Baba Öğrenim Düzeyi ve Mesleği 109 3.1.1.6. Kardeş Sayısı 109 3.1.2. Sosyal Hareketlilik 110 3.1.2.1. Kente Gelinen Yerleşim Yeri 110 3.1.2.2. Göç Dönemi ve Nedenleri 110 3.1.2.3. Kente Geliş Biçimi 112 3.1.2.4. Hemşeri ve Akrabalar Arası Dayanışma 113 3.1.2.5. Aile Biçimi 115 3.1.3. Evlilik Kurumuyla İlişkiler 117 3.1.3.1. Evlenme Yaşı ve Sayısı 117 3.1.3.2. Evliliğin Özellikleri....: 119 3.1.3.3. Eş/Nişanlının Öğrenim Düzeyi ve Mesleği 120 3.1.3.4. Evliliğin Önemi 121 3.1.3.1. Kadının Aile Kurumu Açısından En Önemli Görevi 122 3.1.3.2. Kadına Yönelik Ev İçi Şiddet 123 3.1.1. Annelik Rolü ve Kadın 125 3.1.4.1. Çocuk Sayısı ve Aile Planlaması 125 3.1.4.2. Çocukta Cinsiyet Tercihi 126 3.1.4.3. Eğitim Konusunda Kız-Erkek Çocuk Ayırımı 127 3.1.4.4. Çocukların Eğitimi ve Geleceği ile İlgili Düşünceler 128 3.1.4.5. Çocuk Bakımı 128 3.1.4.6. Kız Çocuğun Çalışmasına Yönelik Düşünceler ve Meslek Tercihi 129 3.1.2. Ailenin Refah Düzeyi 131 3.1.5.1. Konut Biçimi ve Mülkiyeti 131 3.1.5.2. Evde Bulunan Eşyalar 132 3.1.5.3. Köyden veya Aile Büyüklerinden Sağlanan Ek Gelir 133 3.1.5.4. Gelir Getirme Amacına Yönelik Ev İçi Üretim : 133 3.1.5.5. Ailede Çalışan Sayısı ve Gelir Düzeyi 134 3.1.5.6. Evde Tüketim Amacıyla Yapılan Üretim Faaliyetleri 136 3.1.3. Çalışma ve Ekonomik Güç 137 3.1.6.1. Mülkiyet 137 3.1.6.2. Gelirin Harcanmasına Karar Verme Biçimi 140 3.1.6.3. Tasarruf Yapabilme Gücü ve Biçimi 142 3.2. ÇALIŞMA YASAMI VE KADIN 143 3.2.1. Gıda İşkolunda Kadın İşgücünün Özellikleri 144 3.2.1.1. Kadın İşgücüntn Bazı Temel Özellikleri 145 3.2.1.2. Çalışma Süreleri 146 3.2.1.3. İş Bulma Yolları 148 3.2.1.4. İş Değiştirme Eğilimleri 149 1.2.2. Gıda İşkolunda İşin Niteliği 152 3.2.2.1. Yapılan işin Niteliği 152 3.2.2.2. Kadın Yaptığı İşi Nasıl Değerlendiriyor? 153 3.2.2.3. Temel Şikayetleri Neler? 154 3.2.2.4. Memnun Oldukları Konular Neler? 157 3.2.3. Çalışma Koşulları 159 3.2.3.1. Ücretlerin Dağılımı ve Gelirin Kullanımı 159 3.2.3.2. Sosyal Güvence 166 3.2:3.3. Çalışma ve Niteliksel Gelişme 170 3.2.3.4. Kadın-Erkek Ayrımı 172 3.2.3.5. Cinsel Taciz Olgusu 174 3.2.4. Kadın ve Çalışma 179 3.2.4.1. Çalışma Nedenleri 179 3.2.4.2. Çalışuıanm Anlamı 182 3.2.4.3. Geleneksel Rolü ve Çalışmaya Bakış Açısı 185 3.2.4.4. Cinsiyete Dayalı İşbölümü Değişmekte midir? 189 3.2.4.5. Çalışma Yaşamı ve Annelik Rolü Nasıl Bağdaştırılıyor?.... 191 3.2.4.6. Sosyal İlişkileri 192 3.2.5. Mevsimlik Çalışmanın Farklı Boyutları 195 3.2.5.1. Mevsimlik Çalışan Kadınların Bazı Özellikleri 196 3.2.5.2. Mevsimlik Çalışma ve Çalışma Süreleri, İş Bulma Yolları.. 197 3.2.5.3. Daimi Bir İşe Geçme İsteği 199 3.2.5.4. Bu İş Bitince Çalışılıyor mu? 199 3.2.6. Kadın ve Sendikal İlişkiler 201 3.2.6.1. Sendika Üyeliği 201 3.2.6.2. Sendikaya İlgi ve Etkinliklere Katılım 204 3.2.6.3. Sendikalara Bakış ve Sendikalardan Beklentiler 208 3.2.6.4. Sendikaların Kadınlara İlgisi 209 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 213 SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 215 4.1. DEĞERLENDİRME 215 4.1.1. Gıda Sektörünün Analizi 216 4.1.2. Gıda İşkolundaki İstihdamın Analizi 217 4.1.3. Kadın İşgücünün Analizi 218 4.1.4. Sektördeki Çalışma Koşulları 219 4.1.5. Kadının İş ve Ev/Aile Arasındaki İlişkilerinin Analizi 219 4.2. POLİTİKA VE ÖNERİLER 222 4.2.1. Beş Yıllık Kadın İstihdamını Geliştirmeye Yönelik Eylem Programı 225 EKLER 231 KAYNAKÇA 255 KAVRAM DİZİNİ 261