Sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri/ Dr. Öğr. Üyesi Enver Yolcu

Includes bibliographical references.

İÇİNDEKİLER Ön Söz V 1. BÖLÜM GİRİŞ A. Sanatın Tanımı ve Anlamı 3 B. Sanatın Sınıflandırılması 7 C. Sanatın Doğuşu 10 1. Paleolitik Çağ 11 2. Neolitik Çağ 15 3. Kalkolitik Çağ 18 D. Sanatta Temel Kavramlar 19 1. Perspektif ve Modle 19 2. Konu 21 3. Üslup 22 a. Çağ/Devir Üslubu 23 born Millî Üslup 23 c. Yöresel Üslup 24 d. Kişisel Üslup 24 E. Kompozisyon 26 1. Kompozisyon İlkeleri 29 a. Denge 29 born Ritim 32 c. Hareket 33 d. Uygunluk 34 e. Zıtlık (Kontrastlık) 35 f. Egemenlik (Dominantlık) 36 g. Oran/Orantı j 36 2. Resim Sanatının Temel Elemanları 37 a. Çizgi 37 born Ton 39 c. Işık - Gölge 39 d. Biçim 41 e. Doku (Teksttir) 42 f. Renk 43 2. BÖLÜM SANATI İNCELEYEN BİLİM DALLARI A. Sanat Felsefesi/Estetik 56 1. Sanatçı Kimdir? 60 2. Sanat Eseri Nedir? 61 3. Estetik Heyecan 61 4. Sanatta Güzellik Kavramı 62 5. Estetik Kuramlar 63 a. Yansıtmacı Kuram (Mimesis) 63 born Biçimci Kuram 63 c. Dışavurumcu (Anlatımcı) Kuram 64 d. Araçsallık (Instrumentalism) 65 B. Sanat Tarihi ve Arkeoloji 65 C. Sanat Psikolojisi 67 D. Sanat Sosyolojisi 68 3. BÖLÜM SANAT EĞİTİMİ VE YÖNTEMLERİ A. Eğitime Kuramsal Yaklaşımlar 73 1. Bilgiyi öne Çıkaran Görüşler 73 2. Geçmiş Kültürel Değerlere önem Veren Görüşler 74 3. Yaşantıya Önem Veren Görüşler 74 4. İnsanın özüne Önem Veren Görüşler 74 B. Sanat Eğitiminin Tanımı ve Kapsamı 75 1. Adlandırma Sorunu ve Kapsam 75 a. Uygulamalı Çalışmalar 77 born Kültürel Alan 78 2. Sanat Eğitiminin Gerekliliği 79 C. Görsel Sanatlar Eğitiminin Tarihsel Gelişimi 80 1. Batıda Sanat Eğitimi 81 2. Türkiyede Sanat Eğitimi 84 a. Cumhuriyet Öncesi Dönem 84 born Cumhuriyet Sonrası Dönem 85 D. Sanat Eğitiminde Yöntemler 88 1. Kopya Yöntemi 89 2. Bellek Eğitimi Yöntemi 90 3. Kolaydan Zora Yöntemi 90 4. Müzikli Yöntem 91 5. Psikolojik Yöntem 92 6. Drama (Oyunlaştırma) Yöntemi 93 7. Gösteri (Demonstrasyon) Yöntemi 94 8. Çocuk Sanatı Yöntemi 94 9. Sanat Yoluyla Eğitim Yöntemi 95 E. Disipline Dayalı Sanat Eğitimi (DDSE) 96 1. Uygulamalı Çalışmalar 97 2. Sanat Eleştirisi 100 3. Sanat Tarihi 105 a. Niçin Sanat Tarihi öğretilmelidir? 105 born Sanat Tarihsel Soru Sorma Yöntemleri Nelerdir? 105 c. Sanat Tarihi Öğretme Yöntemleri 106 d. Sanat Tarihsel Sorgulama 106 4. Estetik 107 E Disiplinlerin Birleştirilmesi Nasıl Yapılır? 108 4. BOLUM İLKÖĞRETİM ÇAĞI ÇOCUKLARININ SANATSAL GELİŞİMİ A. İlköğretim Çağı (7-15 Yaş) Çocuklarının Genel Özellikleri 116 1. 7-11 Yaş Dönemi 116 2.12-15 Yaş Dönemi 117 B. Çocuk ve Resim 119 1. Çocuklarda Hayal Gücü ve Resimleriyle İlişkileri 120 2. Çocuklar Nasıl Resim Yapar? 121 3. Algı Farklılıklarına Göre Çocuk Tipleri 123 a. Yapıcı (İnşacı) Tipler 123 born Görücü (İzlenimci) Tipler 124 c. Karışık (Birleştirici) Tipler 125 4. Çocuk Resimlerinin Özellikleri 126 a. Düzleme Özelliği 126 born Tamamlama ve Saydamlık Özelliği 127 c. Boy Hiyerarşisi Özelliği 128 5. Çocuklarda Sanatsal Gelişim Dönemleri 130 a. Karalama Basamağı/Devim-Duyusal Dönem (2-4 Yaş) 130 born Şema/İşlem Öncesi Dönem (4-7 Yaş) 133 c. Şematik Dönem/Somut İşlem (7-9 Yaş) 135 d. Akılcı Gerçekçi Dönem/Çete Çağı (9-12 Yaş) 136 e. Nesnel Gerçekçi/Doğalcı Dönem (12-15 Yaş) 138 6. Çocuk Resminde Renk 139 7. Solyanlı (Solak) Çocuklar ve Resim 141 a. Solyanlı (Solak) Çocukların Resimlerinde Kompozisyon 146 5. BÖLÜM YARATICILIK A. Kavramlar ve Tanım 151 B. Yaratıcı Düşünmenin Karakteristik Özellikleri 153 C. Yaratıcılık ve Zekâ 156 1. Dilsel/Sözel Zekâ 162 2. Mantıksal/Matematiksel Zekâ 163 3. Müziksel Zekâ 163 4. Görsel/Uzamsal Zekâ 164 5. Bedensel/Kinestetik Zekâ 164 6. Sosyal/Kişilere Dönük Zekâ 165 7. İçsel/Kendine Dönük Zekâ 165 8. Doğal Zekâ 166 D. Yaratıcılığa Kuramsal Yaklaşımlar 167 1. Psikoanalitik Yaklaşım 167 2. Hümaniter (İnsancıl) Yaklaşım 169 3. Çağrışım Yaklaşımı 170 E. Sanatsal Yaratıcılık 171 1. Sanatsal Yaratmada Tipler 178 a. Sınırları Zorlayanlar 178 born Buluş Yapanlar 178 c. Sınırları Kıranlar 179 d. Estetik Olarak Düzenleyenler 179 E Yaratıcılığa Etki Eden Etmenler 179 1. Güdüleme (Motivasyon) 180 2. Ortam 181 3. Çevre ve Toplumsal Baskılar 181 4. Aile 183 5. öğrenilenler ve İşleve Takılma 184 6. Sınıf içi Durumlar 185 a. Teknik ve Malzeme 185 born Konu 186 c. Ders Süresinin Yetersizliği 186 7. öğretmen Tutumları 187 G. Çocukta Yaratıcılık 190 1. Yaratıcı Çocuklar ve Rehberlik 191 2. Yaratıcılık ve Kopya Yapma 193 6. BÖLÜM GÖRSEL SANATLAR ÖĞRETİMİNDE PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME A. Görsel Sanatlar öğretiminde Planlama 196 1. Plan Türleri 197 a. Ünitelendirilmiş Yıllık Plan 197 born Ders Planı 202 B. Görsel Sanatlar Öğretiminde Değerlendirme 20^ 1. Ölçme 206 2. Değerlendirme 208 Kaynakça 213